Elon Musk nguy cơ trả giá khi phe Cộng hòa thảm bại

Tỷ phú công nghệ kiêm nhà tài trợ lớn của đảng Cộng hòa Elon Musk được cho là một trong những người hứng chịu thất bại nặng nề nhất đêm bầu cử giữa kỳ, khi ông đã tung hàng trăm triệu USD hậu thuẫn các ứng viên Cộng hòa nhưng họ vẫn thất cử.

Musk đã chi khoảng 446 triệu USD, khoản tiền lớn nhất mà cá nhân ngoài cuộc đua từng rót vào một kỳ bầu cử, trong đó có hơn 200 triệu USD dành riêng cho chiến dịch tại Texas. Tuy nhiên, các ứng viên do ông chống lưng trên khắp cả nước đều thảm bại, từ Ken Paxton với cuộc đua vào Thượng viện Texas đến Vivek Ramaswamy ở ghế thống đốc Ohio.

Elon Musk tham dự một diễn đàn đầu tư tại Washington hồi tháng 11/2025. Ảnh: AP

Theo Politico, kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu khắp Texas của Musk sẽ càng thêm bấp bênh sau khi ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa đánh bại đối thủ đảng Cộng hòa Greg Abbott trong cuộc đua giành ghế thống đốc bang này.

Đây là lần đầu tiên trong hơn 30 năm Texas có một thống đốc Dân chủ. Tổng chưởng lý Paxton, một đồng minh thân cận của Tổng thống Donald Trump, cũng thất bại trước đối thủ Dân chủ James Talarico trong cuộc đua giành ghế thượng viện Mỹ.

"Các trung tâm dữ liệu ngoài không gian nghe chừng lại hợp lý đấy chứ", Musk đăng trên mạng xã hội X sáng 4/11, mượn kết quả bầu cử để quảng bá ý tưởng ông đang theo đuổi.

Ngay sau đó, ông tiếp tục tung thêm một câu đùa mỉa mai chuyện can thiệp bầu cử. "Có vẻ những tia laser không gian dùng để can thiệp bầu cử của tôi lần này đã không phát huy tác dụng", Musk viết.

Texas vốn là thủ phủ của các trung tâm dữ liệu suốt những năm gần đây, nhờ có Thống đốc Abbott trong vai trò đồng minh đắc lực của cả giới tinh hoa công nghệ lẫn phố Wall.

"Trong bối cảnh làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu bùng nổ khắp cả nước, Texas từng được kỳ vọng là 'ốc đảo AI', nơi giới đầu tư thỏa sức xây dựng bất chấp tình hình ở những bang còn lại", Sam Koppelman, bình luận viên từ tổ chức báo chí điều tra Hunterbrook Media, nhận định. "Nhưng kết quả bầu cử vừa qua đã đảo ngược hoàn toàn cục diện".

Musk sẽ phải tìm cách hàn gắn mối quan hệ vốn đã rạn nứt với Thống đốc đắc cử Hinojosa. Ông cũng phải đối mặt với thượng nghị sĩ đắc cử Talarico, người mà ông từng mạnh tay chi tiền để hạ bệ.

Bà Hinojosa từng đâm đơn kiện để lấy bằng chứng email giao dịch giữa Musk và Abbott, đồng thời cáo buộc Thống đốc Cộng hòa "bán rẻ" Texas bằng các thỏa thuận ưu đãi cho tỷ phú này.

Bà cũng bác bỏ nỗ lực siết quản lý trung tâm dữ liệu của Abbott, coi đó chỉ là màn kịch chính trị. Thay vào đó, Hinojosa kêu gọi dừng ngay các dự án mới cho đến khi giới lập pháp có cơ chế bảo vệ cộng đồng địa phương và xóa bỏ mọi chính sách ưu đãi thuế.

Giới phân tích và chuyên gia dự báo sau khi nhậm chức Thống đốc Texas, bà Hinojosa sẽ siết chặt gọng kìm kiểm soát lên các dự án trung tâm dữ liệu và thúc đẩy lệnh cấm thi công những công trình này, trong bối cảnh làn sóng phản đối từ người dân địa phương dâng cao do chi phí điện tăng vọt.

"Chiến thắng của phe Dân chủ sẽ gia tăng sức ép lên giới công nghệ, dồn áp lực pháp lý lên mọi ngóc ngách của ngành AI và dập tắt cơn sốt tăng trưởng vô độ mà bấy lâu nay chúng ta coi là hiển nhiên", Jake Dollarhide, giám đốc công ty quản lý tài sản Longbow, nhận xét.

"Musk từng là 'phao cứu sinh' phút chót của đảng Cộng hòa trong cuộc đua giữa kỳ nghẹt thở đến giây cuối. Nhưng cơn mưa tiền của ông đổ vào các bang đỏ cũng không thể lấn át gánh nặng hóa đơn điện nước hay cơn bão tăng giá tại các siêu thị và cây xăng", Dollarhide nói thêm.

Khi phe Dân chủ nắm quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội Mỹ, Musk nhiều khả năng sẽ "nếm trái đắng" khi rơi vào tầm ngắm liên quan đến sóng sa thải nhân sự ở cấp liên bang khi ông làm lãnh đạo Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE).

Ngoài ra, Musk cũng đang rơi vào tầm ngắm của giới lập pháp Dân chủ vì lệnh hạn chế mạng lưới vệ tinh quân sự Starshield ở Ukraine, cùng hàng loạt hợp đồng béo bở và khoản trợ cấp từ chính phủ đang chảy đều đặn vào các công ty do ông làm chủ.

Tỷ phú này nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với những trát triệu tập liên tục được các ủy ban Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát ban hành trong thời gian tới. "Cử tri quay lưng với phe Cộng hòa một phần vì họ đã bị giới tỷ phú AI 'thâu tóm và thao túng'", hạ nghị sĩ Dân chủ Greg Casar nói tối 3/11. "Chúng ta phải khiến những người này chịu trách nhiệm".

Vũ Hoàng (Theo Politico, AFP, Reuters)