Vì sao Man Utd sút nhiều nhất nhưng chỉ ghi 10 bàn?

Trên sân Old Trafford hôm 3/11, Matheus Cunha dứt điểm đưa bóng đập mép trong cột phải rồi vào lưới, ấn định màn ngược dòng thắng Roma 3-2 tại Champions League. HLV Michael Carrick nhiều lần nhắc tới những "ranh giới mong manh" khiến Man Utd trả giá mùa này. Khoảng cách chừng hơn 10 cm giữa bàn thắng và một pha bỏ lỡ có lẽ là minh họa rõ nhất cho lời ông nói.

Trước bàn quyết định của Cunha, Bryan Mbeumo có cú sút đưa bóng lần lượt đập cả hai cột dọc. Bốn ngày trước đó, tiền đạo này vô-lê từ ngoài vòng cấm bị thủ môn Mike Penders đẩy chạm xà ngang trong trận thua Chelsea 0-2 ở Ngoại hạng Anh.

Mùa trước Man Utd sút trúng khung gỗ 22 lần - nhiều nhất tại Ngoại hạng Anh. Mùa này, họ tiếp tục đứng đầu cùng Man City, với bảy lần. Nhưng đen đủi giải thích được bao nhiêu cho sự bế tắc của Man Utd?

Bruno Fernandes sút vọt xà trong trận Man Utd thua Chelsea ở vòng 9 Ngoại hạng Anh, trên sân Stamford Bridge, London, ngày 31/10/2026. Ảnh: Premier League

Đội bóng của Carrick không thiếu nỗ lực tìm bàn thắng. Sau chín vòng, họ dứt điểm 167 lần, tính cả những lần bị chặn, nhiều nhất giải. Trong mọi mùa Ngoại hạng Anh kể từ 2018-2019, đội dẫn đầu chỉ số này sau chín trận đều nằm ở nửa trên bảng điểm, rồi kết thúc mùa giải trong top 5.

Khác biệt nằm ở hiệu quả. Man Utd chỉ ghi 10 bàn từ 167 cú sút. Cùng giai đoạn mùa 2022-2023, Man City sút ít hơn sáu lần nhưng ghi nhiều hơn tới 23 bàn, trước khi lên ngôi vô địch.

Một phần khoảng cách đến từ cách lựa chọn dứt điểm. Có tới 45% số cú sút của Man Utd được thực hiện ngoài cấm địa, tỷ lệ cao nhất giải. Vì thế, mỗi cú dứt điểm của họ chỉ có giá trị bàn thắng kỳ vọng (xG) trung bình 0,08, tức xác suất thành bàn khoảng 8%, thấp thứ ba, chỉ trên Tottenham và Coventry City.

Khả năng tận dụng cơ hội cũng suy giảm. Sự sắc bén từng giúp Man Utd giành vé dự Champions League sau khi Carrick tiếp quản mùa 2025-2026 đã biến mất. Mùa này, số bàn thực tế của họ thấp hơn xG bốn bàn, mức chênh lệch tiêu cực lớn thứ tư giải.

Đáng chú ý, gần như toàn bộ phần thiếu hụt ấy đến từ những cú sút có xác suất thành bàn thấp. Với các cơ hội rõ rệt, Man Utd vẫn chuyển hóa thành bàn ở mức tương ứng kỳ vọng.

Brighton là đối chứng đáng chú ý. Với những cú sút có xG không quá 0,2, tức xác suất thành bàn từ 20% trở xuống, đội bóng của Fabian Hurzeler tạo ra tổng xG gần tương đương Man Utd. Nhưng Brighton ghi 10 bàn từ nhóm cơ hội này, còn Man Utd chỉ có ba.

Man Utd có phần trông chờ vào việc sút nhiều rồi bàn thắng sẽ đến, nhưng hiệu quả của họ vẫn thấp hơn mức đáng ra có thể đạt được. Trong khi đó, Brighton còn ghi được những bàn gợi nhớ thời hoàng kim của đối thủ, như cú sút từ giữa sân của Diego Gomez vào lưới Crystal Palace mang dáng dấp David Beckham.

Đồ họa: Hồng Duy (AI hỗ trợ)

Giải pháp dễ nghĩ tới nhất là yêu cầu cầu thủ hạn chế sút xa, kiên nhẫn phối hợp để đưa bóng vào vị trí thuận lợi hơn. Tuy nhiên, thực hiện điều đó không đơn giản.

Man Utd phải đối mặt với khối phòng ngự lùi sâu trong 23,8% thời lượng triển khai bóng, tỷ lệ cao thứ ba giải, sau Tottenham với 26,5% và Liverpool với 27,4%. Đối thủ tập trung đông người gần cấm địa khiến khoảng trống cho những pha phối hợp bị thu hẹp.

Liverpool cũng gặp kiểu phòng ngự này thường xuyên nhất mùa trước. Cựu HLV Arne Slot từng nhiều lần than phiền về khó khăn ấy, đến mức trở thành chủ đề đùa cợt. Theo ông, một cách phá vỡ thế bế tắc là trông chờ vào khoảnh khắc xuất thần của cá nhân. Một cú dứt điểm đẳng cấp có thể tạo ra khác biệt như vậy.

Slot cũng xem các tình huống cố định là phương án hữu hiệu để đối phó hàng thủ lùi sâu. Nhưng sức mạnh bóng chết của Man Utd mùa trước đã suy giảm sau khi Casemiro rời đi. Tiền vệ Brazil từng ghi tám bàn bằng đầu mùa trước, là mối đe dọa lớn trong không chiến.

Mùa này, Benjamin Sesko là tác giả bàn bằng đầu duy nhất cho Man Utd ở Ngoại hạng Anh, trong trận hòa Everton 2-2 trên sân khách. Tiền đạo này hiện chấn thương. Thiếu một điểm đến đáng tin cậy trên không, Man Utd phải tìm cách luồn bóng qua hàng thủ đối phương. Đây cũng là khâu họ làm chưa tốt, khi chỉ đứng thứ 12 về số đường chuyền xuyên tuyến vào cấm địa.

Bên cạnh cải thiện phối hợp, Man Utd cần lựa chọn người sút xa hợp lý hơn. Harry Maguire đã có bốn cú dứt điểm ngoài cấm địa, nhiều hơn thành tích của chính anh trong bất kỳ mùa Ngoại hạng Anh nào trước đây. Điển hình là cú sút nhẹ từ khoảng 27 m khi Man Utd đang bị dẫn trong trận thua Man City 0-1 hồi tháng 9, dù đối thủ chỉ còn 10 người. Trao cho Maguire quyền thử vận may như vậy khó mang lại hiệu quả.

Mbeumo và Cunha có cơ sở để được khuyến khích dứt điểm hơn. Trong ba mùa Ngoại hạng Anh gần nhất, họ lần lượt đứng thứ tư và thứ nhất về mức chênh lệch giữa số bàn thực tế với xG, cho thấy khả năng ghi bàn vượt kỳ vọng.

Carrick đặc biệt cần những cú sút ấy phát huy tác dụng khi trận đấu còn cân bằng. Man Utd mới ở thế dẫn bàn trong 14% tổng thời gian thi đấu, tỷ lệ thấp thứ tư giải. Nếu mở tỷ số, họ có thể buộc đối phương dâng lên, qua đó tạo khoảng trống để phát huy sở trường phản công.

Đồ họa: Hồng Duy (AI hỗ trợ)

Dù vậy, hàng công chưa hẳn là vấn đề cấp bách nhất. Man Utd tạo ra trung bình 1,56 xG mỗi trận mùa này, gần như không đổi so với mức 1,58 trong 17 trận Ngoại hạng Anh do Carrick cầm quân mùa trước. Khả năng dứt điểm và chất lượng cú sút có thể dần trở lại mức ổn định hơn.

Điều đáng lo hơn là sự sa sút trong phòng ngự. Số bàn thua kỳ vọng trung bình mỗi trận tăng từ 1,28 lên 1,66.

Nếu hàng công thường xuyên dứt điểm từ những vị trí khó, hàng thủ lại trao cho đối phương các cơ hội ngon ăn. Mỗi cú sút Man Utd phải nhận có xG trung bình 0,14 - cao nhất giải và bỏ xa các đội còn lại. Trong tình huống Roma mở tỷ số, kỷ luật vị trí của họ một lần nữa dễ dàng bị phá vỡ, để Matias Soule có khoảng trống lớn.

Khoảng cách kèm người cũng cho thấy sự lỏng lẻo ấy. Chỉ số này xác định những cặp cầu thủ đang kèm nhau, rồi tính khoảng cách trung bình giữa họ. Với Man Utd, con số là 3,02 m, cao nhất Ngoại hạng Anh và lớn hơn 17 cm so với đội dẫn đầu thông số này là Brighton.

Chênh lệch có vẻ nhỏ, nhưng chỉ một chút khoảng trống cũng giúp đối thủ dễ nhận bóng, xoay trở và phối hợp xuyên qua đội hình Man Utd hơn. Khi không có bóng, họ cũng chỉ trực tiếp kèm trung bình 19,6% số cầu thủ đối phương, tỷ lệ thấp thứ ba giải.

Chừng nào hàng thủ còn để lộ nhiều khoảng trống như vậy, Man Utd vẫn phải trông chờ những khoảnh khắc xuất thần để thoát hiểm.

Hồng Duy tổng hợp