Xây nhà chống chịu bão mạnh, siêu bão

Ngày 6/11, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030, trong đó dành nội dung riêng về phòng, chống bão mạnh, siêu bão.

Các địa phương được yêu cầu quản lý chặt việc xây dựng nhà ở, công trình hạ tầng, đặc biệt tại khu dân cư, khu du lịch, khu nghỉ dưỡng ở cửa sông, ven biển. Người dân cần được hướng dẫn xây dựng nhà ở, công trình kết hợp phương án sơ tán, bảo đảm an toàn trước thiên tai, chú trọng khả năng chống chịu bão mạnh, siêu bão.

Nhà nước sẽ hỗ trợ hộ nghèo, gia đình chính sách xây dựng nhà ở phòng tránh bão. Các địa phương phải rà soát, sắp xếp, di dời những hộ dân đang sinh sống tại khu vực cửa sông, ven biển không bảo đảm an toàn; đồng thời bảo vệ, phục hồi và nâng cao chất lượng rừng phòng hộ, bảo tồn cồn cát tự nhiên ven biển.

Về hạ tầng phòng chống bão, Chính phủ yêu cầu xây dựng, tu bổ, củng cố và nâng cấp hệ thống đê biển, kè biển, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, hạ tầng hậu cần nghề cá. Các công trình này cần được kết hợp với phương án sơ tán dân để bảo đảm an toàn khi xảy ra bão lớn.

Các địa phương phải phân vùng rủi ro do bão mạnh, siêu bão; rà soát, cập nhật bản đồ ngập lụt do nước biển dâng, bản đồ sơ tán dân và xây dựng phương án ứng phó phù hợp điều kiện thực tế. Phương án cần được tổ chức diễn tập, triển khai thực tế nhằm bảo vệ cơ sở hạ tầng và hạn chế thiệt hại.

Công tác dự báo, cảnh báo phải được nâng cao chất lượng, cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin về diễn biến bão đến chính quyền và người dân. Các địa phương có trách nhiệm kiểm đếm, hướng dẫn tàu thuyền neo đậu hoặc di chuyển đến nơi an toàn, chủ động bảo vệ hoạt động nuôi trồng thủy, hải sản.

Khi bão mạnh, siêu bão ảnh hưởng trực tiếp, các địa phương phải triển khai phương án di dời dân đến nơi an toàn, duy trì thông tin liên lạc, bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ sản xuất và tài sản. Sau thiên tai, công tác tìm kiếm cứu nạn, cứu chữa người bị thương, hỗ trợ lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, nước uống và nhu yếu phẩm phải được thực hiện kịp thời.

Khu công nghiệp Đồ Sơn, TP Hải Phòng tan hoang sau bão Yagi năm 2024. Ảnh: Lê Tân

Siêu bão có thể xuất hiện thường xuyên hơn

Kịch bản biến đổi khí hậu Việt Nam do Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển công bố tháng 10/2026 cho thấy cường độ bão trên Biển Đông có xu hướng tăng khi nhiệt độ toàn cầu gia tăng, đặc biệt từ tháng 8 đến 11.

Chu kỳ xuất hiện siêu bão cấp 16 trở lên, có cường độ tương đương bão Yagi năm 2024 khi đổ bộ miền Bắc, được ước tính khoảng 38 năm trong điều kiện khí hậu cơ sở. Khi nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 2 độ, chu kỳ này có thể rút xuống còn 24 năm; ở ngưỡng 3 độ, còn khoảng 17 năm. Xác suất vượt ngưỡng siêu bão theo đó tăng khoảng 60% ở ngưỡng nóng lên 2 độ C so với điều kiện cơ sở.

Tại miền Trung, xác suất xuất hiện siêu bão cấp 16 trở lên đổ bộ có xu hướng tăng khoảng 56% khi nhiệt độ toàn cầu tăng 2 độ C. Miền Nam có xác suất nền rất thấp, dưới 1% mỗi năm, nhưng vẫn ghi nhận mức tăng tương đối khoảng 58%. Do xác suất ban đầu thấp, mức tăng này không đồng nghĩa miền Nam có rủi ro tuyệt đối cao hơn miền Bắc và miền Trung.

Với siêu bão cấp 17, chu kỳ lặp lại tại miền Bắc được dự tính giảm từ khoảng 25 năm trong điều kiện khí hậu cơ sở xuống 17 năm ở ngưỡng nóng lên 2 độ C. Tại miền Trung, chu kỳ giảm từ 35 xuống 23 năm; miền Nam từ khoảng 225 xuống 160 năm.

Kịch bản cũng cho thấy tại cùng chu kỳ lặp lại 50 năm, cường độ gió cực đại của bão trên phạm vi cả nước có thể tăng từ khoảng 62,5 m/s trong điều kiện khí hậu cơ sở lên 66 m/s ở ngưỡng nóng lên 2 độ, 69,6 m/s ở ngưỡng 3 độ và 72,7 m/s ở ngưỡng 4 độ C.

Gia Chính