Đầu tháng 11, gia đình ở Việt Nam liên tục gọi điện giục anh Hoàng Văn Quý, 32 tuổi, sống tại Hannover, Đức, đi siêu thị mua nhu yếu phẩm dự phòng cho cả tuần. Họ lo lắng sau khi đọc tin một số quốc gia khuyến cáo người dân chuẩn bị tích trữ đồ sinh tồn.
Tuy nhiên anh Quý không thấy người xung quanh mình hoang mang hay đổ xô mua thực phẩm. "Ở Đức hơn 4 năm, tôi không lạ gì thói quen tính trước rủi ro của người bản địa. Họ mua bảo hiểm cho mọi thứ và luôn có sẵn một góc dự phòng trong nhà", anh chia sẻ.
Anh Quý cho biết Đức có Ngày Cảnh báo toàn quốc (Warntag), định kỳ thử nghiệm còi hú và tin nhắn khẩn cấp. Cơ quan Liên bang về Bảo vệ dân sự và Cứu trợ thảm họa (BBK) từ lâu đã phát sổ tay hướng dẫn mỗi hộ gia đình trữ thực phẩm, nước uống đủ dùng trong 10 ngày, để ứng phó thiên tai, mất điện diện rộng hay đứt gãy chuỗi cung ứng.
"Nếu thảm họa lớn xảy ra, vài ngày lương thực là không đủ. Mục đích của khuyến cáo là giúp người dân tự xoay xở trong 72 giờ đầu để giảm tải cho lực lượng cứu hộ. Sự chuẩn bị tỉnh táo mới là điều quan trọng nhất", anh Quý nói.
Anh Hoàng Văn Quý, 32 tuổi, sống tại Hannover, Đức. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tại Berlin, chị Kiều Hoa, 35 tuổi, coi khuyến cáo của chính quyền về dự trữ đồ sinh tồn như bản tin dự báo thời tiết xấu. 12 năm sống ở Đức, chị đã có kinh nghiệm chuẩn bị sẵn tủ thuốc gia đình, đèn pin sạc điện và vài bình nước lọc. Siêu thị quanh khu chị sống vẫn đầy hàng, giá ổn định.
"Khuyến nghị của Đức không chỉ là 'mua đồ khi có tin xấu', mà là sự chuẩn bị thường xuyên, lưu trữ ở nơi khô, mát và kiểm tra hạn sử dụng định kỳ", chị nói.
Tại Mỹ, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) phổ biến hướng dẫn ứng phó thảm họa qua trang Ready.gov từ năm 2003. Cơ quan này khuyến nghị các gia đình trữ thực phẩm, nước uống, thuốc men và vật dụng thiết yếu đủ dùng trong vài ngày đồng thời lập kế hoạch ứng phó trong nhà.
Chị Kim Tuyến, 31 tuổi, sống ở Chicago, chỉ biết đến hướng dẫn này qua TikTok và Instagram Reels vào đầu tháng 11. Cuối tuần, chị vẫn đi siêu thị như mọi khi, chỉ mua thêm gói mì vì nhà vừa hết. "Nơi tôi sống hay có bão tuyết kéo dài 1-2 ngày, nên thói quen trữ sẵn thức ăn trong tủ lạnh đã trở thành sinh hoạt tự nhiên, không ai hoảng loạn", chị nói.
Ở thành phố Toyama, Nhật Bản, anh Huỳnh Qui, 38 tuổi, đã quen với khuyến nghị của chính phủ về dự trữ thực phẩm 3-7 ngày trước nguy cơ động đất, núi lửa. Sau trận động đất Kobe năm 1995 và thảm họa động đất, sóng thần năm 2011, phòng chống thiên tai đã thành phản xạ của người dân Nhật. Trong nhà anh Qui luôn có một thùng nước khoáng và các túi vệ sinh chuyên dụng.
"Thiên tai ở Nhật xảy ra theo chu kỳ. Không ai đổ xô đi mua tích trữ vì hàng hóa ở các cửa hàng tiện lợi luôn sẵn sàng", anh nói.
Tại Hàn Quốc, chính quyền không phát khuyến cáo mới, nhưng nhiều người Việt vẫn giữ thói quen tự chuẩn bị đồ dự phòng. Trong bếp nhà chị Nguyễn Ngoan, 32 tuổi, sống ở [cần bổ sung: thành phố], luôn có vài bình gas mini, mì khô và nước đóng chai. "Người dân ở đây có thói quen trữ sẵn đồ khô trong nhà từ lâu. Không cần đợi đến khi có biến động mới vội vã chạy ra siêu thị", chị nói.
Nhiều quốc gia khác cũng thúc đẩy công tác chuẩn bị ứng phó tình huống khẩn cấp trong những năm qua. Tháng 3/2025, EU công bố Chiến lược Liên minh Sẵn sàng (Preparedness Union Strategy), nhằm nâng cao năng lực tự chống chịu của người dân trước biến đổi khí hậu, sự cố mạng hay đứt gãy chuỗi cung ứng.
Thụy Điển khuyến nghị mỗi gia đình chuẩn bị đủ đồ dùng thiết yếu để tự xoay xở ít nhất 7 ngày. Ấn phẩm "Nếu khủng hoảng hoặc chiến tranh xảy đến" cập nhật năm 2024 của nước này hướng dẫn cách ứng phó với xung đột vũ trang, mất điện, thời tiết khắc nghiệt hay tấn công mạng. Phần Lan khuyên người dân trữ nhu yếu phẩm đủ dùng 72 giờ.
Cơ quan chức năng các quốc gia giải thích trong tình huống nguy cấp, lực lượng cứu hộ không thể lập tức tiếp cận từng căn hộ, nên khả năng tự túc của mỗi gia đình trong 3 ngày đầu là mắt xích cốt lõi của công tác phòng vệ dân sự.
Ở Thái Lan, hôm 2/11, Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thảm họa (DDPM) khuyến cáo người dân chuẩn bị túi khẩn cấp đủ dùng trong 72 giờ.
Cục trưởng DDPM Nirat Pongsitthaworn cho biết đây là biện pháp phòng ngừa cơ bản, người dân không nên hoang mang.
Chị Hoàng Liên, 25 tuổi, sống tại Bangkok 8 năm, cho biết cộng đồng người Việt lẫn người bản địa bàn tán khá nhiều vì lần đầu tiếp cận khái niệm này. Một số người quen của chị mua thêm thuốc men, nước uống và thực phẩm đóng hộp hạn sử dụng dài để cất vào túi khẩn cấp.
Liên cũng tự chuẩn bị, vì khuyến cáo của chính quyền và các đợt ngập lụt cục bộ ảnh hưởng sinh hoạt thời gian qua. "Tôi chuẩn bị một chiếc balo nhỏ chứa vài lon thức ăn đóng hộp, nước uống, thuốc cảm và đèn pin. Việc này giống như mua thêm khoản bảo hiểm tinh thần, không phải tích trữ cực đoan", Liên nói.
Nước đóng chai, thực phẩm ăn liền bảo quản lâu và các vật dụng khẩn cấp được chính phủ Đức khuyến nghị người dân nên tích trữ, chuẩn bị. Ảnh: Reuters/Annegret Hilse
Ngân Quỳnh
Commentaire
Pas encore de commentaires