Ngày 4/11, bác sĩ Nguyễn Trọng Quân, Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, cho biết bệnh nhân tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường, có nền lo âu, mất ngủ kéo dài 4 năm khiến sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày của bà bị ảnh hưởng. Bà thường trằn trọc, khó vào giấc, dễ tỉnh giữa đêm hoặc thức dậy sớm kèm hồi hộp, lo âu.

Ban đầu, bà thử sử dụng một số sản phẩm thảo dược nhưng chỉ cải thiện trong thời gian ngắn. Trong một lần đi khám, bà được kê loại thuốc điều trị mất ngủ ngắn hạn. Nhận thấy thuốc giúp dễ ngủ, bệnh nhân tự mua về sử dụng mà không khám trở lại.

Khoảng một năm gần đây, bà uống gần như hàng ngày khiến hiệu quả thuốc giảm dần, trong khi những đêm khó ngủ xuất hiện thường xuyên hơn. Một tháng trước khi đến chuyên khoa sức khỏe tâm thần, bà có nhiều đêm gần như thức trắng, cơ thể mệt mỏi, tinh thần sa sút, dễ xúc động, bi quan và bứt rứt.

Cùng thời điểm, những cơn đau vùng thượng vị khiến bà phải điều trị tại chuyên khoa tiêu hóa. Tuy nhiên, tình trạng đau bụng dai dẳng và bứt rứt không yên (triệu chứng cơ thể hóa do tâm lý) nên bệnh nhân được chuyển sang khoa Sức khỏe Tâm thần.

Qua thăm khám lâm sàng tâm thần và thực hiện các thang đánh giá chuyên sâu, bác sĩ Quân chẩn đoán người bệnh bị lo âu và trầm cảm bên cạnh rối loạn giấc ngủ. Tình trạng này có thể khiến các biểu hiện như đau đầu, đau bụng, hồi hộp, tức ngực, mệt mỏi hay đau nhức trở nên rõ rệt và dai dẳng hơn.

Sau khi được điều chỉnh phác đồ, sức khỏe người bệnh có chuyển biến tích cực. Bà ngủ tốt hơn, tâm trạng dần ổn định và những triệu chứng trên cơ thể cũng giảm. Bác sĩ nhận định việc tự mua uống suốt một năm chỉ là "chữa phần ngọn", gây dung nạp thuốc (nhờn thuốc) làm mất ngủ nặng hơn, đồng thời bỏ sót khiến bệnh trầm cảm - lo âu âm

Theo bác sĩ Quân, thuốc hỗ trợ giấc ngủ có vai trò nhất định trong điều trị mất ngủ nếu được lựa chọn phù hợp, sử dụng đúng liều lượng và thời gian chỉ định. Tuy nhiên, việc tự ý mua thuốc và sử dụng kéo dài có thể khiến cơ thể dần dung nạp, lệ thuộc vào thuốc, trong khi hiệu quả giảm theo thời gian. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn mà còn khiến quá trình điều trị về sau trở nên phức tạp hơn.

Điều trị mất ngủ kéo dài không đơn thuần là tìm cách giúp người bệnh dễ ngủ mà quan trọng hơn là xác định nguyên nhân và các yếu tố duy trì tình trạng này. Lo âu, trầm cảm, bệnh lý cơ thể, tác dụng của thuốc đang sử dụng hoặc những thói quen sinh hoạt không phù hợp đều có thể góp phần gây mất ngủ. Nếu chỉ tập trung dùng thuốc hỗ trợ giấc ngủ mà không đánh giá toàn diện, các nguyên nhân tiềm ẩn có thể bị bỏ sót, khiến việc điều trị không đạt hiệu quả như mong muốn.

Bác sĩ Quân cũng lưu ý sức khỏe tinh thần và thể chất có mối liên hệ mật thiết. Lo âu, trầm cảm có thể làm xuất hiện hoặc khiến các triệu chứng như đau đầu, đau bụng, hồi hộp, tức ngực, mệt mỏi, đau nhức trở nên rõ rệt và kéo dài hơn. Tuy nhiên, người bệnh không nên vội quy kết những biểu hiện này là do tâm lý mà cần thăm khám để xác định hoặc loại trừ các nguyên nhân thực thể.

Người bị mất ngủ kéo dài, tình trạng ngày càng nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc và sức khỏe nên đi khám thay vì tự ý mua thuốc điều trị. Đặc biệt, nếu khó ngủ đi kèm lo âu dai dẳng, buồn bã kéo dài, mất hứng thú với các hoạt động thường ngày, suy kiệt hoặc có những thay đổi rõ rệt về cảm xúc và hành vi, người bệnh cần được đánh giá chuyên môn. Việc xác định đúng nguyên nhân là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì chỉ tìm cách cải thiện giấc ngủ trước mắt.

Thúy Quỳnh