Đảng Dân chủ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ hôm 3/11 và sẽ kiểm soát lưỡng viện quốc hội từ tháng 1/2027. Điều này sẽ mang lại cho đảng Dân chủ tầm ảnh hưởng lớn đối với vấn đề phân bổ ngân sách quốc phòng và các khoản chi tiêu liên bang, cũng như hoạch định chính sách rộng hơn.
Quyền kiểm soát các ủy ban giám sát quân đội và ngân sách của lực lượng vũ trang Mỹ cũng sẽ thay đổi. Hạ nghị sĩ Dân chủ Adam Smith có thể trở thành Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, còn vị trí người đứng đầu Tiểu ban Sức mạnh hải quân có khả năng sẽ thuộc về hạ nghị sĩ Joe Courtney.
Cả hai chính trị gia từng chỉ trích dự án chế tạo lớp chiến hạm mang tên Tổng thống Donald Trump. Dù được ông Trump mô tả là "thiết giáp hạm", loại tàu chiến này có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển.
Hình ảnh mô phỏng về chiến hạm lớp Trump. Đồ họa: US Navy
Trong bức thư gửi các đồng nghiệp hôm 4/11, nghị sĩ Smith viết rằng Mỹ cần kết hợp "các hệ thống cao cấp có khả năng sống sót với năng lực giá rẻ và có thể tiêu hao, chứ không phải đội thiết giáp hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân như Tổng thống Trump đề xuất".
"Tôi nghĩ đảng Dân chủ sẽ triển khai nỗ lực diện rộng nhằm xóa bỏ thương hiệu Trump tại Washington. Chương trình thiết giáp hạm lớp Trump có thể sẽ thất bại, không chỉ vì thương hiệu của ông Trump mà còn do quá đắt đỏ và thiếu tính thuyết phục", Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định.
Chuẩn đô đốc về hưu Mark Montgomery chỉ ra rằng dự án chiến hạm lớp Trump đã gặp nhiều khó khăn từ trước khi diễn ra bầu cử giữa kỳ, do đi ngược lại nỗ lực lưỡng đảng kéo dài một thập kỷ qua nhằm phân bổ sức mạnh quân sự trên biển.
Hình ảnh mô phỏng về tàu chiến lớp Trump. Đồ họa: White House
"Thách thức còn lớn hơn khi mỗi thiết giáp hạm có chi phí cực kỳ cao, tương đương số tiền dùng để đóng 10 tàu khu trục lớp Arleigh Burke. Đây là sự đánh đổi tồi tệ. Xét tới kết quả bầu cử giữa kỳ, chương trình thiết giáp hạm lớp Trump đang mắc cạn", Montgomery nói.
"Phải chăng sóng xanh vừa đánh chìm tham vọng thiết giáp hạm của ông Trump?", chuyên trang quân sự War Zone đặt câu hỏi.
"Sóng xanh" là thuật ngữ được sử dụng để chỉ cuộc bầu cử mà đảng Dân chủ, được đại diện bằng màu xanh, giành thắng lợi lớn trên khắp đất nước.
Thực trạng hiện nay của chiến hạm lớp Trump
Được công bố cuối năm ngoái, tàu chiến lớp Trump có lượng giãn nước 35.000 tấn, dự kiến mang theo nhiều loại vũ khí và cảm biến hiện đại. Hải quân Mỹ cho biết chiến hạm sẽ có khả năng phóng cả tên lửa thông thường lẫn hạt nhân, trong đó có mẫu siêu vượt âm, từ các bệ phóng thẳng đứng (VLS) kích cỡ rất lớn.
Mỗi chiếc còn có thể mang pháo điện từ, hai pháo hạm 127 mm, vũ khí laser và một số hệ thống phòng thủ tầm gần.
Hệ thống vũ khí và cảm biến dự kiến có mặt trên chiến hạm lớp Trump. Đồ họa: US Navy
Hải quân Mỹ hồi tháng 5 xác nhận chiến hạm lớp Trump sẽ được trang bị động cơ hạt nhân. Ngoài tàu sân bay, lực lượng này không còn biên chế tàu chiến mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử kể từ thập niên 1990.
Lầu Năm Góc có kế hoạch đặt mua ít nhất 15 chiến hạm lớp Trump trong năm tài chính 2029-2055. Chiếc đầu tiên dự kiến mang tên USS Defiant và sẽ không thể gia nhập biên chế hải quân Mỹ trước năm 2035.
Theo ước tính do Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ công bố hồi tháng 8, USS Defiant có thể có giá tới 23 tỷ USD, trong khi giá trung bình của 14 chiến hạm lớp Trump tiếp theo sẽ giảm xuống còn 18 tỷ USD mỗi chiếc. Chi phí này cao hơn đáng kể so với tàu sân bay lớp Gerald R. Ford, vốn là vũ khí đắt đỏ nhất trong lịch sử Mỹ.
War Zone từng đặt nghi vấn đối với tính khả thi về thiết kế của chiến hạm lớp Trump, dựa theo thông tin mà hải quân Mỹ đã mô tả. Trong số những câu hỏi đặt ra có khả năng tác chiến độc lập và giá trị của phương án sử dụng chúng theo cách đó.
Kế hoạch đóng chiến hạm lớp Trump cũng làm dấy lên lo ngại liên quan đến ngành công nghiệp quốc phòng. Năng lực chế tạo tàu hải quân của Mỹ đã liên tục suy giảm kể từ sau Chiến tranh Lạnh, trong khi các xưởng đóng tàu đang đối mặt với áp lực rất lớn từ nhu cầu hiện tại.
Các chương trình đóng tàu của hải quân Mỹ, kể cả những dự án đã được triển khai từ lâu, thường xuyên gặp tình trạng thiếu hụt lao động và đội chi phí.
Thách thức còn lớn hơn đối với hoạt động đóng tàu hạt nhân, khi Mỹ chỉ có hai nhà máy đủ điều kiện chế tạo tàu chạy bằng năng lượng nguyên tử, cùng một nhà cung cấp lò phản ứng cho hải quân. Bộ phận này cũng đang tập trung vào chế tạo tàu sân bay và tàu ngầm.
Hình ảnh mô phỏng về chiến hạm USS Defiant. Đồ họa: US Navy
Thách thức từ đảng Cộng hòa
Bên cạnh sự chỉ trích từ phe Dân chủ, chương trình chiến hạm lớp Trump cũng bị đảng Cộng hòa soi xét.
Ủy ban Quân vụ Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã yêu cầu hải quân Mỹ nêu rõ những biện pháp đang thực hiện nhằm đảm bảo chương trình không làm gián đoạn hoạt động sản xuất tàu sân bay và tàu ngầm. Dù vậy, cần lưu ý rằng nghị sĩ Courtney là người đề nghị thực hiện báo cáo trên.
Các thành viên đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ hồi tháng 5 thông qua một phiên bản của Dự luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) cho năm tài chính 2027, trong đó kèm điều khoản chặn mọi công việc liên quan đến chiến hạm USS Defiant cho đến khi hải quân chứng minh được các hệ thống vũ khí chủ chốt trên tàu đã "đủ hoàn thiện".
Phiên bản cuối của NDAA vẫn bị đình trệ tại Thượng viện Mỹ do các vấn đề không liên quan tới chiến hạm lớp Trump.
Theo War Zone, có khả năng chương trình sẽ được điều chỉnh lại thay vì hủy bỏ hoàn toàn. Công việc liên quan đến một số bộ phận, như pháo điện từ, có thể được chuyển hướng sang dự án khác.
Pháo điện từ tại bãi thử nghiệm vũ khí ở Virginia, Mỹ năm 2017. Ảnh: US Navy
"Bản thân chương trình thiết giáp hạm có thể sẽ không bị hủy bỏ cho đến khi ông Trump rời nhiệm sở. Tuy nhiên, mọi bên liên quan cần đảm bảo rằng nó sẽ gây ít thiệt hại nhất có thể đối với các chương trình khác của hải quân", Montgomery nêu quan điểm.
Brent Sadler, chuyên gia tại viện nghiên cứu Quỹ Di sản có trụ sở ở Washington, cũng cho rằng hải quân Mỹ vẫn cần đến những năng lực mà chiến hạm lớp Trump cung cấp. "Cái tên 'lớp Trump' có thể sẽ không sống sót, nhưng tàu thì có", ông nhận định.
Phạm Giang (Theo War Zone, AFP, Reuters)
คําอธิบาย
ยังไม่มีความคิดเห็น