Người Mỹ nghĩ gì khi bỏ phiếu định đoạt nửa cuối nhiệm kỳ ông Trump?

Hai năm sau khi trao quyền kiểm soát cả Nhà Trắng lẫn lưỡng viện quốc hội cho đảng Cộng hòa, các cử tri Mỹ ngày 3/11 đi bỏ phiếu giữa kỳ, sự kiện được coi là cuộc "trưng cầu dân ý" về hai năm đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

Khi các số liệu thăm dò trước bầu cử cho thấy đảng Dân chủ đang đứng trước cơ hội giành lại thế đa số tại Hạ viện và thậm chí có thể cả Thượng viện, nhiều cử tri ủng hộ đảng này tỏ rõ sự lạc quan, hào hứng.

"Tôi thực sự mong chờ ngày này, ngày mà chúng tôi được lên tiếng về tương lai của đất nước", Emma Mondadori, cử tri 39 tuổi làm việc trong ngành từ thiện, nói với AFP tại New York.

Cử tri bỏ phiếu tại New York ngày 3/11. Ảnh: AP

Roberta Brune, một người về hưu 66 tuổi, chia sẻ sau khi bỏ phiếu tại Los Angeles, bang California rằng vấn đề quan trọng nhất với họ là "chấm dứt quyền kiểm soát" đất nước của Tổng thống Trump.

Kết quả sơ bộ từ cuộc khảo sát toàn quốc quy mô lớn cho thấy nhiều cử tri Mỹ đi bỏ phiếu với tâm trạng bất mãn, kỳ vọng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ mang lại thay đổi ở Washington.

Giá nhiên liệu và thực phẩm tăng cao là mối quan tâm hàng đầu của cử tri. Theo kết quả khảo sát đợt đầu với hơn 79.000 cử tri đã đăng ký do AP và các mạng lưới truyền hình lớn của Mỹ thực hiện, gần 90% người được hỏi cho biết chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng hoặc rất quan trọng khi quyết định bỏ phiếu.

"Vấn đề nằm ở chi phí sinh hoạt, giá xăng và những thứ tương tự. Cuộc sống của người dân bình thường cần được cải thiện, và tôi cũng là một người dân bình thường", Donta Comer, quản lý dự án 38 tuổi ở Atlanta, bang Georgia, nói.

Taylor Cook, cử tri 24 tuổi ở Los Angeles, cũng cho biết khả năng trang trải chi phí sinh hoạt chính là vấn đề quyết định bỏ phiếu. "Tiền thuê nhà, chi phí thực phẩm, hóa đơn điện nước và thuế bất động sản đều liên tục tăng. Tôi muốn có những nghị sĩ thực sự hành động để giảm bớt gánh nặng chi phí", Cook nói.

Tổng thống Trump năm 2024 giành chiến thắng với cam kết giảm lạm phát và đà tăng vật giá, nhưng nhiều cử tri Mỹ hiện nay đổ lỗi cho ông Trump về sinh hoạt phí tăng cao. Gần 2/3 số người được hỏi cho rằng lạm phát tăng phần lớn là do các chính sách của Nhà Trắng, trong khi số còn lại nói những điều đó nằm ngoài tầm kiểm soát của ông Trump.

Tổng thống Trump khẳng định kinh tế Mỹ đang vững vàng. Trong những tuần cuối chiến dịch tranh cử, ông tuyên bố "kỷ nguyên hoàng kim của nước Mỹ đã đến", ca ngợi nền kinh tế mạnh mẽ và cho rằng lạm phát đã giảm sâu.

Tuy nhiên, những tuyên bố này dường như không đủ sức thuyết phục cử tri Mỹ. Theo cuộc thăm dò được SSRS thực hiện ngày 19/10-3/11, 40% cử tri cho biết họ bỏ phiếu bầu Hạ viện để thể hiện sự phản đối ông Trump. Khoảng 75% nói họ không cảm thấy hài lòng hoặc thậm chí bất bình về tình hình chung của đất nước.

Một bảng chỉ dẫn điểm bỏ phiếu giữa kỳ ở Cypress, bang Texas, ngày 3/11. Ảnh: AP

Bầu cử giữa kỳ thường được xem là phép thử tín nhiệm đối với mỗi tổng thống đương nhiệm, và hiếm có lãnh đạo nào khiến dư luận chia rẽ sâu sắc như ông Trump.

"Tôi là cử tri độc lập nhưng đã bầu cho đảng Dân chủ. Tôi chỉ muốn nước Mỹ trở lại với những giá trị văn minh, chính trực, trung thực, rồi những điều khác sẽ theo đó mà đến", Yan Cardineau, một người 59 tuổi sống ở Austin, bang Texas, nói.

Tại bang Texas, ứng viên Thượng viện Ken Paxton, người được ông Trump ủng hộ nhưng dính nhiều bê bối, đang phải bước vào cuộc chiến sống còn với đối thủ bên đảng Dân chủ là James Talarico.

"Tôi ước gì chúng ta có một lựa chọn khác cho vị trí thượng nghị sĩ", Mary Wolf, cử tri Cộng hòa ở Dallas, nói. Cô cho biết mình vẫn sẽ bầu cho Paxton nhưng "không thấy lạc quan một chút nào".

Gabriel Layman, nhà văn 24 tuổi ở Anchorage, bang Alaska, cho biết bản thân cũng là cử tri độc lập nhưng đã bầu cho đảng Dân chủ, động thái để phản đối ông Trump và "mọi thứ đang diễn ra".

"Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), cuộc chiến ở Iran, giá cả, thuế quan, tất cả những điều đó đều là những thứ tôi quan tâm", Layman nói.

Trong những ngày cuối chiến dịch tranh cử, ông Trump nhấn mạnh thành quả trong việc ngăn chặn và đẩy mạnh trục xuất người nhập cư trái phép. Lập trường cứng rắn của ông nhận được sự tán thành từ những người ủng hộ, nhưng cũng khiến một bộ phận công chúng bất bình trước các biện pháp mạnh tay của ICE.

"Tôi rất lo ngại về biến đổi khí hậu, bạo lực học đường và tình cảnh của những người vẫn chưa có giấy tờ cư trú hợp pháp tại Mỹ", Diana Alvarez, luật sư 38 tuổi sinh ra ở Cuba và hiện sống tại Doral, bang Florida, nói.

Một cử tri Mỹ tại điểm bỏ phiếu ở Plains, bang Montana ngày 3/11. Ảnh: AP

Quyết sách đối ngoại được cho là quan trọng nhất trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump chính là phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2. Ông Trump khi đó tuyên bố chiến dịch sẽ kết thúc trong ba ngày và Iran sẽ bị đánh bại nhanh chóng, nhưng cuộc chiến đến nay đã bước sang tháng thứ 8 mà chưa có dấu hiệu kết thúc.

Cuộc chiến được xem là yếu tố chính thúc đẩy giá nhiên liệu và phân bón tăng. Khoảng 60% cử tri Mỹ trả lời khảo sát của SSRS cho rằng chính quyền ông Trump đã sai lầm khi tiến hành cuộc chiến đó.

Tuy nhiên, Andrea Nelson, nhân viên ngành bảo hiểm ở Anchorage và có cha từng phục vụ trong quân đội, cho biết bà ủng hộ cuộc chiến và nỗ lực của ông Trump nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

"Tôi rất lo sợ chiến tranh hạt nhân. Tôi đã chứng kiến và trải nghiệm những tác động của chiến tranh đối với binh sĩ và gia đình họ", người phụ nữ 50 tuổi này nói.

Thanh Tâm (Theo AFP, WSJ, Reuters)