Rước chất sinh ung thư vào nhà vì những thói quen tích trữ sai lầm

Nhiều người tiêu dùng giữ lại túi giữ nhiệt bọc màng nhôm sau khi nhận đồ ăn giao tận nơi để đựng thức ăn mang đi làm, vừa nhằm tiết kiệm vừa bảo vệ môi trường. Dù vậy, các chuyên gia y tế và kiểm nghiệm chất lượng cảnh báo thói quen này tiềm ẩn rủi ro phơi nhiễm hóa chất công nghiệp, đặc biệt khi bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nóng hoặc ở trong không gian kín thời gian dài.

Cấu tạo túi giữ nhiệt giao hàng thông thường gồm lớp màng nhôm bên ngoài gắn với lớp đệm mút xốp polyethylene bên trong. Bản thân màng nhôm và mút xốp nguyên sinh trơ về mặt hóa học, không gây hại cho sức khỏe. Nguy cơ bắt nguồn từ các cơ sở sản xuất giá rẻ sử dụng keo dán công nghiệp chứa formaldehyde cùng các dung môi hữu cơ để kết dính các mép túi.

Khi gặp nhiệt độ cao từ canh, súp hoặc hộp cơm nóng mới nấu, liên kết keo bị bẻ gãy, gia tốc quá trình phát tán hơi formaldehyde vào không khí và bám vào bề mặt thức ăn.

Ảnh minh họa túi giữ nhiệt. Ảnh: Hunan Daily New Media

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp formaldehyde vào nhóm 1, tức nhóm các tác nhân có đủ bằng chứng khoa học gây ung thư trên người. Tiếp xúc lâu dài với nồng độ cao qua đường hô hấp làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng và bệnh bạch cầu. Ở mức độ tiếp xúc cấp tính, hơi hóa chất này kích thích mạnh niêm mạc mắt, mũi, họng, gây chảy nước mắt, cay mũi, ho kéo dài, đau đầu và kích ứng đường thở.

Các chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến cáo túi giữ nhiệt giao hàng vốn chỉ thiết kế cho mục đích sử dụng một lần, tuyệt đối không dùng đựng trực tiếp thực phẩm chưa đóng gói kín, đặc biệt là đồ ăn nóng. Môi trường ẩm kín bên trong túi kết hợp với nhiệt độ cao khiến lượng hóa chất bay hơi đậm đặc gấp nhiều lần so với điều kiện phòng thông thoáng.

Đối với các thử nghiệm ghi nhận lượng hóa chất tăng vọt khi ủ rau củ trong túi giữ nhiệt nhiều ngày, giới chuyên môn lưu ý cần thận trọng, song nguyên tắc an toàn vẫn là chỉ dùng túi bảo quản thực phẩm chuyên dụng đạt chuẩn y tế.

Thùng carton và huy hiệu

Bên cạnh túi giữ nhiệt, các loại thùng carton dùng trong giao hàng hỏa tốc cũng nằm trong danh sách bị cảnh báo. Keo dán, mực in và lớp phủ bề mặt của một số loại thùng giấy có thể giải phóng một lượng nhỏ hóa chất bay hơi. Việc chất đống thùng carton với số lượng lớn trong phòng hẹp, thiếu thông thoáng sẽ làm tăng nguy cơ tiếp xúc với các chất này. Người dân nên từ bỏ thói quen tích trữ thùng giấy trong nhà và thay bằng thói quen phân loại để tái chế ngay.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều loại thùng carton đã chuyển sang dùng keo dán gốc tinh bột hoặc keo polyvinyl alcohol với hàm lượng formaldehyde tự do rất thấp. Do đó, việc lưu giữ một vài thùng giấy khô ráo trong thời gian ngắn ở nơi thông thoáng nhìn chung không đáng lo ngại.

Đối với các loại huy hiệu sưu tầm làm từ kim loại, nhựa và keo dán, nếu để lâu trong môi trường nhiệt độ cao, các sản phẩm kém chất lượng có thể bốc mùi hoặc phát tán chất bay hơi. Việc cất giữ số lượng lớn các vật dụng này trong không gian kín cũng nên được hạn chế.

Đồ chơi bóp dẻo

Đồ chơi bóp dẻo, món đồ trở nên phổ biến trong giới trẻ vài năm gần đây, cũng cần lưu ý. Phóng viên đài CCTV đã ngẫu nhiên mua 11 mẫu đồ chơi dẻo trên thị trường để kiểm nghiệm và kết quả cho thấy toàn bộ mẫu đều chứa hợp chất hữu cơ bay hơi ở nồng độ nhất định, bao gồm formaldehyde, toluene và xylene.

Giới chuyên môn chỉ ra rằng một số hợp chất hữu cơ bay hơi có thể bốc lên mùi rõ rệt ở nồng độ nhất định nhưng việc phát hiện ra các chất này không đồng nghĩa với việc sản phẩm đã vượt ngưỡng cho phép hay gây hại cho sức khỏe. Khi đưa ra đánh giá, cần phải xem xét dựa trên nồng độ thực tế cùng các tiêu chuẩn an toàn của sản phẩm.

Để giảm thiểu rủi ro tích tụ hóa chất tại gia đình, người dân nên duy trì không khí trong nhà luôn lưu thông, tránh tích trữ lâu ngày các loại thùng carton mới hay bao bì nhựa. Khi mua sắm đồ dùng hàng ngày, cần kiểm tra kỹ tên sản phẩm, nhà sản xuất, nhãn mác an toàn và loại bỏ các mặt hàng không rõ nguồn gốc.

Ngoài ra, các phương pháp lan truyền trên mạng như đặt cây cảnh hay xông giấm có hiệu quả rất hạn chế trong việc loại bỏ formaldehyde. So với các mẹo này, việc chủ động cắt giảm các nguồn gây ô nhiễm và tăng cường thông gió mới là những giải pháp thực tế và hiệu quả hơn để cải thiện chất lượng không khí.

Bình Minh (Theo CNR, ET Today)