Cải tiến có thể giúp UAV Nga xuyên thủng 'Vòm điện tử' ở Kiev

Các quan chức Ukraine hôm 2/11 cho biết các hệ thống dẫn đường Kometa sử dụng ăng-ten chống nhiễu kích thước lớn đã xuất hiện trên máy bay không người lái (UAV) tự sát Nga, giúp chúng vượt qua các biện pháp chế áp điện tử và buộc lực lượng phòng thủ triển khai khí tài như drone đánh chặn, tiêm kích và tên lửa để đối phó.

Kometa là tổ hợp định vị vệ tinh thường được lắp đặt trên UAV tự sát dòng Geran, tên lửa đạn đạo Iskander-M và siêu vượt âm Kinzhal, bom lượn dẫn đường UMPK, tên lửa hành trình giá rẻ Filin.

Hệ thống ăng-ten nhận tín hiệu có kiểm soát (CRPA) như Kometa thường sử dụng nhiều phần tử ăng-ten nhỏ có khả năng phát hiện và loại bỏ tín hiệu giả, vốn là một trong những biện pháp chủ đạo để gây nhiễu tín hiệu vệ tinh. CRPA thu được tín hiệu công suất thấp từ vệ tinh ngay cả trong môi trường có nguồn gây nhiễu mạnh.

Ăng-ten 32 phần tử của hệ thống Kometa trên UAV Nga mà Ukraine thu được. Ảnh: Facebook/Serhii Beskrestnov

Hệ thống Kometa nguyên bản chỉ có 4 phần tử ăng-ten. Nga đã liên tục bổ sung phần tử ăng-ten cho Kometa, nhằm đối phó những hệ thống tác chiến điện tử được Ukraine triển khai.

Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) tháng trước nhận định hệ thống Kometa-M16 với 16 phần tử ăng-ten đã được triển khai đại trà và Nga đang thiết lập dây chuyền sản xuất hàng loạt hệ thống với 20 phần tử. Thiết bị mới cũng giúp tăng khả năng xác định hướng phát tín hiệu gây nhiễu và đưa ra giải pháp bù trừ phù hợp.

Theo GUR, khả năng chống nhiễu của bộ dẫn đường Kometa phụ thuộc vào cách sắp xếp các phần tử ăng-ten và thuật toán mà máy tính tích hợp dùng để tách tín hiệu vệ tinh khỏi nền nhiễu.

Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ quốc phòng của Tổng thống Ukraine, cũng công bố ảnh chụp cụm ăng-ten 32 phần tử lắp trên UAV mà Nga dùng để tập kích thủ đô Kiev, cùng hệ thống Kometa với 16 phần tử được xếp theo hình tròn thay vì dạng vuông như trước.

"Ăng-ten có càng nhiều phần tử thì triệt tiêu được càng nhiều nguồn tín hiệu gây nhiễu từ hệ thống tác chiến điện tử. Ukraine từng phải đảm bảo luôn có 16 nguồn gây nhiễu xung quanh mỗi UAV Geran, giờ con số đã tăng lên gấp đôi", ông cho biết.

Cụm ăng-ten Kometa với 16 phần tử xếp theo hình tròn trên UAV Nga. Ảnh: Facebook/Serhii Beskrestnov

Cố vấn Beskrestnov thừa nhận đây là cuộc đua đầy thách thức, do biện pháp tăng lượng phần tử ăng-ten dễ dàng và nhanh chóng hơn rất nhiều so với nỗ lực bổ sung điểm phát sóng gây nhiễu của Ukraine.

Alkhimik, chỉ huy đơn vị Night Watch của Ukraine, cho biết ăng-ten 32 phần tử thực chất gồm hai mảng với 16 bộ tín hiệu, mỗi mảng đảm nhận một băng tần định vị vệ tinh khác nhau. "Chúng tôi có thể thiết lập cụm hệ thống tác chiến điện tử hoạt động trên băng tần L1 và L2/L5, nhờ đó sẽ dễ dàng vô hiệu hóa được loại ăng-ten này", sĩ quan Ukraine tuyên bố.

Bộ Quốc phòng Nga chưa lên tiếng về thông tin. Cơ quan này hôm 2/11 công bố video các đòn tập kích bằng UAV Geran nhằm vào hàng loạt nhà kho, trung tâm hậu cần, cùng nhà máy quốc phòng Ukrspetssvyaz chuyên sản xuất thiết bị liên lạc và tự động hóa của Ukraine.

Thông tin được công bố sau khi cố vấn Beskrestnov cho biết Ukraine đang thúc đẩy nỗ lực thiết lập "Vòm điện tử" để bảo vệ vùng trời Kiev và gây nhiễu liên lạc vô tuyến của UAV đối phương. "Đây là nhiệm vụ có quy mô rất lớn và đầy tham vọng, khi phải hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ trên khắp thành phố chỉ trong vài tuần", ông cho biết.

UAV Nga tập kích mục tiêu ở Ukraine trong video công bố hôm 2/11. Video: Zvezda

Tất cả nhà sản xuất hệ thống tác chiến điện tử lớn tại Ukraine đều được huy động và đã làm việc suốt ngày đêm để chế tạo, lắp đặt thiết bị. Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia, Văn phòng Tổng thống và các đơn vị thuộc quân đội Ukraine cũng tham gia xây dựng mái vòm.

Chưa rõ hiệu quả thực tế của "Vòm điện tử" được Ukraine triển khai ở Kiev. Cố vấn Beskrestnov tuyên bố chiến dịch đã buộc Nga "tạm ngưng", hiện đại hóa UAV Geran và tìm kiếm giải pháp kỹ thuật thay thế, nhưng không nêu cụ thể.

Nguyễn Tiến (Theo Defense News, AP, Zvezda)