Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Phúc Kiến vừa tiếp nhận điều trị cho cô Vương nhập viện trong tình trạng suy giảm khả năng tập trung và sa sút trí nhớ sau thời gian dài dùng điện thoại hơn 10 tiếng mỗi ngày.

Theo Fuzhou Evening News, Vương làm việc trong lĩnh vực kinh doanh trực tuyến nên thường xuyên phải liên lạc với khách hàng qua điện thoại. Sau giờ làm, cô vẫn duy trì thói quen xem video ngắn và phim, khiến thời lượng sử dụng điện thoại lên đến hơn 10 tiếng mỗi ngày.

Khoảng nửa năm trước, cô bắt đầu nhận thấy trí nhớ sa sút và khó tập trung nhưng không mấy để tâm. Gần đây, tình trạng hay quên ngày càng trở nên tồi tệ khi cô thường xuyên quên mất điều mình định nói, không nhớ nhiệm vụ cấp trên vừa giao, thậm chí về đến nhà cũng không nhớ nổi mình sống ở tầng mấy. Lo mắc bệnh Alzheimer sớm, cô quyết định đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Ảnh minh họa xem phim ngắn trên điện thoại do AI tạo

Ảnh minh họa xem phim ngắn trên điện thoại do AI tạo

Bác sĩ Lin Xikang, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Phúc Kiến, cho biết kết quả kiểm tra nhận thức ghi nhận khả năng ghi nhớ và mức độ tập trung của người bệnh giảm sút rõ rệt, dù các xét nghiệm cận lâm sàng không phát hiện tổn thương thực thể ở não. Bác sĩ xác định đây là tình trạng "quá tải ghi nhớ do thiết bị công nghệ".

Bác sĩ Lin giải thích, đây chỉ là cách gọi mô tả hiện tượng đãng trí và kém chú ý tạm thời, không phải chẩn đoán bệnh học chính thức và hoàn toàn khác biệt với bệnh thoái hóa thần kinh Alzheimer. Hiện y học chưa thể kết luận thói quen dùng điện thoại trực tiếp gây mất trí nhớ.Tình trạng suy giảm chú ý này có thể đảo ngược khi người bệnh chủ động giảm thời gian nhìn màn hình. Não bộ sẽ tự phục hồi chức năng ghi nhớ nếu cá nhân chuyển từ việc tiếp nhận dữ liệu thụ động sang tư duy chủ động.

Tại Trung Quốc, thị trường phim ngắn trực tuyến (micro-drama) đã bùng nổ thành ngành công nghiệp trị giá gần 40 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5,5 tỷ USD), thu hút hơn 500 triệu người xem thường xuyên với kịch bản được thiết kế dồn dập tình tiết giật gân để tối ưu hóa thuật toán giữ chân khán giả. Đơn cử như Hongguo Short Drama, ứng dụng xem phim ngắn trực tuyến miễn phí phổ biến, trở thành tâm điểm chú ý trên các mạng xã hội khi khiến nhiều người dùng mải mê "lướt màn hình đến tận bình minh".

Tình trạng này dẫn đến làn sóng "nghiện màn hình" nghiêm trọng, khi hàng triệu người dùng, đặc biệt là giới trẻ và người trung niên, dành trung bình từ 2 đến 4 tiếng mỗi ngày, thậm chí thức trắng đêm để xem liên tục các tập phim có độ dài chỉ từ 1 đến 2 phút.

Trước những hệ lụy rõ rệt về suy giảm nhận thức, rối loạn giấc ngủ và kiệt quệ tài chính của người dân, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã phải liên tục siết chặt kiểm duyệt, đồng thời gắn mác cảnh báo chứng "nghiện nội dung số liều cao" trên các nền tảng phân phối.

Để cải thiện tình trạng "mất trí nhớ kỹ thuật số", chuyên gia nhận định mấu chốt nằm ở việc chuyển bộ não từ trạng thái "tiếp nhận thông tin thụ động" sang "tư duy chủ động". Trong sinh hoạt hàng ngày, người dân có thể rèn luyện trí nhớ bằng cách tự ghi nhớ các số điện thoại thường dùng hay di chuyển đến những địa điểm quen thuộc mà không phụ thuộc vào ứng dụng chỉ đường, qua đó buộc bộ não khôi phục khả năng truy xuất dữ liệu.

Bên cạnh đó, việc tham gia các hoạt động đòi hỏi sự tập trung cao như đọc sách sâu, tập luyện thể thao ngoài trời hoặc học thêm một kỹ năng mới sẽ giúp thay thế hiệu quả thói quen lướt màn hình vô định.

Ngoài ra, duy trì một giấc ngủ khoa học là nền tảng cốt lõi để bộ não tự phục hồi. Bên cạnh việc kiểm soát tổng thời gian dùng điện thoại trong ngày, mỗi người nên chủ động thiết lập những "khoảng thời gian ngoại tuyến" không thiết bị điện tử trong bữa ăn và trước khi đi ngủ, tránh rơi vào vòng xoáy "xem thêm một tập nữa" từ các hình thức giải trí như phim ngắn.

Bác sĩ khuyến cáo người dùng rèn luyện não bằng cách tự nhớ số điện thoại, tự tìm đường mà không phụ thuộc ứng dụng bản đồ, đọc sách chuyên sâu và bảo đảm chất lượng giấc ngủ để hệ thần kinh tái tạo năng lượng. Người dân cần đến bệnh viện kiểm tra nếu tình trạng đãng trí kéo dài nhằm loại trừ các tổn thương bệnh lý thần kinh khác.

Bình Minh (Theo United Daily News)