Phe Dân chủ giành chiến thắng lịch sử ở loạt thành trì Cộng hòa

Annie Andrews, bác sĩ nhi khoa, giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ tại bang Nam Carolina ngày 3/11, gây nên cú sốc lớn đối với đảng Cộng hòa.

Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998, bang được xem là "thành trì" của đảng Cộng hòa bầu lên một thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ. Tổng thống Donald Trump từng giành chiến thắng tại bang này ba lần, trong đó có cuộc bầu cử năm 2024 với cách biệt hơn 17 điểm phần trăm.

"Tôi nghĩ chúng ta vừa làm nên lịch sử", Andrews phát biểu trong đêm chiến thắng, đồng thời tiết lộ đối thủ Darline Graham, em gái cố thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, đã gọi điện chúc mừng chiến thắng của bà.

Ứng viên Annie Andrews của đảng Dân chủ ăn mừng chiến thắng trong cuộc đua giành ghế thượng nghị sĩ tại bang Nam Carolina đêm 3/11. Ảnh: AP

Andrews vận động tranh cử với cam kết giảm chi phí sinh hoạt cho các gia đình lao động, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giá phải chăng, bảo vệ quyền sinh sản và phản đối các cuộc chiến kéo dài. Bà cũng tuyên bố không nhận tiền từ các ủy ban hành động chính trị do doanh nghiệp hậu thuẫn.

Theo hồ sơ Ủy ban Bầu cử Liên bang, Andrews huy động được nhiều hơn đối thủ hơn 22 triệu USD, phần lớn từ các khoản đóng góp nhỏ của cử tri. Trong đợt gây quỹ cuối cùng trước ngày bầu cử, chiến dịch của bà thu về hơn 4 triệu USD, trong khi phía Graham chỉ huy động khoảng 90.000 USD.

Trong phát biểu chiến thắng, Andrews nhấn mạnh chiếc ghế thượng nghị sĩ không thuộc về một gia đình, một đảng phái hay Washington, mà thuộc về cử tri bang Nam Carolina. Bà nói không ai ở Washington tuyển mộ bà tranh cử hay trao sẵn chiếc ghế này, đồng thời khẳng định không mắc nợ chính trị bất kỳ ai tại thủ đô.

Ứng viên Cộng hòa Darline Graham được Thống đốc Henry McMaster bổ nhiệm làm thượng nghị sĩ lâm thời hồi tháng 7, sau khi anh trai Lindsey Graham của bà qua đời.

Bà quyết định ứng cử năm nay với sự hậu thuẫn của Tổng thống Trump, vượt qua cuộc bầu cử sơ bộ đặc biệt để giành đề cử của đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, bà Graham vấp phải nhiều chỉ trích về kinh nghiệm chính trị và mức độ am hiểu chính sách. Trong một cuộc tranh luận ở vòng sơ bộ, khi được hỏi về an ninh quốc gia, Graham công khai thừa nhận đây không phải chuyên môn của mình.

Ứng viên thượng nghị sĩ Dân chủ Sherrod Brown (phải) vận động cử tri cùng cựu tổng thống Barack Obama tại Cleveland, Ohio, ngày 25/10. Ảnh: AP

Thất bại tại Nam Carolina đánh dấu sự sụp đổ của phe Cộng hòa tại loạt bang "thành trì" khác. Ở Iowa, một bang có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa, những tiếng ồ kinh ngạc vang lên tại buổi theo dõi kết quả bầu cử của nghị sĩ Ashley Hinson ở thành phố Cedar Rapids, khi Fox News thông báo phe Dân chủ giành lại ghế Thượng viện tại Nam Carolina.

Không khí tương tự xuất hiện tại một sự kiện của phe Cộng hòa ở thành phố Des Moines cung bang. Trong lúc chờ kết quả, những người ủng hộ đảng Cộng hòa bắt đầu lo ngại làn sóng cử tri chuyển hướng sang Dân chủ có thể ảnh hưởng đến các ứng viên của họ.

Kết quả được công bố sau đó củng cố nỗ lo của họ. Ứng viên Cộng hòa Ashley Hinson đã bị đối thủ Dân chủ Josh Turek đánh bại ở Iowa.

Tại Texas, một "pháo đài" có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa, ứng viên Ken Paxton được Tổng thống Trump ủng hộ đã "thua đau" trước đối thủ Dân chủ James Talarico trong cuộc đua vào Thượng viện. Đây là lần đầu tiên Thượng viện có một nghị sĩ Dân chủ từ Texas trong gần 4 thập kỷ.

Thống đốc Texas Greg Abbott, thành viên đảng Cộng hòa, cũng thất bại trong nỗ lực tái tranh cử trước đối thủ Dân chủ Gina Hinojosa. Tổng thống Trump đã trút hết bất bình vào Abbott, gọi Thống đốc thất cử này là "Người Cộng hòa trên danh nghĩa" (RINO).

"Nếu Greg Abbott không phải là một RINO trong 6 tháng qua, ông ta có lẽ đã không thua", ông Trump viết trên mạng xã hội. "Ông ta quay lại với công thức cũ và kết quả chẳng tốt đẹp gì".

Thanh Danh (Theo CNN, BBC, NBC, AP)