Trả lời:

Không có cơ sở khoa học nào cho rằng nước đun sôi để đúng 24 giờ sẽ biến thành nước độc hay trở thành nguồn gây ung thư. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nước đã đun sôi có thể để ở nhiệt độ phòng bao lâu cũng an toàn. Nguy cơ chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện bảo quản và khả năng nước bị nhiễm bẩn trở lại sau khi đun.

Khi đun sôi, nhiệt độ cao có thể tiêu diệt phần lớn vi sinh vật gây bệnh nhạy cảm với nhiệt. Tuy nhiên, sau khi nguội, nước vẫn có nguy cơ bị nhiễm bẩn từ môi trường xung quanh. Chẳng hạn, bình nước không được đậy kín, miệng bình tiếp xúc với tay bẩn, người dùng nhúng trực tiếp ca hoặc cốc chưa vệ sinh vào bình, hay uống trực tiếp từ chai rồi để phần nước còn lại đến hôm sau. Bình chứa lâu ngày không được cọ rửa hoặc liên tục châm nước mới vào phần nước cũ cũng có thể làm tăng nguy cơ mất vệ sinh.

Vì vậy, điều quan trọng không đơn thuần là nước đã để bao nhiêu giờ mà còn là nước được chứa trong dụng cụ như thế nào, có được đậy kín và hạn chế tiếp xúc với các nguồn gây nhiễm bẩn hay không.

Một thói quen khá phổ biến ở nhiều gia đình là khi bình còn một ít nước cũ, người dùng tiếp tục đun nước mới rồi đổ thêm vào. Ngày này qua ngày khác, bình nước gần như không bao giờ được sử dụng hết và vệ sinh hoàn toàn. Cách làm này không nên duy trì. Tốt nhất, hãy sử dụng hết nước cũ, rửa sạch dụng cụ chứa, để khô phù hợp rồi mới cho mẻ nước mới vào.

Nhiều người khi nghi ngờ nước bị nhiễm bẩn nghĩ rằng chỉ cần đun sôi lại là có thể tiếp tục sử dụng. Thực tế, đun sôi là phương pháp hiệu quả để tiêu diệt nhiều vi sinh vật gây bệnh, nhưng không loại bỏ được tất cả các chất ô nhiễm hóa học có trong nước. Một số kim loại nặng, muối và hóa chất hòa tan không bị phân hủy hay loại bỏ chỉ bằng cách đun sôi. Thậm chí, khi nước bay hơi, nồng độ của một số chất hòa tan không bay hơi còn có thể tăng lên. Do đó, chất lượng nguồn nước ban đầu vẫn đóng vai trò rất quan trọng.

Nước vẫn trong, không có mùi hoặc vị lạ cũng chưa chắc bảo đảm an toàn. Một số vi sinh vật gây bệnh có thể tồn tại trong nước mà không làm thay đổi màu sắc, mùi hay vị. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào cảm quan để xác định nước có bị nhiễm bẩn hay không. Để hạn chế nguy cơ, các gia đình nên duy trì những nguyên tắc đơn giản: đun lượng nước vừa đủ dùng, ưu tiên uống trong ngày, bảo quản trong bình sạch có nắp kín, không nhúng tay hoặc dụng cụ chưa vệ sinh vào bình, không liên tục châm nước mới vào nước cũ và thường xuyên cọ rửa dụng cụ chứa.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy
Cựu bác sĩ đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam