James Talarico, 37 tuổi, cựu giáo viên lấy đức tin Kitô giáo làm kim chỉ nam cho sự nghiệp chính trị của mình, ngày 3/11 đánh bại ứng viên Cộng hòa Ken Paxton trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ tại bang Texas.
Chiến thắng của Talarico gây sốc, bởi đây là lần đầu tiên một ứng viên Dân chủ được cử tri Texas bầu làm thượng nghị sĩ Mỹ kể từ năm 1994, khép lại chuỗi thất bại đã đeo bám đảng này suốt nhiều thập kỷ qua.
Từ lớp học đến Đồi Capitol
Talarico sinh ngày 17/5/1989 tại Round Rock, Texas, với tên khai sinh là James Dell Collins trước khi đổi sang họ của cha dượng.
Sau khi tốt nghiệp ngành quản trị nhà nước tại Đại học Texas ở Austin, Talarico tham gia tổ chức Teach For America và dạy môn Ngữ văn lớp 6 tại San Antonio, trải nghiệm mà ông từng chia sẻ chính là bước ngoặt đưa ông vào con đường chính trị. Sau đó, Talarico tiếp tục lấy bằng thạc sĩ ngành chính sách giáo dục tại Đại học Harvard và thạc sĩ nghiên cứu thần học tại Chủng viện Thần học Presbyterian Austin.
Talarico khi còn là giáo viên. Ảnh: Jamestalarico.com
Talarico đắc cử vào Hạ viện Texas năm 2018 và là nghị sĩ trẻ nhất khóa khi mới 29 tuổi. Ông đã góp công thông qua nhiều chính sách tại Texas, nổi bật là quy định khống chế giá thuốc insulin ở mức tối đa 25 USD một tháng. Ông quyết tâm hiện thực hóa dự luật này sau khi bản thân phát hiện mắc tiểu đường type 1.
Ông từng hai lần cùng các nghị sĩ Dân chủ rời khỏi nghị trường nhằm khiến phe Cộng hòa tại Hạ viện Texas không đủ số lượng tối thiểu nghị sĩ để tổ chức họp thông qua dự luật về bầu cử và vẽ lại bản đồ cử tri. Lúc bấy giờ, trên cương vị tổng chưởng lý bang, Paxton đã đệ đơn kiện đòi bãi nhiệm Talarico, nhưng vụ kiện bị tòa bác bỏ hồi tháng 5.
Tham gia Giáo hội Presbyterian, Talarico tự nhận mình là một tín đồ Kitô giáo tiến bộ và luôn công khai chỉ trích chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo. Bài phát biểu của ông phản đối dự luật bắt buộc treo 10 Điều Răn trong các lớp học đã lan truyền trên mạng xã hội, đưa tên tuổi Talarico vươn tầm quốc gia.
"Nếu mục đích của dự luật này là tạo ra một thế hệ tín đồ Kitô giáo hoàn toàn mới thì tôi cho rằng nó sẽ đem đến kết quả ngược lại. Tôi tin rằng nó sẽ tạo ra một thế hệ những người vô thần hoàn toàn mới, những người nhìn nhận tôn giáo của chúng ta như một công cụ tranh giành quyền lực hơn là biểu tượng về lòng yêu thương", Talarico phát biểu tại nghị trường Hạ viện Texas vào năm 2025.
Trong thông điệp khép lại chiến dịch tranh cử, Talarico khẳng định Texas, cũng như toàn thể nước Mỹ, được xây dựng trên nền tảng đa nguyên và lòng khoan dung. Tờ Texas Monthly trích lời ông nhấn mạnh ngay cả tên gọi của bang này vốn cũng xuất phát từ một từ trong tiếng Caddo nghĩa là "những người bạn".
Talarico (trái) trong một cuộc họp của nghị viện bang Texas hồi tháng 8/2025. Ảnh: Reuters
Talarico khởi động chiến dịch tranh cử vào ghế thượng nghị sĩ đại diện bang Texas, vốn do nghị sĩ Cộng hòa John Cornyn nắm giữ, từ tháng 9/2025. Đến tháng 3, ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ, đánh bại nữ hạ nghị sĩ Jasmine Crockett với tỷ lệ 52,4% so với 46,2%.
Ứng viên Cộng hòa Paxton đã đánh bại thượng nghị sĩ Cornyn trong vòng bầu cử sơ bộ của đảng này vào tháng 5, mở ra cuộc đối đầu trực tiếp giữa Talarico với chính đối thủ từng tìm cách bãi nhiệm ông khỏi Hạ viện bang.
'David đánh bại Goliath'
Cuộc cạnh tranh của Talarico trước Paxton được đánh giá là cam go khi ứng viên Cộng hòa có lợi thế lớn nhờ hàng trăm triệu USD tài trợ từ tỷ phú Elon Musk.
Tuy nhiên, Talarico vẫn kiên trì với con đường của mình khi tập trung chiến dịch tranh cử vào vấn đề chi phí sinh hoạt, trong bối cảnh giá nhiên liệu leo thang, các biện pháp thuế quan cùng cuộc chiến với Iran đang tạo áp lực nặng nề lên Tổng thống Donald Trump và cả đảng Cộng hòa.
Ông cũng tìm cách định nghĩa lại những mối chia rẽ truyền thống ở Mỹ, không phải "tả đấu với hữu" mà là "tầng lớp trên đối đầu tầng lớp dưới". Talarico đã tận dụng chính dòng tiền tài trợ ồ ạt chưa từng có mà tỷ phú Musk dành cho đảng Cộng hòa để củng cố luận điểm của mình, tự khắc họa bản thân như một nhân tố bứt phá, muốn đập tan những bế tắc trong bộ máy chính trị hiện tại.
Là công dân Texas thế hệ thứ 8, Talarico xây dựng chiến dịch tranh cử dựa trên mối gắn kết sâu sắc với quê nhà. Tại các sự kiện vận động cử tri, Talarico thường kể lại câu chuyện về người mẹ đã dũng cảm dắt ông rời bỏ người cha bạo hành từ khi ông còn nhỏ.
Phát biểu trước đám đông người ủng hộ ở Austin sau khi giành chiến thắng, Talarico tự nhận mình là "chàng David đã đánh bại gã khổng lồ Goliath".
Ứng viên đảng Dân chủ James Talarico phát biểu tại sự kiện ăn mừng chiến thắng bầu cử ở Austin, Texas, ngày 3/11. Ảnh: AFP
"Chúng ta vừa giành lại Texas", ông nói. "Chúng ta vừa chứng minh rằng mọi tiền bạc trên đời cũng không thể sánh được với sức mạnh của người dân Texas".
Talarico khẳng định cử tri Texas đã quá chán ngán những chính khách chuyên gieo rắc mầm mống chia rẽ, đồng thời khẳng định tình yêu thương chính là thứ sức mạnh "mang tính cách mạng".
"Lòng thù hận thật nhàm chán. Nó không thể hạ giá hóa đơn điện nước của chúng ta và cũng không thể dạy một đứa trẻ biết đọc", ông cho hay.
Có mặt tại sự kiện ăn mừng của Talarico, Ervin Jordan, đến từ Houston, không giấu nổi niềm phấn khích. Đối với cựu chiến binh từng là tay cưỡi bò tót chuyên nghiệp này, cuộc bầu cử vừa qua không đơn thuần là việc đưa một nghị sĩ Dân chủ đến Washington. Theo ông, điều lớn lao hơn là lời thức tỉnh để hàn gắn và đưa người dân Texas trở lại đoàn kết với nhau sau nhiều thập kỷ bị đảng Cộng hòa chi phối.
Đám đông người ủng hộ ăn mừng khi Talarico chiến thắng cuộc đua giành ghế Thượng viện Texas tại thành phố Austin ngày 3/11. Ảnh: AFP
"Tôi lớn lên trong thời kỳ đảng Dân chủ còn nắm toàn quyền, rồi sau đó chứng kiến đảng Cộng hòa trỗi dậy. Tôi đã chứng kiến quá trình suy thoái và rạn nứt của Texas. Nhưng chính Talarico sẽ là người đưa tất cả chúng ta trở lại làm một Texas thống nhất", Jordan nói.
Cùng chung quan điểm, Nizam Uddin, 60 tuổi, sống tại Austin, so sánh Talarico với hai cựu tổng thống Barack Obama và John F. Kennedy, hai gương mặt mà ông đánh giá là những nhân tố kiệt xuất với sức hút chính trị vượt ra ngoài phạm vi cử tri truyền thống của đảng Dân chủ.
Ông cho rằng Talarico chính là mẫu ứng viên mà đảng Dân chủ đáng lẽ phải theo đuổi từ lâu. "Đây mới chính là kiểu ứng viên mà chúng ta cần có bấy lâu nay", ông nói. "Trên hết, bản sắc và khí chất của cậu ấy đậm chất Texas hơn bất kỳ ai khác".
Vũ Hoàng (Theo AP, Dallas News, Philenews.com, Reuters)
ការអធិប្បាយ
មិនទាន់មានមតិយោបល់នៅឡើយទេ