"Tôi vẫn nghe nhiều người nói rằng muốn an cư thì phải mua nhà, có nhà rồi mới yên tâm lạc nghiệp. Nhưng với tôi, câu chuyện không đơn giản như vậy. Vay 2 tỷ mua nhà 3 tỷ, nếu thu nhập không đủ ổn định để vừa trang trải cuộc sống tối thiểu, vừa trả lãi và một phần gốc hàng tháng, thì căn nhà ấy thực chất chưa hẳn là của mình. Nói vui, bạn chỉ đang thuê chỗ ở của ngân hàng, cái khác là tiền thuê phải trả đều và kéo dài nhiều năm.

Theo quan điểm của tôi, nếu vay mua nhà thì khoản vay chỉ nên ở mức không quá 30% giá trị căn nhà. Nhiều người nói có khoản nợ thì mới tạo áp lực để cố gắng. Nhưng cuộc sống đâu phải lúc nào cũng yên bình. Có những biến cố không ai lường trước được. Khi ấy, một khoản vay lớn có thể biến ngôi nhà thành gánh nặng.

Thế hệ chúng tôi, những người thuộc lứa 6X, khi bước chân ra đời sau khi học xong đại học, cao đẳng hoặc đi làm công nhân, phần lớn cũng chưa có nhà riêng. Khi đó, nhiều người ở nhà tập thể. Sau này kinh tế thị trường phát triển, thu nhập tăng lên, không ít người mới tích cóp để mua đất, mua nhà. Ngày ấy, giá nhà đất cũng khác rất xa bây giờ. Có thời điểm, một chiếc xe máy có giá trị tương đương một căn nhà hoặc một mảnh đất. Ai tiết kiệm, không mua xe thì có thể dành tiền mua nhà.

Tôi không nghĩ người trẻ hiện nay kém cố gắng hơn. Thu nhập của họ thậm chí còn cao hơn thế hệ chúng tôi ngày trước. Nhưng chi phí cuộc sống cũng lớn hơn rất nhiều. Thời chúng tôi, đủ ăn, đủ mặc đã là hạnh phúc. Còn bây giờ, tiền thuê nhà, học hành của con cái, đi lại, ăn uống và vô số khoản chi khác đều tăng. Mọi thứ vì thế phải đặt trong cùng một hệ quy chiếu.

Với mặt bằng giá nhà hiện nay, theo tôi, chỉ những người trẻ thật sự xuất sắc hoặc có sự hỗ trợ từ gia đình mới dễ mua được nhà, đất mà không chịu áp lực quá lớn. Thuê nhà không còn là chuyện cá biệt mà đã trở thành lựa chọn phổ biến của một bộ phận lao động trẻ. Nếu cố vay để mua bằng mọi giá, họ có thể phải đánh đổi rất nhiều thứ. Lãi suất hàng tháng có thể ăn mòn tài sản và thu nhập. Khi đó, ngôi nhà từ một tài sản tích lũy có thể trở thành gánh nặng.

>> Bài toán thuê nhà đến tuổi 40 hay 20 năm vay nợ

Tôi từng chứng kiến nhiều người vay mua bất động sản, dùng đòn bẩy quá lớn. Đến lúc không chịu nổi lãi suất, họ phải bán nhà. Nhưng nếu đúng lúc thị trường không tăng giá, thậm chí giao dịch khó khăn, số tiền bán được chưa chắc đủ bù những gì đã bỏ ra. Có người mất cả khoản tích cóp nhiều năm.

Nhìn lại từ khoảng năm 2014 đến nay, giá nhà đất ở nhiều nơi đã tăng gấp nhiều lần. Thu nhập của người mua nào có thể tăng kịp tốc độ đó? Tôi cho rằng một phần diễn biến vừa qua đến từ việc mua đi bán lại, giá được đẩy lên từ người này sang người khác, chứ nếu chủ yếu chỉ có nhu cầu ở thật thì thị trường khó có thể ở trạng thái như vậy. Chỉ cần bất động sản đi ngang, thanh khoản giảm, những người đầu cơ đã chịu áp lực; người mua để ở nhưng vay quá nhiều cũng không tránh khỏi khó khăn.

Vì thế, nếu chưa đủ lực, tôi vẫn chọn thuê nhà. Ai có tiền, muốn mua nhà để ở cũng không nhất thiết phải vội. Nếu tiền gửi ngân hàng đủ để tạo ra khoản lãi đáng kể, trong khi tiền thuê nhà vẫn nằm trong khả năng chi trả, tôi nghĩ cứ sống thoải mái trước đã. Biết đâu sau này giá nhà đất điều chỉnh, lúc ấy mua lại còn có lợi hơn.

Với tôi, mua được nhà chưa chắc đã là thành công. Quan trọng hơn là sau khi có nhà, mình còn đủ tiền để sống, đủ sức để làm việc và đủ bình tĩnh trước những biến cố bất ngờ. Nếu chưa đủ lực, thuê nhà cũng chẳng có gì đáng xấu hổ. An cư, trước hết phải là cảm giác bình yên. Nếu mỗi tháng đều phải lo tiền lãi, tiền gốc và sợ một ngày mất thu nhập, thì có nhà cũng chưa chắc đã gọi là an cư".

Đó là chia sẻ của độc giả Langtumietvuon xung quanh câu chuyện được nêu trong bài viết "Tôi chọn mang một tỷ đồng gửi tiết kiệm". Giá nhà tăng cao khiến bài toán "mua nhà hay tiếp tục thuê nhà và gửi tiết kiệm?" ngày càng gây tranh luận. Với một khoản tiền tích lũy nhất định, nhiều người cho rằng nên mạnh dạn vay thêm để sở hữu chỗ ở, bởi giá bất động sản có thể tiếp tục tăng và "an cư mới lạc nghiệp".

Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến lo ngại việc vay quá nhiều sẽ tạo áp lực tài chính kéo dài, trong khi tiền gửi tiết kiệm vẫn mang lại nguồn lãi và sự chủ động về dòng tiền.

Thành Lê tổng hợp

  • Đổi nhà 5 tỷ quận 3 lấy chung cư ở Thủ Đức và đất dưỡng già
  • Gen Z 'nằm thẳng' trong giấc mộng mua nhà
  • Vợ chồng 9X mua đất, xây nhà từ khoản vay 500 triệu đồng
  • Những căn nhà 40 m2 khiến tôi chóng mặt
  • Vay 400 triệu mua nhà 'mệt nhưng đáng'
  • 'Đang ung dung thuê nhà 3,5 triệu bỗng gánh nợ 900 triệu mua nhà'