Người trẻ ứng dụng công nghệ trong bài toán đô thị

Grab the Future Hackathon 2026 với chủ đề "Đổi mới sáng tạo số vì đô thị bền vững" do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Grab Việt Nam đồng tổ chức, với sự đồng hành của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia TP HCM.

Chương trình khuyến khích thanh niên Việt Nam 18-24 tuổi, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, tham gia phát triển giải pháp công nghệ số cho các thách thức về đô thị bền vững.

Ý tưởng đạt giải quán quân thuộc về nhóm GreenCart, xoay quanh việc chống lãng phí thực phẩm. Đại diện nhóm, Phan Nguyễn Khánh Trang, cho biết một lần đọc báo về tình trạng lãng phí thực phẩm cận hạn tại Trung Quốc, nhóm nảy sinh ý tưởng dùng công nghệ giải quyết câu chuyện thực phẩm cận hạn. Tìm hiểu thêm, nhóm nhận thấy nhiều quốc gia đã có mô hình kết nối nguồn thực phẩm này với những người có nhu cầu nhưng Việt Nam thì chưa. Không ít sản phẩm cận hạn tại các cửa hàng vẫn còn giá trị sử dụng nhưng phải tiêu hủy, trong khi nhiều hoàn cảnh khó khăn hay các mái ấm lại thiếu nhu yếu phẩm. "Từ đó, tụi mình nghĩ đến một nền tảng giúp kết nối người dùng với hàng cận hạn giá tốt, qua đó giảm lãng phí và phát thải", Trang nói.

Trong khi đó, cả hai đội giành giải nhì và ba cuộc thi - lần lượt là CLB Mất Ngủ và Panikotta - đều nhìn thấy rào cản trong việc di chuyển của người khuyết tật nơi đô thị. Nguyễn Đỗ Tuấn Minh, đại diện đội CLB Mất Ngủ (giải Nhì), cho biết ý tưởng được nhen nhóm sau khi nghe các cố vấn của chương trình chia sẻ về những rào cản mà người khuyết tật nơi đô thị gặp phải trong một buổi đào tạo. Đặc biệt, trải nghiệm của một thành viên khi nhiều lần chứng kiến người khiếm thị gặp khó khăn trong việc tự đặt xe đã thôi thúc cả nhóm phát triển ứng dụng hỗ trợ họ sử dụng các dịch vụ gọi xe công nghệ một cách độc lập hơn.

Đội Panikotta (giải Ba) lại chú ý đến những vật cản trên vỉa hè và không gian công cộng - những thứ đã khiến người bình thường di chuyển bất tiện, và người khuyết tật còn gặp khó khăn nhiều hơn. Từ đó, nhóm phát triển một nền tảng cập nhật thông tin theo thời gian thực về khả năng tiếp cận tại các địa điểm trong thành phố.

Là cố vấn đồng hành các đội thi, anh Nguyễn Kim Lộc (nhà khoa học về ứng dụng, Nvidia Việt Nam) cho biết điều khiến anh ấn tượng là các ý tưởng đều xuất phát từ việc quan sát kỹ lưỡng những gì đang diễn ra xung quanh, thay vì mong muốn tạo ra một công nghệ thật phức tạp. Anh đánh giá khả năng nhận diện vấn đề của người trẻ ngày nay thực sự rất tốt. Các bạn chủ động tìm hiểu, đặt câu hỏi và sẵn sàng kiểm chứng ý tưởng thay vì chỉ dừng ở những giả định ban đầu. "Đó là nền tảng quan trọng để tạo ra những giải pháp có giá trị và có khả năng đi vào thực tế", anh nói.

Tạo môi trường để người trẻ phát triển các giải pháp công nghệ

Tại Grab the Future Hackathon 2026, các đội thi được trang bị kiến thức và kỹ năng thông qua các buổi thực hành và chia sẻ chuyên sâu với chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và phát triển sản phẩm. Từ nền tảng đó, các đội bước vào cuộc thi hackathon kéo dài 36 giờ, thực hành phát triển giải pháp số cho những vấn đề thực tiễn dưới sự dẫn dắt từ đội ngũ cố vấn, chuyên gia.

Tham gia với vai trò cố vấn chuyên môn, anh Nguyễn Quí Hiếu, kỹ sư dữ liệu của Grab Việt Nam, cho biết: "Chúng tôi đóng vai trò như những người đồng hành, đặt thêm câu hỏi để giúp các bạn tư duy một cách rành mạch và chặt chẽ hơn". Theo anh, khi trả lời được các câu hỏi như vấn đề cần giải quyết là gì, dành cho ai, lợi ích mang lại ra sao hay kế hoạch thực thi như thế nào, các thí sinh sẽ hiểu sâu thêm về ý tưởng của mình. Trong thời gian cho phép, các cố vấn hướng dẫn các bạn trẻ xây dựng sản phẩm thử nghiệm sao cho phù hợp với nguồn lực mà vẫn thể hiện rõ cách tiếp cận vấn đề.

Bên cạnh đội ngũ 38 cố vấn, chuyên gia, hội đồng giám khảo đa lĩnh vực với các đại diện đến từ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, các tổ chức phát triển, cơ quan nhà nước và các doanh nghiệp công nghệ, cũng trực tiếp đánh giá các phần thuyết trình chung cuộc.

Theo ban tổ chức, việc tiếp cận nhiều góc nhìn giúp các đội hiểu rằng một giải pháp công nghệ có giá trị cần giải quyết đúng nhu cầu thực tế. Đây cũng là mục tiêu Grab Việt Nam và các đơn vị đồng hành hướng tới: tạo môi trường để tài năng trẻ học hỏi từ chuyên gia, thử sức với bài toán thực và phát triển năng lực công nghệ.

Grab the Future Hackathon 2026 diễn ra trong gần 2 tháng, bao gồm 3 vòng nhận hồ sơ (8/5-7/6), thi sơ loại (20-21/6) và chung kết (27-28/6), thu hút hơn 600 đội dự thi. Sau cuộc thi, các đội vào chung kết tiếp tục nhận được hỗ trợ từ ban tổ chức để hoàn thiện giải pháp. Đặc biệt, đội thắng cuộc GreenCart với ý tưởng chống lãng phí thực phẩm cận hạn còn đại diện Việt Nam tham gia diễn đàn đổi mới sáng tạo dành cho thanh niên trong khu vực châu Á Thái Bình Dương.

Hoàng Anh