BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết như trên trong bối cảnh các bệnh viện tiếp nhận nhiều ca cúm nặng. Trong hai tháng 9 và 10, khoa Nội nhiễm, Bệnh viện Thống Nhất điều trị cho 49 người lớn nhiễm cúm A, cao điểm một ngày 16 ca nhập viện, trong đó 4 ca bị suy hô hấp. Tại Hà Nội, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng tiếp nhận một số người cao tuổi, có bệnh nền mắc cúm A, sau đó suy hô hấp nặng, phải thở máy.

Bệnh nhi 7 tuổi nguy kịch vì nhiễm cúm A nặng gây phù phổi, viêm cơ tim tối cấp được cứu sống tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM. Ảnh: Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM

Bệnh nhi 7 tuổi nguy kịch vì nhiễm cúm A nặng gây phù phổi, viêm cơ tim tối cấp được cứu sống tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM. Ảnh: Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM

Theo bác sĩ Chính, cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, dễ lây qua đường hô hấp. Sau khi mắc cúm, cơ thể có thể hình thành miễn dịch, nhưng mức độ bảo vệ và thời gian duy trì khác nhau tùy loại virus. Nghiên cứu công bố tháng 6/2020 trên The Journal of Infectious Diseases cho thấy khả năng bảo vệ sau nhiễm cúm A/H3N2 có thể giảm đáng kể trong một năm.

Bên cạnh đó, virus cúm có nhiều chủng khác nhau, đồng thời liên tục biến đổi kháng nguyên, có thể xuất hiện cùng lúc trong cộng đồng khiến một người có thể mắc nhiều lần do các chủng khác nhau. Do đó, vaccine cúm cần được cập nhật hàng năm để phù hợp với các chủng virus dự kiến lưu hành.

Nồng độ kháng thể sau tiêm vaccine cúm cũng giảm dần từ khoảng 6 tháng sau tiêm khiến khả năng bảo vệ không còn tối ưu, cần tiêm nhắc để củng cố kháng thể.

Người cao tuổi tiêm vaccine cúm chuyên biệt cúm chuyên biệt vừa được triển khai tại gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Nhân Lê

Người cao tuổi tiêm vaccine cúm chuyên biệt cúm chuyên biệt vừa được triển khai tại gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Nhân Lê

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền dễ diễn tiến nặng khi mắc cúm. Ở người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, cúm có thể làm bệnh tim mạch, hô hấp, đái tháo đường, ung thư, bệnh thận... mất ổn định, tăng nguy cơ nhập viện và tử vong. Sau nhiễm cúm, nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng có thể đáng kể trong thời gian ngắn. Ở thai phụ, nhiễm cúm có thể ảnh hưởng thai kỳ, tăng nguy cơ sinh non, thai chậm phát triển, dị tật bẩm sính.

Vì vậy, tiêm vaccine cúm hàng năm giúp kích hoạt lại hệ miễn dịch, tạo kháng thể chống các chủng dự kiến lưu hành trong mùa mới. Dù không bảo vệ tuyệt đối, vaccine có thể giảm nguy cơ mắc bệnh, diễn tiến nặng, nhập viện và biến chứng do các chủng cúm phổ biến có trong vaccine.

Tiêm chủng còn góp phần giảm nguồn lây trong cộng đồng, hạn chế lây nhiễm cho trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Trẻ sử dụng vaccine cúm dạng xịt mũi, không cần kim tiêm tại trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Nhân Lê

Trẻ sử dụng vaccine cúm dạng xịt mũi, không cần kim tiêm tại trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Nhân Lê

Hiện Việt Nam có các loại vaccine cúm như: vaccine dạng tiêm liều tiêu chuẩn sử dụng cho trẻ từ 6 tháng tuổi tới người lớn, vaccine cúm dạng xịt mũi của AstraZeneca (Anh) cho trẻ từ 2 đến dưới 18 tuổi và loại vaccine cúm chuyên biệt của Sanofi (sản xuất tại Mỹ) cho người từ 60 tuổi, có bệnh mạn tính.

Vaccine xịt mũi chứa virus sống giảm độc lực, kích thích miễn dịch niêm mạc, toàn thân và tế bào, thêm lựa chọn cho người sợ kim tiêm. Loại dành cho người cao tuổi có hàm lượng kháng nguyên gấp bốn lần liều tiêu chuẩn, giúp tăng hiệu quả phòng cúm và biến chứng trên nhóm có hệ miễn dịch suy yếu, mắc nhiều bệnh mạn tính.

Tất cả các loại vaccine đều cần tiêm nhắc hoặc xịt mũi mỗi năm một lần. Thai phụ có thể tiêm vào mọi giai đoạn trong quá trình mang thai, tốt nhất vào ba tháng giữa và ba tháng cuối.

Ngoài tiêm phòng, người dân cần vệ sinh tay, che miệng khi ho, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc khi mắc bệnh. Người mắc cúm cần đến cơ sở y tế kịp thời nếu khó thở, đau ngực, co giật, li bì hoặc rối loạn ý thức.

Kha Nhiên