Mỹ sẽ chấm dứt thỏa thuận an ninh 10 năm với Israel

"Chúng tôi đang cung cấp cho họ 4 tỷ USD, song khoản tiền đó sẽ bị cắt vào cuối năm", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với chương trình "Fox and Friends" hôm 3/11.

Ông Trump mô tả đây là viện trợ quân sự, tiền mặt hoặc "trao đổi hàng hóa". Tổng thống Mỹ cho biết đã trao đổi với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về việc chấm dứt khoản hỗ trợ trên trong nhiều năm qua, thêm rằng chính lãnh đạo Israel đã nêu ra ý tưởng này.

Theo ông Trump, Israel là quốc gia thịnh vượng, không cần khoản hỗ trợ đó và có thể tự mua vũ khí.

Tổng thống Trump (trái) và Thủ tướng Netanyahu ở Nhà Trắng tháng 2/2025. Ảnh: AP

"Israel là số một với chúng ta. Chúng ta cung cấp cho họ nhiều hơn bất kỳ ai khác và giờ họ không còn cần nó nữa. Nếu họ vẫn cần thì tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ", Tổng thống Mỹ cho hay.

Ông cũng viện dẫn những lời công kích của Abdul El-Sayed, ứng viên thuộc đảng Dân chủ đang tranh cử chức thượng nghị sĩ đại diện cho bang Michigan trong cuộc bầu cử giữa kỳ, là một phần nguyên nhân dẫn đến quyết định trên.

Ông El-Sayed, người thường xuyên chỉ trích Israel cũng như việc Mỹ hỗ trợ quân sự cho nước này, đã tận dụng tâm lý chống Israel để vận động tranh cử.

"Tại sao chúng tôi phải hứng chịu sự công kích từ những kẻ điên rồ như El-Sayed khi họ không cần nó?", Tổng thống Trump nói, đề cập nhu cầu được hỗ trợ của Israel.

Tel Aviv chưa bình luận về thông tin này.

Thỏa thuận hỗ trợ an ninh được Mỹ ký với Israel vào năm 2016, dưới thời cựu tổng thống Barack Obama, và có hiệu lực sau đó ba năm. Theo thỏa thuận này, Israel nhận được hỗ trợ về tài chính để mua khoảng 3,8 tỷ USD vũ khí mỗi năm. Thỏa thuận trên vốn dự kiến hết hạn vào năm 2028.

Sau khi được thành lập vào năm 1948, Israel đã nhận hơn 300 tỷ USD viện trợ về tài chính và quân sự từ Mỹ, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác kể từ năm 1946, theo số liệu của viện nghiên cứu Hội đồng Quan hệ Đối ngoại có trụ sở ở Mỹ.

Bệ phóng tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất của Israel (giữa, xanh nâu) trong cuộc diễn tập ở miền trung nước này năm 2016. Ảnh: AFP

Thủ tướng Netanyahu từng nói muốn Israel ngừng phụ thuộc vào hỗ trợ từ Mỹ. Lãnh đạo này hồi tháng 6 kêu gọi Tel Aviv tăng cường tự chủ về quân sự và giảm phụ thuộc vào Washington.

Hồi tháng 1, ông nói với Economist rằng hy vọng có thể làm được điều đó trong vòng một thập kỷ. Sau đó 4 tháng, Thủ tướng Israel tuyên bố với CBS rằng muốn hỗ trợ của Mỹ giảm xuống mức "0".

"Dù ông Netanyahu đã nhiều lần công khai phát biểu về việc chấm dứt hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho Israel, ông ấy nói rằng điều đó sẽ được thực hiện dần trong một thập kỷ tới, chứ không phải chấm dứt tất cả cùng một lúc như ông Trump nói", Times of Israel lưu ý.

Phạm Giang (Theo AFP, Fox News, Times of Israel)