Trong tháng 9, 118 chuyến bay UAV đã đưa cà phê từ vùng nguyên liệu ở Mường Ảng, Điện Biên xuống khu vực sơ chế, sản xuất. Theo Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên Nguyễn Bá Anh, mỗi chuyến có tải trọng 50 kg, được thực hiện tại những khu vực đã cấp phép.
Không chỉ vận chuyển nông sản, Mường Ảng còn thử nghiệm phun thuốc bằng UAV. Với một khu đồi diện tích 1 ha, thiết bị mất 7-10 phút để phun, trong khi lao động thủ công trên địa hình độ dốc lớn có thể mất 3-4 tiếng.
Những bao cà phê sau thu hoạch được chuyển từ vùng sản xuất xuống núi bằng UAV. Ảnh: Đàm Minh
Đại diện Sở cho hay, đây là "kết quả bước đầu" của chương trình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phương tiện bay không người lái để phát triển kinh tế tầm thấp, được UBND tỉnh Điện Biên cấp phép hồi tháng 6.
Qua thực tế vận hành, các chuyến bay "cơ bản bảo đảm yêu cầu về tuyến bay, phạm vi, tải trọng và mục đích vận chuyển", ông Bá Anh cho hay, thêm rằng việc chuyển từ "nghiên cứu trên giấy sang thực tế" giúp tỉnh hình thành dữ liệu về vận hành UAV trong điều kiện địa hình, thời tiết phức tạp.
Điện Biên xác định những bài toán có thể ứng dụng UAV gồm vận chuyển nông sản, vật tư sản xuất, logistics y tế và hàng hóa thiết yếu, khảo sát và lập bản đồ số, quản lý tài nguyên, rừng, đất đai, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.
Điều khiển UAV theo dõi, vận hành thiết bị trên màn hình giám sát từ xa. Ảnh: Đàm Minh
Từ khi sandbox được triển khai, Điện Biên bắt đầu thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp đề xuất tỉnh nghiên cứu ba dự án gồm Trung tâm thử nghiệm và thực hành bay UAV, nhà máy sản xuất UAV, và Trung tâm giới thiệu, đào tạo công nghệ UAV và hàng không vũ trụ, với tổng vốn dự kiến gần 200 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo ông Bá Anh, hành lang pháp lý và cơ chế phối hợp liên ngành vẫn là một trong những khó khăn khi triển khai. Địa hình, thời tiết phức tạp cùng hạn chế về hạ tầng và nhân lực cũng đặt ra yêu cầu riêng cho loại hình dịch vụ đặc biệt này.
Chương trình thử nghiệm có kiểm soát UAV tại Điện Biên sẽ kéo dài đến hết tháng 5/2027, với mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay.
Ông Nguyễn Văn Thuật, Phó vụ trưởng Kinh tế số và Xã hội số - Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết cơ chế sandbox sẽ thúc đẩy "làm chủ công nghệ". UAV không trực tiếp tạo ra giá trị, mà giá trị nằm ở chuyến bay, dữ liệu thu thập và khả năng khai thác dữ liệu đó để giải quyết các bài toán thực tế.
Từ góc độ vận hành, theo Tổng giám đốc Vietnam Post Chu Quang Hào, kinh nghiệm cung cấp dịch vụ chuyển hàng trên vùng núi bằng UAV tại Điện Biên sẽ được doanh nghiệp nghiên cứu để mở rộng sang những địa phương khác.
Trọng Đạt
- 10.000 drone đang sử dụng tại Đồng bằng sông Cửu Long
- Việt Nam sẽ lập ba khu thử nghiệm UAV cấp quốc gia
- Công ty Việt hợp tác mở nhà máy lắp ráp UAV tại Mỹ