Sóng gió bủa vây Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sau bầu cử giữa kỳ

Cuộc chiến đổ lỗi đã bùng lên trong đảng Cộng hòa, khi phe này tìm người phải chịu trách nhiệm cho thất bại trong bầu cử giữa kỳ. Mũi dùi công kích nhanh chóng chĩa vào Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, khi nhiều người cho rằng cuộc chiến Iran mà ông nhiệt thành ủng hộ là lý do chính khiến họ thua đảng Dân chủ.

Bản thân Tổng thống Donald Trump ngày 4/11 cũng thừa nhận cuộc chiến Iran là một phần nguyên nhân dẫn tới thất bại của đảng Cộng hòa, nhưng thêm rằng chiến dịch "là điều chúng ta buộc phải làm".

Phó tổng thống JD Vance cũng lên tiếng gay gắt, cho rằng chiến sự Iran là "lý do chúng ta thất bại". "Nếu các vị cho rằng cuộc chiến đáng để đánh đổi, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là cái giá xứng đáng, thì cứ việc", ông Vance nói.

Nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie sau đó yêu cầu Bộ trưởng Hegseth phải từ chức trước kỳ họp cuối cùng của quốc hội khóa 119, nếu không sẽ đối mặt với quy trình luận tội. Ông Massie đe dọa sẽ đệ trình các điều khoản luận tội ông Hegseth tại Hạ viện khi quốc hội nhóm họp trở lại vào tuần tới. Nhiều nguồn tin từ đảng Cộng hòa cho biết họ dự đoán đề xuất luận tội này sẽ được thông qua.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth (trái) và Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 21/10. Ảnh: AP

Lý do Bộ trưởng Hegseth bị công kích

Ông Hegseth là một trong những tiếng nói ủng hộ cuộc chiến Iran mạnh mẽ nhất tại Washington. Ông nhiều lần công khai chỉ trích các nghị sĩ và nhà báo đặt câu hỏi về mục tiêu chiến lược, chi phí của cuộc chiến cũng như việc Nhà Trắng phát động chiến dịch tấn công Iran mà không xin phê chuẩn từ quốc hội.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ từng bị cáo buộc không minh bạch về thiệt hại tại các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông và mức độ thương vong của binh sĩ. Ông còn bị chỉ trích vì sa thải hàng chục sĩ quan quân đội cấp cao và ngăn một số người khác được thăng chức với những lý do gây tranh cãi.

Thậm chí trước khi xung đột Iran nổ ra, ông Hegseth từng gặp rắc rối lớn khác. Tháng 10/2025, một nhóm chat trên ứng dụng Signal, trong đó có ông và Phó tổng thống Vance, để thảo luận về cuộc tấn công quân sự vào Yemen, đã vô tình thêm một nhà báo vào nhóm. Sự việc này dẫn đến những yêu cầu sa thải ông Hegseth.

Ông Hegseth gần đây còn trở thành tâm điểm khi đề xuất phát trực tiếp việc thi thành án tử hình đối với Nidal Hasan, cựu thiếu tá quân đội từng sát hại 13 người và làm bị thương 32 người khác tại căn cứ Fort Hood năm 2009. Đề xuất này đã gặp phải sự phản đối gay gắt từ cả hai đảng trước khi ông Trump quyết định hủy bỏ việc phát trực tiếp, nhưng vẫn giữ nguyên án tử hình với Hasan.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth điều trần trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện tại Đồi Capitol ở Washington ngày 21/7. Ảnh: AFP

Thất bại bầu cử dường như đã đổ thêm dầu vào lửa. Theo CNN, nhiều nghị sĩ Cộng hòa cho biết ngày càng nhiều thành viên trong đảng quay lưng với Bộ trưởng Quốc phòng.

Tình hình tại Bộ Quốc phòng hiện tại "rất biến động" và "đầy rẫy đấu đá nội bộ", theo các nguồn tin nói với Washington Post.

Tổng thống Trump vẫn công khai bảo vệ ông Hegseth, nói rằng Bộ trưởng Quốc phòng đã làm "công việc rất tốt". Tuy nhiên, ở hậu trường, các nguồn tin cho hay Tổng thống đã bắt đầu tham vấn các cố vấn về việc có nên tiếp tục giữ ông Hegseth trong chính quyền hay không.

Một số thành viên đương nhiệm và cựu quan chức chính quyền tỏ ra hoài nghi về việc người đứng đầu Lầu Năm Góc có thể giữ ghế được bao lâu nữa.

Một quan chức Nhà Trắng ngày 3/11 nói với Fox News rằng kết quả bầu cử giữa kỳ "sẽ rất khác" nếu cuộc chiến Iran không nổ ra. Người này dự đoán ông Trump cuối cùng sẽ buộc Bộ trưởng Hegseth phải chịu trách nhiệm trong giai đoạn chuyển giao quyền lực.

"Ông Hegseth đang như cá nằm trên thớt", một cựu nhân viên Nhà Trắng nói sau đó cùng ngày.

Tên lửa Tomahawk được phóng từ tàu USS Thomas Hudner tại một địa điểm không được tiết lộ hôm 1/3. Ảnh: AFP

Nguy cơ bị luận tội

Sức ép tại Đồi Capitol cũng ngày càng gia tăng khi những người chỉ trích Bộ trưởng Hegseth từ cả hai đảng bắt đầu tập trung công kích ông.

CNN đưa tin Hạ viện Mỹ dự kiến tổ chức bỏ phiếu luận tội ông Hegseth trong vài ngày tới theo đề xuất của nghị sĩ Massie, nhằm thể hiện sự phản đối với Bộ trưởng Quốc phòng.

Hồi tháng 9, Massie từng thúc đẩy Hạ viện bỏ phiếu bãi nhiệm Hegseth, khiến Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson phải cho quốc hội tạm nghỉ cho đến sau bầu cử giữa kỳ.

Massie ngày 4/11đăng trên X rằng nghị quyết luận tội của ông là phiên bản "nhẹ nhàng hơn nhiều" so với những gì sẽ diễn ra khi phe Dân chủ tiếp quản quốc hội vào tháng 1/2027. "Họ sẽ tổ chức các phiên điều trần và xét xử", ông nói.

Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho hay ông Hegseth vẫn "cam kết dẫn dắt Bộ cho đến hết nhiệm kỳ của Tổng thống Trump". Parnell thêm rằng ông Hegseth sẽ không lùi bước trước "cuộc điều tra vô căn cứ".

Đồi Capitol, trụ sở quốc hội Mỹ, tại thủ đô Washington ngày 11/11/2025. Ảnh: AP

Tuy nhiên, sau chiến thắng áp đảo giữa kỳ, đảng Dân chủ sẽ có quyền mở các cuộc điều tra nhằm vào ông Hegseth, thậm chí cắt giảm ngân sách dành cho Bộ Quốc phòng và cuộc chiến tại Iran, theo Jenipher Camino Gonzalez, nhà bình luận của DW.

"Tôi sẽ nhắm vào Pete Hegseth. Ông ta không chỉ thiếu năng lực, mà còn làm suy yếu an ninh quốc gia và đe dọa sự an toàn của binh sĩ Mỹ", nghị sĩ Jason Crow, thành viên đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện, tuyên bố.

Nghị sĩ Adam Smith, thành viên đảng Dân chủ trong ủy ban, cũng cho biết ưu tiên hàng đầu sẽ là "thực hiện sự giám sát chặt chẽ" đối với Bộ Quốc phòng và chính quyền ông Trump, bao gồm cả "cuộc chiến phi pháp chống lại Iran".

Áp lực chính trị mà ông Hegseth đối mặt gợi nhớ đến thời điểm sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11/2006 ở Mỹ. Đảng Cộng hòa khi đó cũng gánh chịu thất bại bầu cử nặng nề khi làn sóng chỉ trích cuộc chiến Iraq ngày càng tăng. Một ngày sau thất bại, tổng thống George W. Bush thông báo Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld từ chức.

Thanh Tâm (Theo DW, Fox News, AFP)