Phương pháp điều trị gai khớp gối

Gai khớp gối là những gai xương hình thành ở khớp gối bị tổn thương, thường liên quan đến quá trình thoái hóa khớp. Sự xuất hiện của gai xương có thể xem là cách cơ thể ứng phó với quá trình bào mòn sụn khớp, hỗ trợ ổn định khớp gối bị thoái hóa nhưng có nguy cơ dẫn đến biến dạng khớp.

Theo ThS.BS Đồng Thị Thủy Quỳnh, Khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, gai khớp gối thường gặp ở người trung niên và cao tuổi. Người thừa cân, béo phì cũng có nguy cơ cao hơn do khớp gối phải chịu tải trọng lớn trong thời gian dài. Những người từng bị chấn thương khớp gối, tổn thương sụn chêm hoặc dây chằng, có biến dạng trục chi cũng dễ gặp tình trạng này. Công việc đòi hỏi thường xuyên mang vác nặng, quỳ gối hoặc ngồi xổm kéo dài có thể làm tăng tải trọng lên khớp, nhất là khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác.

Việc điều trị gai khớp gối phụ thuộc vào mức độ tổn thương, triệu chứng và khả năng vận động của người bệnh. Dưới đây là các phương pháp điều trị gai khớp đầu gối hiện nay.

Tập luyện và phục hồi chức năng: Các mô cơ xung quanh đầu gối đóng vai trò hỗ trợ khớp gối hoạt động dễ dàng, đồng thời kết hợp với cơ hông hỗ trợ nâng đỡ trọng lượng cơ thể, giảm tải áp lực lên bề mặt khớp gối. Do đó, người đang có khớp gối suy yếu và gai xương hình thành tại đây cần tập luyện những nhóm cơ này. Các bài tập tăng cường sức mạnh cơ đùi, cải thiện tầm vận động và duy trì thể lực có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng khớp.

Người bệnh có thể tập theo hướng dẫn của chuyên viên phục hồi chức năng, kết hợp vận động aerobic phù hợp với khả năng chịu lực. Đau nhẹ hoặc khó chịu có thể xuất hiện khi mới bắt đầu tập, cần điều chỉnh cường độ nếu triệu chứng tăng nhiều hoặc kéo dài. Hiệu quả phụ thuộc vào việc tập đúng cách và duy trì đều đặn.

Kiểm soát cân nặng

Với người thừa cân hoặc béo phì, giảm cân giúp giảm đau và cải thiện khả năng vận động khi bị thoái hóa khớp gối. Người bệnh nên kết hợp chế độ ăn cân đối với vận động phù hợp, đồng thời duy trì cân nặng sau khi giảm.

Bác sĩ Quỳnh tư vấn cho người bệnh bị gai khớp gối. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Điều trị bằng thuốc

Nếu cần điều trị bằng thuốc, bác sĩ thường cân nhắc thuốc chống viêm không steroid dạng bôi tại chỗ đối với thoái hóa khớp gối. Khi thuốc bôi không hiệu quả hoặc không phù hợp, thuốc chống viêm đường uống có thể được xem xét sau khi đánh giá nguy cơ trên đường tiêu hóa, thận, gan và tim mạch.

Nguyên tắc sử dụng là chọn liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất phù hợp, đồng thời cân nhắc thuốc bảo vệ dạ dày khi dùng thuốc chống viêm đường uống. Thuốc giúp kiểm soát triệu chứng nhưng không loại bỏ gai xương. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài hoặc phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau.

Bác sĩ có thể cân nhắc tiêm corticosteroid nội khớp khi các phương pháp dùng thuốc khác không hiệu quả, không phù hợp hoặc cần giảm đau để hỗ trợ tập phục hồi chức năng. Phương pháp này có thể giúp giảm đau trong thời gian ngắn, thường khoảng 2-10 tuần nhưng không loại bỏ gai xương hay phục hồi phần sụn đã mất.

Tiêm nội khớp cần có chỉ định sau khi đánh giá tình trạng khớp và các nguy cơ liên quan. Không nên xem tiêm thuốc là giải pháp thay thế cho tập luyện và kiểm soát cân nặng. Tiêm axit hyaluronic (HA) cũng không được khuyến cáo thường quy để điều trị thoái hóa khớp.

Phẫu thuật

Phẫu thuật được cân nhắc khi người bệnh đau nhiều, hạn chế vận động và các phương pháp điều trị bảo tồn thất bại.

Tùy tình trạng khớp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật chỉnh trục xương ở một số trường hợp thoái hóa khu trú kèm lệch trục chi hoặc thay một phần hay toàn bộ khớp gối khi khớp đã tổn thương nặng. Phẫu thuật lấy gai xương chỉ được cân nhắc trong trường hợp chọn lọc khi gai gây cản trở cơ học cụ thể, không được thực hiện thường quy chỉ để điều trị đau do thoái hóa khớp gối.

Bác sĩ Quỳnh khuyến cáo người bị đau gối kéo dài hoặc vận động khó khăn cần đi khám trực tiếp tại bệnh viện có chuyên khoa Cơ xương khớp để được đánh giá tổn thương và điều trị phù hợp, duy trì chức năng khớp và khả năng vận động lâu dài.

Hiếu Nguyễn