Nước Pháp ngày 6/10 rung chuyển khi khoảng 250.000 người tham gia các cuộc biểu tình ở 40 thành phố trên toàn quốc để bày tỏ nỗi bất bình về tình trạng hiện tại của hệ thống giáo dục phổ thông ở nước này. Biểu tình tại nhiều nơi diễn ra ôn hòa, nhưng cũng có khu vực xảy ra đụng độ với cảnh sát. Bộ Nội vụ Pháp cho biết ít nhất 488 người đã bị bắt và 43 nhân viên bị thương.
Các cuộc biểu tình bắt đầu từ cuối tháng 9, khởi đầu là phong trào của học sinh 15-17 tuổi tại những khu vực thu nhập thấp nhằm phản đối tình trạng cơ sở vật chất xuống cấp và thiếu giáo viên, đặc biệt là ở những khu vực thu nhập thấp. Tại một số trường, nước rò rỉ từ trần, nhà vệ sinh hỏng, tường và trần xuất hiện lỗ thủng, trong khi chuột và gián xuất hiện trong khuôn viên.
"Chúng em chỉ muốn có điều kiện học tập tốt hơn", Thomas, 17 tuổi, sống tại ngoại ô Paris, nói với AFP.
Thực trạng một số trường học ở Pháp. Video: France 24
Tại trường trung học Marcelin-Berthelot ở Pantin, ngoại ô Paris, học sinh năm nhất tên Simon cho biết khoảng 90% cửa sổ trong trường không còn mở được. Năm ngoái, một cửa sổ rơi xuống, khiến nhân viên nhà trường bị thương.
"Các phòng học có lúc nóng tới 40 độ C và trường không có đủ nhà vệ sinh", Simon nói với Le Parisien. Trường thiếu không gian nghỉ ngơi và phòng tự học. "Chúng em phải ngồi chờ ngoài hành lang khi có tiết trống".
Những phản ánh như vậy không phải mới xuất hiện. Giáo viên và nhân viên tại nhiều trường nói họ đã cảnh báo về tình trạng xuống cấp trong nhiều năm.
Một học sinh tại trường Jacques Brel ở Choisy le Roi cho biết tình trạng dột nước tại cơ sở này đã tái diễn vào tuần trước. Học sinh trường Jean-Pierre-Timbaud, tỉnh Essonne, phản ánh có nhiều lỗ thủng trên tường, trong khi nhà vệ sinh không có cửa, đèn hoặc xà phòng.
Trường Le Corbusier tại Poissy, phía tây Paris, được đưa vào sử dụng từ năm 1964 và chưa trải qua đợt cải tạo tổng thể nào. Giáo viên cho biết cơ sở tồn tại nhiều vấn đề như hệ thống điện cũ, những mảng tưởng bong tróc do nấm mốc và nhiều khu vực phải đóng cửa vì không đảm bảo điều kiện sử dụng.
Một người tên Francois cho biết nước được hứng vào những chiếc xô đặt trên sàn trong giờ học. Nhà vệ sinh xuống cấp nghiêm trọng, nhiều cửa bị hỏng hoặc đóng kín, thậm chí trần nhà còn dính chất thải, đến mức học sinh phải nhịn cả ngày.
"Một ngày trời bão, cửa sổ ở tầng trên rơi xuống sân, nơi có vài học sinh lớp 7 đang đứng. Suýt nữa thì xảy ra thảm họa", một giáo viên kể. "Mỗi khi có gió, giáo viên lại yêu cầu học sinh di chuyển bàn ghế tránh xa cửa sổ để không bị mảnh vỡ rơi trúng đầu".
Tại Paul-Eluard ở Saint-Denis, một trong những điểm nóng của phong trào biểu tình, giáo viên cho biết việc sửa chữa cơ sở vật chất chỉ diễn ra sau nhiều lần đình công và vận động. Trường vẫn phải sử dụng các phòng học tạm, trong khi một số phòng có thể nóng tới 30 độ C ngay từ 10h.
Bên ngoài trường trung học Marcelin-Berthelot ở Pantin, đông bắc thủ đô Paris ngày 5/10. Ảnh: Le Parisien
Theo France 24, tuổi đời trung bình của các trường trung học Pháp khoảng 65 năm, trong đó 56% được xây dựng trước năm 1970. Trách nhiệm bảo trì các trường trung học thuộc về chính quyền vùng. Tuy nhiên, việc cải tạo bị dồn lại qua nhiều năm, trong khi ngày càng nhiều trường cũ cùng lúc cần được nâng cấp.
Một báo cáo của Thượng viện Pháp ước tính cần khoảng 1,5 tỷ euro mỗi năm, tương đương 40 tỷ euro từ nay đến năm 2050, để cải tạo toàn bộ các trường trung học.
Chính phủ Pháp thừa nhận bức xúc của học sinh là có cơ sở, đồng thời tìm cách ngăn chặn làn sóng bạo lực trong các cuộc biểu tình. Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cam kết cải thiện việc thay thế giáo viên nghỉ, xem xét thời lượng học và đẩy nhanh cải tạo trường học.
Tổng thống Emmanuel Macron cuối ngày 6/10 triệu tập cuộc họp khẩn với Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez và Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray để bàn biện pháp ứng phó bất ổn.
Như Tâm (Theo Guardian, France 24, Le Parisien)