Bốn năm liền làm thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp, tôi hiểu rằng đôi khi một vị trí tưởng như mang ý nghĩa kết nối giữa gia đình và nhà trường lại trở thành áp lực không nhỏ với chính những người làm cha mẹ. Vì thế, nếu được hỏi "có nên bỏ Hội phụ huynh hay không?", tôi sẽ trả lời là có.

Tôi không tự ứng cử vào vị trí này. Ngay từ đầu, tôi được các phụ huynh khác bầu chọn, nói đúng hơn là bị mọi người thuyết phục, thậm chí có phần ép phải nhận lời. Năm đầu tiên, tôi nghĩ mình cứ cố gắng làm một năm rồi sẽ có người khác thay. Nhưng hết năm này đến năm khác, mỗi lần họp phụ huynh đầu năm, câu chuyện bầu Ban đại diện lại diễn ra theo một kịch bản quen thuộc: mọi người nhìn nhau, không ai muốn nhận, rồi cuối cùng cái tên tôi lại được nhắc đến.

Tôi cũng có công việc riêng, gia đình riêng và không ít những lo toan thường nhật. Thú thực, tôi không phải người có nhiều thời gian để thường xuyên theo sát mọi hoạt động của lớp, càng không thể lúc nào cũng sẵn sàng đứng ra giải quyết mọi việc. Nhưng một khi đã nhận trách nhiệm, tôi lại ngại từ chối những đề nghị của giáo viên hay phụ huynh khác. Cứ thế, tôi làm hết năm này qua năm khác, phần vì trách nhiệm, phần vì nể nang.

Sau bốn năm, tôi nhận ra điều khiến mình mệt mỏi không hẳn là khối lượng công việc, mà là cảm giác phải đảm nhận một vai trò nhiều khi không thực sự cần thiết. Thực tế, phần lớn hoạt động học tập và sinh hoạt của lớp vẫn do giáo viên và học sinh chủ động thực hiện. Các con học tập, vui chơi, tham gia phong trào, còn giáo viên tổ chức và hướng dẫn.

Ban phụ huynh chúng tôi chỉ tham gia một phần nhỏ, chủ yếu vào những dịp lễ, Tết, tri ân thầy cô hoặc khi cần phối hợp tổ chức một số hoạt động chung. Những việc ấy, nếu thực sự cần sự hỗ trợ của cha mẹ học sinh, hoàn toàn có thể trao đổi trực tiếp, công khai và tự nguyện, thay vì nhất thiết phải thông qua một Ban đại diện cố định.

>> 'Không thể bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh chỉ vì quỹ phụ huynh có vấn đề'

Chưa kể, trong thực tế, hoạt động của Ban đại diện đôi khi còn gắn với chuyện vận động đóng góp tiền bạc. Dù không phải lớp nào cũng vậy, chỉ cần một vài khoản thu thiếu rõ ràng hoặc tạo cảm giác khó xử cũng đủ khiến phụ huynh nảy sinh băn khoăn. Người đứng ra vận động thì ngại, người được vận động có thể không thoải mái, còn những gia đình khó khăn đôi khi phải chịu thêm áp lực vô hình. Một việc vốn được kỳ vọng là kết nối gia đình với nhà trường, vì thế, có lúc lại trở thành nguồn cơn của những so sánh và phiền lòng không đáng có.

Tôi hiểu rằng Ban đại diện cha mẹ học sinh được lập ra với mục đích tốt đẹp. Ở những nơi thực sự cần sự phối hợp, những phụ huynh nhiệt tình, có điều kiện về thời gian và kinh nghiệm vẫn có thể đóng góp rất nhiều. Tôi cũng không phủ nhận sự tận tâm của những người đang đảm nhận vai trò này.

Tuy nhiên, tôi cho rằng cần phân biệt giữa sự tự nguyện giúp đỡ và một cơ chế khiến người ta cảm thấy mình phải đứng ra gánh vác. Không phải cha mẹ nào cũng có thời gian, kỹ năng hay điều kiện để làm đại diện. Và việc một người không muốn tham gia Ban đại diện cũng không có nghĩa họ thờ ơ với việc học hành của con.

Nếu bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh, tôi tin việc học tập của các con sẽ không vì thế mà bị ảnh hưởng. Những hoạt động cần phối hợp vẫn có thể được thực hiện thông qua trao đổi trực tiếp giữa giáo viên và phụ huynh, trên tinh thần minh bạch, tự nguyện, đúng nhu cầu. Khi cần hỗ trợ một hoạt động cụ thể, nhà trường có thể thông báo rõ mục đích để các gia đình tùy điều kiện tham gia, thay vì mặc nhiên giao trách nhiệm cho một nhóm phụ huynh.

Bởi suy cho cùng, điều quan trọng nhất vẫn là các con được học tập trong môi trường tốt, thầy cô yên tâm giảng dạy, còn cha mẹ có thể đồng hành với con bằng khả năng thực tế của mình. Nếu một Ban đại diện không còn thực sự cần thiết cho những mục tiêu ấy, tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta mạnh dạn nhìn lại vai trò của nó.

Bảo Linh