Nơi thờ Lê Chân - nữ tướng 'khai sinh' TP Hải Phòng
Đền Nghè hay An Biên miếu cổ nằm trên phố Lê Chân, TP Hải Phòng. Theo truyền thuyết, Lê Chân quê làng An Biên, có cha là Lê Đạo, mẹ là Trần Thị Châu. Do phản kháng sự bạo ngược của Thái thú Tô Định nh…
Đền Nghè hay An Biên miếu cổ nằm trên phố Lê Chân, TP Hải Phòng.
Theo truyền thuyết, Lê Chân quê làng An Biên, có cha là Lê Đạo, mẹ là Trần Thị Châu. Do phản kháng sự bạo ngược của Thái thú Tô Định nhà Đông Hán, bà về vùng cửa biển lập trang An Biên, sau đó hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Trong cuộc khởi nghĩa, nữ tướng Lê Chân lập nhiều chiến công, được Hai Bà Trưng phong chức "Chưởng quản binh quyền nội bộ", giao trấn giữ miền Hải Tần.
Đền Nghè hay An Biên miếu cổ nằm trên phố Lê Chân, TP Hải Phòng.
Theo truyền thuyết, Lê Chân quê làng An Biên, có cha là Lê Đạo, mẹ là Trần Thị Châu. Do phản kháng sự bạo ngược của Thái thú Tô Định nhà Đông Hán, bà về vùng cửa biển lập trang An Biên, sau đó hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Trong cuộc khởi nghĩa, nữ tướng Lê Chân lập nhiều chiến công, được Hai Bà Trưng phong chức "Chưởng quản binh quyền nội bộ", giao trấn giữ miền Hải Tần.
Nữ tướng Lê Chân sau này được tôn là thánh mẫu và được người dân lập một ngôi miếu nhỏ, lợp tranh để thờ. Năm 1919, đền được xây dựng, tu bổ theo phong cách thời Nguyễn. Năm 2008, đền được đầu tư tu bổ, tôn tạo, gồm nghi môn, tiền bái, thiêu hương, hậu cung, giải vũ, nhà bia, nhà Tứ phủ và khu đặt tượng voi đá, ngựa đá.
Đền rộng khoảng 1.200 m², trong đó khu đền thờ chính rộng hơn 300 m².
Tòa Tiền Bái (ảnh) gồm 5 gian được nâng đỡ bởi 24 cột gỗ lim, kê trên 24 viên đá tảng được đẽo công phu, có ban thờ Công Đồng.
Nữ tướng Lê Chân sau này được tôn là thánh mẫu và được người dân lập một ngôi miếu nhỏ, lợp tranh để thờ. Năm 1919, đền được xây dựng, tu bổ theo phong cách thời Nguyễn. Năm 2008, đền được đầu tư tu bổ, tôn tạo, gồm nghi môn, tiền bái, thiêu hương, hậu cung, giải vũ, nhà bia, nhà Tứ phủ và khu đặt tượng voi đá, ngựa đá.
Đền rộng khoảng 1.200 m², trong đó khu đền thờ chính rộng hơn 300 m².
Tòa Tiền Bái (ảnh) gồm 5 gian được nâng đỡ bởi 24 cột gỗ lim, kê trên 24 viên đá tảng được đẽo công phu, có ban thờ Công Đồng.
Sau tòa Tiền Bái là tòa Thiên Hương, nơi thờ các tướng lĩnh của Nữ tướng Lê Chân, thiết kế theo kiểu phương đình.
Tòa gồm 4 cột gỗ lớn đỡ các xà liên kết ngang giữa cột và kẻ góc thu về nóc tạo thành hai tầng mái kiểu chồng diêm.
Sau tòa Tiền Bái là tòa Thiên Hương, nơi thờ các tướng lĩnh của Nữ tướng Lê Chân, thiết kế theo kiểu phương đình.
Tòa gồm 4 cột gỗ lớn đỡ các xà liên kết ngang giữa cột và kẻ góc thu về nóc tạo thành hai tầng mái kiểu chồng diêm.
Không gian linh thiêng nhất của di tích là hậu cung với bàn thờ nữ tướng Lê Chân và cha mẹ của bà. Khu vực hạn chế người ra vào.
Hậu cung gồm 3 gian, xây cao hơn nhà bái đường với thiết kế hai tầng mái, làm tăng thêm sự bề thế, uy nghi của công trình.
Không gian linh thiêng nhất của di tích là hậu cung với bàn thờ nữ tướng Lê Chân và cha mẹ của bà. Khu vực hạn chế người ra vào.
Hậu cung gồm 3 gian, xây cao hơn nhà bái đường với thiết kế hai tầng mái, làm tăng thêm sự bề thế, uy nghi của công trình.
Trên hiên Hậu cung, tượng Nữ tướng Lê Chân được tạc bằng gỗ, tọa lạc trên ngai rồng, đầu đội mũ phượng, có gắn trang trí hoa cúc, chim phượng.
Trên hiên Hậu cung, tượng Nữ tướng Lê Chân được tạc bằng gỗ, tọa lạc trên ngai rồng, đầu đội mũ phượng, có gắn trang trí hoa cúc, chim phượng.
Phía mái trước Hậu cung đắp các bức phù điêu ghi lại công trạng của nữ tướng và các điển tích xưa như An Tử Sơn, Ngô vương đề cờ, Trưng Vương dấy quân.
Tấm bia đá Hải Phòng An Biên thần tích bí (Bia ghi thần tích miếu cổ làng An Biên) khắc gần 1.000 chữ Hán dựng vào mùa xuân năm 1924, ghi tiểu sử của nữ tướng Lê Chân.
Tấm bia đá viết một đêm dân làng nằm mơ thấy Thánh báo đã hết duyên trần, được Thượng đế phong làm Thành hoàng, dặn sáng hôm sau ra bến sông thấy vật lạ thì rước về thờ. Sớm hôm sau, giữa mưa to gió lớn, sóng dữ, có một sập đá trôi ngược dòng. Dân làng bày mâm cua biển, mâm bún lên hương án khấn lạy thì đá dạt vào bờ, trên có một miếu đá nhỏ đựng sắc phong. Mọi người rước về xứ Đồng Mạ, định chuyển đi nơi khác nhưng nặng không nhấc nổi nên lập miếu tại chỗ, quay hướng đông để thờ.
Hàng chữ Hán An Biên cổ miếu được đắp nổi ở chính giữa nóc nhà tiến đường.
Đền Nghè sở hữu nghệ thuật chạm khắc trên gỗ, đá, với tứ linh, tứ quý thể hiện kỹ thuật chạm khắc bong hình, chạm nổi, chạm chìm được đánh giá tinh xảo. Trên các nóc mái và đầu đao có đắp nổi hình rồng bay, phượng múa.
Hàng chữ Hán An Biên cổ miếu được đắp nổi ở chính giữa nóc nhà tiến đường.
Đền Nghè sở hữu nghệ thuật chạm khắc trên gỗ, đá, với tứ linh, tứ quý thể hiện kỹ thuật chạm khắc bong hình, chạm nổi, chạm chìm được đánh giá tinh xảo. Trên các nóc mái và đầu đao có đắp nổi hình rồng bay, phượng múa.
Khuôn viên đền còn có các gian Tứ phủ tam tòa thánh mẫu, ngũ vị tôn ông, Đức Thánh Trần, bà chúa sơn trang...
Khuôn viên đền còn có các gian Tứ phủ tam tòa thánh mẫu, ngũ vị tôn ông, Đức Thánh Trần, bà chúa sơn trang...
Cổng sau của Đền Nghè mở ra đường Mê Linh.
Đền Nghè được Nhà nước xếp hạng năm 1975. Hội đền Nghè được tổ chức từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 2 Âm lịch và được xếp hạng là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
Cổng sau của Đền Nghè mở ra đường Mê Linh.
Đền Nghè được Nhà nước xếp hạng năm 1975. Hội đền Nghè được tổ chức từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 2 Âm lịch và được xếp hạng là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016.
Ngoài những ngày lễ (mùng một, ngày rằm), người dân thường đến đền cầu khấn mỗi khi có công việc quan trọng. Việc hướng về Đền Nghè mang lại cho người dân cảm giác được bảo bọc, bình yên và niềm tự hào về truyền thống kiên trung, hào hoa của đất và người Hải Phòng.
Ngoài những ngày lễ (mùng một, ngày rằm), người dân thường đến đền cầu khấn mỗi khi có công việc quan trọng. Việc hướng về Đền Nghè mang lại cho người dân cảm giác được bảo bọc, bình yên và niềm tự hào về truyền thống kiên trung, hào hoa của đất và người Hải Phòng.
