Bloomberg ngày 24/9 dẫn lời các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết hãng vận tải UPS hồi tháng 5 chịu trách nhiệm vận chuyển kính buồng lái và một cửa khoang vũ khí của tiêm kích tàng hình F-35 từ Australia về Mỹ để kiểm tra, sửa chữa hoặc tiêu hủy. Số linh kiện này đều được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar, giúp tăng khả năng tàng hình của máy bay.
Hai nguồn tin thêm rằng giới chức Trung Quốc đã thu được lô hàng này và đến nay vẫn chưa hoàn trả. Một người nói máy bay UPS dừng lại ở Hàn Quốc trên đường tới Mỹ, sau đó chuyển hướng tới Hong Kong. Chưa rõ lý do máy bay có hành trình như vậy, cũng như lô linh kiện F-35 bị chuyển hướng do nhầm lẫn hay cố ý.
Phi công Mỹ trong buồng lái tiêm kích F-35 tại căn cứ ở bang Massachusetts tháng 12/2025. Ảnh: USAF
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cùng ngày tuyên bố "chưa nắm được thông tin".
Thông tin về loạt linh kiện nhạy cảm của F-35 bị chuyển hướng đến Hong Kong được truyền thông Mỹ công bố ngày 18/9, song khi đó chưa rõ những thiết bị này đang trong tay ai và bên nào phụ trách vận chuyển.
Lầu Năm Góc thông báo đã nắm được thông tin về "sự cố liên quan tới vận chuyển các linh kiện F-35 không còn khả năng sử dụng", khẳng định đang phối hợp với các cơ quan chức năng khác của Mỹ và đối tác để thu hồi chúng, điều tra sự việc và triển khai biện pháp ngăn sự cố tái diễn.
Phát ngôn viên chi nhánh Australia của Lockheed Martin cho biết những bộ phận trên "không còn khả năng sử dụng và ít có nguy cơ bị khai thác thông tin".
Australia là một trong 7 quốc gia ngoài Mỹ có kho phụ tùng toàn cầu của chương trình F-35, bên cạnh Canada, Đan Mạch, Italy, Hà Lan, Na Uy và Anh.
Một kho hàng tại Williamtown, phía bắc Sydney, được sử dụng làm trung tâm phân phối linh kiện F-35 tại châu Á - Thái Bình Dương, phục vụ các lực lượng của Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc, cũng như máy bay Mỹ và Anh triển khai ở khu vực.
Tiêm kích F-35 trên dây chuyền lắp ráp ở bang Texas, Mỹ tháng 6/2017. Ảnh: Lockheed Martin
Quốc hội Australia năm 2025 được thông báo rằng Lockheed Martin vận chuyển các linh kiện F-35 từ kho này đến những nơi khác trên thế giới bằng máy bay thương mại, trong đó một số chuyến có điểm dừng tại châu Á. Các quan chức quốc phòng Australia khi đó nhấn mạnh Canberra không kiểm soát hoặc chỉ đạo quá trình xuất khẩu linh kiện từ kho.
Michael Shoebridge, chuyên gia từng làm việc trong các cơ quan tình báo Australia, cho rằng nếu nắm được những bộ phận như kính buồng lái, các đối thủ của Mỹ có thể nghiên cứu để xác định đặc tính tàng hình và khai thác điểm yếu trên F-35, thậm chí áp dụng kỹ thuật đảo ngược để ứng dụng công nghệ vào sản phẩm nội địa.
Nguyễn Tiến (Theo CNBC, AP, Reuters)