V Vũ Thị Minh Huyền Tiến sĩ

Sáng nay đi làm, ghé vào một quán phở gần nhà, nhìn tấm bảng giá mới được chủ quán thay lại, tôi chợt nghĩ đến câu chuyện ấy. Bát phở từng có giá 40.000 đồng nay đã âm thầm được tăng lên 50.000 đồng. Vấn đề là dù gần đây những thông tin về giá xăng dầu giảm liên tiếp xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, giá bát phở vẫn không có dấu hiệu quay trở lại mức cũ, thậm chí còn tăng ngược. Vậy bao giờ người ăn mới được hưởng phần lợi ích từ những đợt giảm giá ấy?

Từ 15h ngày 11/5, giá xăng dầu các loại cùng giảm 180-2.310 đồng một lít, theo đà diễn biến thị trường năng lượng thế giới. mỗi lít xăng E10 RON 95-III giảm 2.080 đồng, xuống còn 21.150 đồng - ở ngưỡng ngang đầu tháng 3 - thời điểm vừa xảy ra xung đột Trung Đông. Từ đầu tháng 11 đến nay, giá xăng có 3 đợt giảm liên tiếp, trong đó việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% từ 1/11 giúp mặt hàng này trong nước hạ nhiệt. Tổng cộng, mỗi lít E5 RON 92 giảm hơn 5.100 đồng, E10 RON 95-III hạ gần 4.600 đồng. Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9 đồng/kWh, chưa bao gồm VAT.

Những con số ấy mang đến tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, từ những con số giảm trên bảng giá đến sự thay đổi thực tế trong đời sống lại là một khoảng cách không nhỏ. Người dân có thể vui khi thấy giá xăng giảm tại cây xăng, giá điện bình quân được điều chỉnh đi xuống, nhưng niềm vui ấy sẽ không trọn vẹn nếu mỗi lần bước vào quán ăn, siêu thị hay sử dụng dịch vụ thiết yếu, họ vẫn phải trả những khoản tiền ngày càng cao. Điều khiến người tiêu dùng băn khoăn không hẳn là một bát phở đắt thêm 5.000 đồng, mà là cảm giác mình luôn phải gánh phần tăng chi phí, trong khi rất ít khi được chia sẻ lợi ích khi chi phí đầu vào giảm.

>> 20 năm ăn sáng ở nhà thay cho bát phở 40.000 đồng

Sẽ có người biện minh nguyên liệu đầu vào được mua theo chu kỳ, hợp đồng thuê nhà thường kéo dài nhiều tháng, tiền lương cũng không thể tùy tiện tăng giảm theo từng kỳ điều hành giá nhiên liệu. Nhưng độ trễ trong điều chỉnh giá không thể trở thành lời giải thích vô thời hạn cho việc giá chỉ tăng mà không giảm. Nếu một nhà hàng đã tăng giá vì chi phí vận chuyển, nhiên liệu và điện nước tăng cao, thì khi những yếu tố này giảm đáng kể và duy trì trong một khoảng thời gian đủ dài, chủ kinh doanh cũng nên có sự tính toán lại giá thành, ít nhất cần có sự rà soát và chia sẻ hợp lý với khách hàng.

Người tiêu dùng không đòi hỏi mọi thứ phải thật rẻ. Chúng tôi hiểu người bán cũng phải sống, doanh nghiệp cũng cần lợi nhuận. Điều tôi mong muốn chỉ là sự hợp lý và công bằng. Nếu giá tăng vì nguyên liệu khan hiếm, mặt bằng tăng, nhân công tăng thì hãy giải thích rõ. Nếu chi phí đầu vào đã giảm đáng kể, hãy cân nhắc điều chỉnh giá hoặc có những hình thức ưu đãi thiết thực. Đừng để khách hàng có cảm giác rằng mọi rủi ro kinh doanh đều được chuyển sang phía người mua, còn lợi ích chỉ thuộc về người bán.

Vũ Thị Minh Huyền

  • Ổ bánh mì 15.000 đồng đã biến mất dù xăng, thịt, rau đều giảm giá
  • Lý do giá xăng giảm mạnh nhưng bát phở vẫn đứng yên
  • 'Suất bún chả 40 K dù giá xăng giảm về dưới 20.000 đồng một lít'
  • Tôi cầm 200.000 đồng không đủ đi chợ mỗi ngày
  • Quán phở tăng 10 K theo giá xăng, giờ nhất quyết không giảm
  • Trần tình của chủ quán phở tăng giá 5.000 đồng