Đoạn dây kim loại trong mạch máu người phụ nữ

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đoạn dị vật kéo dài từ vùng tĩnh mạch chủ trên xuống tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch chậu phải. Bà Hoàn từng rạch dẫn lưu áp xe vùng mông khoảng 5 năm trước.

"Chưa xác định được nguyên nhân dây dẫn đi lạc vào hệ thống tĩnh mạch chủ vì người bệnh chưa từng phẫu thuật hay can thiệp mạch máu", bác sĩ Dũng nói, thêm rằng chưa ghi nhận biến chứng nghiêm trọng liên quan đến dị vật tại thời điểm phát hiện. Kết quả chụp mạch cũng cho thấy động mạch chậu chung phải của bà phình lớn, đường kính tối đa 51 mm, lan gần vùng chia đôi động mạch chủ bụng. Đoạn cuối động mạch chủ bụng hẹp nhẹ đến vừa.

Hình ảnh CT cho thấy dị vật kéo dài từ tĩnh mạch chủ xuống tĩnh mạch chậu. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Túi phình động mạch chậu kích thước hơn 5 cm nguy cơ tiếp tục giãn lớn và vỡ cần được đánh giá để điều trị. Êkíp cần xử lý hai vấn đề ở hai hệ mạch khác nhau, bao gồm loại trừ túi phình khỏi động mạch và lấy dị vật kéo dài trong hệ tĩnh mạch chủ.

Êkíp chọn phương án kết hợp can thiệp nội mạch và phẫu thuật mạch máu. Thách thức đầu tiên là cấu trúc túi phình động mạch chậu chung phải nằm gần vị trí phân chia của động mạch chủ bụng. Việc đặt stent graft cần bảo đảm vùng neo giữ phù hợp để thiết bị kín khít, ổn định và loại trừ dòng máu đi vào túi phình, đồng thời duy trì tưới máu cho hai chi dưới.

Bác sĩ Dũng (giữa) cùng êkíp phẫu thuật lấy dị vật cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Dũng thực hiện kỹ thuật stent graft AUI (Aorto Uni Iliac), đưa stent graft từ động mạch chủ đến động mạch chậu chung phải, ngăn chặn nguy cơ tiến triển và vỡ phình, đồng thời tái tạo dòng chảy đến chân phải. Tiếp đến, êkíp phẫu thuật bắc cầu động mạch đùi hai bên bằng ống ghép, tái lưu thông máu cho chân trái. Sau đó, êkíp tiếp tục lấy trọn vẹn đoạn dây dẫn dài hơn 50 cm nằm trong tĩnh mạch chủ.

Đoạn dây dẫn được lấy ra từ mạch máu bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Sức khỏe bà Hoàn ổn định và xuất viện sau 2 ngày. Bác sĩ hướng dẫn người bệnh dùng thuốc theo đơn, vận động phù hợp và tái khám định kỳ để đánh giá hoạt động của stent graft, cầu nối mạch máu.

Theo bác sĩ Dũng, dị vật tồn tại trong lòng mạch máu nhiều năm như bà Hoàn ít gặp. Những dị vật có kích thước to - nhỏ, dài - ngắn hoặc độ cứng, sắc cạnh khác nhau. Tuy không gây triệu chứng nhưng chúng có khả năng tạo huyết khối làm tắc mạch, đâm thủng thành mạch, tổn thương tim... Bà Hoàn tình cờ phát hiện dị vật khi điều trị bệnh khác, chưa gặp biến chứng nghiêm trọng.

Phần lớn trường hợp phình động mạch chậu cũng tiến triển âm thầm. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau lưng, đau bụng dưới, đau bẹn... nhưng dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh, cơ xương khớp, tiêu hóa...

Nguy cơ phình động mạch chậu tăng theo tuổi, đặc biệt ở người hút thuốc lá, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc có bệnh xơ vữa động mạch. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần tránh xa thuốc lá, kiểm soát huyết áp, đường huyết và chỉ số cholesterol, giữ cân nặng hợp lý và khám sức khỏe định kỳ. Những trường hợp đã được phát hiện túi phình cần tái khám theo dõi kích thước, tốc độ phát triển và can thiệp đúng thời điểm để giảm biến chứng.

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi