Công việc thường xuyên liên hệ với khách hàng nước ngoài nên giờ làm việc của tôi không hoàn toàn theo giờ Việt Nam. Có những lúc 12h đêm, thậm chí muộn hơn, phía đối tác mới bắt đầu trao đổi.
Điện thoại báo tin nhắn, email gửi đến thì tôi vẫn phải mở ra xem và trả lời, bởi nếu tôi chậm thì những người đồng nghiệp phía sau cũng bị chậm theo.
Công việc của tôi giống như một mắt xích trong cả dây chuyền. Tôi nhận thông tin từ khách hàng, xử lý rồi chuyển cho bộ phận khác. Nếu tôi chậm, bộ phận tiếp theo chậm, rồi những người phía sau cũng phải chờ.
Vì vậy, không phải cứ hết giờ hành chính là tôi có thể nói việc này để mai làm hay tắt điện thoại để ngắt kết nối.
Nhiều người nghe vậy có thể hỏi tại sao không từ chối? Tôi cũng từng nghĩ đến điều đó. Nhưng khi công việc đã được phân công rõ ràng, tôi không thể tự ý bỏ qua chỉ vì đã hết giờ. Đó là trách nhiệm mà tôi nhận khi làm công việc này.
Tôi nghĩ đây là điểm cần phân biệt khi nói về chuyện nhân viên phải trả lời tin nhắn ngoài giờ. Không phải trường hợp nào cấp trên nhắn lúc 10h tối cũng là doanh nghiệp xâm phạm thời gian riêng tư của nhân viên. Có những ngành nghề, vị trí và đặc thù công việc buộc người lao động phải làm việc theo múi giờ của khách hàng hoặc đối tác.
Vấn đề nằm ở chỗ công việc ngoài giờ có phải là một phần được xác định từ đầu hay chỉ phát sinh vì cách tổ chức công việc thiếu hợp lý?
Nếu ngay từ khi nhận việc, nhân viên đã biết mình phải làm việc với khách hàng Mỹ, châu Âu hay một thị trường khác và có thể phải trực ngoài giờ, đó là một đặc thù nghề nghiệp cần được tính toán về lương, thời gian nghỉ và trách nhiệm. Người lao động biết mình nhận gì, doanh nghiệp biết mình phải trả gì.
Nhưng nếu một công việc vốn chỉ cần làm trong giờ hành chính, sau đó mọi tin nhắn đều được mặc định là "việc được giao", nhân viên phải online từ sáng đến tối mà không có cơ chế rõ ràng, thì câu chuyện lại khác.
Tôi không nghĩ cứ trả lời tin nhắn ngoài giờ là đáng bị phê phán vì có những người làm việc muộn vì chính công việc của họ vận hành như vậy.
Điều quan trọng là người lao động có biết trước mình đang bước vào một công việc như thế nào, thời gian làm việc có được tổ chức hợp lý và những đóng góp ngoài giờ có được ghi nhận quyền lợi - nghĩa vụ tương xứng hay không.
Bởi một công việc khiến người ta phải mở điện thoại lúc 10h tối chưa chắc đã là một công việc tồi, nếu đem lại đãi ngộ tương xứng.
Nhưng nếu 10h tối vẫn phải làm việc, 11h vẫn phải trực, cuối tuần vẫn không được ngắt kết nối mà tất cả chỉ được giải thích bằng bốn chữ "phân công được giao", thì có lẽ doanh nghiệp cũng nên nhìn lại cách mình phân công và vận hành công việc.