"Thứ nhất, dưới góc độ lịch sử, ga Hà Nội là di tích cần được bảo tồn. Nó chứng kiến cả một giai đoạn lịch sử thống nhất và phát triển của đất nước. Chúng ta không thể chặt đứt sợi dây lịch sử xuyên suốt đó.

Thứ hai, ở các nước phát triển trên thế giới từ châu Âu đến Nhật Bản, hệ thống đường sắt luôn chạy vào vùng lõi của trung tâm. Hệ thống đường sắt của họ tồn tại hàng thế kỷ nhưng vẫn chưa hề lạc hậu, vẫn phát huy vai trò vận tải chiến lược ngày càng tăng, phục vụ phát triển du lịch, kinh tế xã hội của đô thị.

Tôi đi gần 20 nước châu Âu, thấy rằng thành phố nào cũng có ga trung tâm (Central Station), quy hoạch nhất quán, xung quanh ga là hệ thống kết nối tàu điện, xe buýt, bệnh viện, trường học, trung tâm mua sắm, trung tâm hành chính, du lịch. Cho dù không phải là người sống ở đó nhưng nếu muốn đến trung tâm thành phố đó thì chỉ cần chọn ga trung tâm, vô cùng thuận tiện về mặt kinh tế xã hội.

Thứ ba, nhiều người lo ngại đường sá nội đô xung quanh ga hiện nay quá tải là đúng nhưng ga Hà Nội hiện nay vẫn còn đủ không gian xung quanh để có thể giải tỏa, trả lại nguyên bản quy hoạch ban đầu, vừa giải tỏa được mấy khu dân cư lụp xụp ổ chuột xung quanh vừa thay đổi được bộ mặt thủ đô và giải quyết được bài toán giao thông. Bây giờ quy hoạch lại cũng chưa muộn, chúng ta có thể giải tỏa, mở rộng ga về phía Nguyễn Khuyến, Lương Sử, Lê Duẩn và một phần phố Khâm Thiên.

Hệ thống đường sắt đô thị ngầm cũng đang được xây dựng để kết nối với Ga Hà Nội và sắp hoàn thành. Nếu làm đúng thì ga Hà Nội có thể lắp được thêm hàng chục ray kết nối chuyển tuyến liên vận. Việc chắn tàu hoàn toàn có thể giải quyết bằng các tuyến đi ngầm trong phố xung quanh.

Bởi vậy, Ga Hà Nội cần được giữ lại ở vị trí hiện tại. Làm như vậy, chúng ta còn giải quyết được bài toán giao thông khu vực phía Văn Miếu - Quốc Tử Giám vốn đang ngột ngạt. Việc giải tỏa khu dân cư phía sau ga sẽ làm thay dần các khu ổ chuột, mất an toàn về trật tự xã hội bằng một không gian mới, thông thoáng hơn, sạch đẹp hơn".

Đó là quan điểm của độc giả Quỳnh Kool về những lo ngại khi đưa ga đầu mối đường sắt quốc gia ra ngoại vi thay cho ga Hà Nội hiện tại. Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối TP Hà Nội, trong đó đề xuất hai ga đầu mối hành khách quốc gia về Ngọc Hồi, Gia Lâm, còn ga Hà Nội sẽ phục vụ đường sắt đô thị. Ga Ngọc Hồi được bố trí ở phía nam, cách ga Hà Nội khoảng 13 km; còn ga Gia Lâm ở phía đông, cách ga Hà Nội khoảng 7 km.

>> Tranh cãi đường sắt tốc độ cao Bắc Nam xuất phát từ ga Hà Nội

Trong khi đó, ủng hộ việc thay đổi vị trí ga đầu mối đường sắt quốc gia, bạn đọc Buso phân tích: "Những ai đi tàu từ ngoại thành vào đến ga Hà Nôi mới thấy đường sắt ấy nó cắt ngang bao nhiêu tuyến giao thông chính của phía nam Hà Nội: tất cả các vành đai 1, 2, 2.5, 3, cộng với toàn bộ các đường lớn, bé khác từ sáng đến tối (tàu khách, tàu hàng, thậm chí có mỗi cái đầu máy ì ạch di chuyển) và nó gây tắc đường như thế nào?

Người dân có nhà ở cũng bị kẹt cứng ở hai bên đường tàu, nhà cửa lụp xụp, nhếch nhác, thi thoảng lại bị tai nạn. Ga Giáp Bát ngày trước để chuyên chở sắt thép, xi măng, than đá, nông sản... thì nay thấy chủ yếu làm bãi đỗ, chỗ gửi ôtô tải, rất lãng phí.

Không gian đô thị Hà Nội vốn đã chật chội, trong khi đó ga Hà Nội chỉ cách ga Ngọc Hồi có 10 km. Từ ga mới đi lên Hồ Gươm cũng chỉ có 15-16 km nên chúng ta không phải lo về vấn đề di chuyển vào trung tâm để phát triển du lịch. Sau này hành khách chỉ cần đi tàu điện đô thị vèo cái là đến.

Vị trí ga Ngọc Hồi ở phía nam và ga Gia Lâm ở phía đông Hà Nội được quy hoạch là ga đầu mối hành khách. Đồ họa: Hoàng Khánh

Vị trí ga Ngọc Hồi ở phía nam và ga Gia Lâm ở phía đông Hà Nội được quy hoạch là ga đầu mối hành khách. Đồ họa: Hoàng Khánh

Ga Hà Nội vẫn là đầu mối đường sắt đô thị, vẫn giữ hình ảnh biểu tượng một thời, chúng ta không phá đi nên không phải sợ. Nói chung, đa số những người kêu gọi giữ nguyên ga Hà Nội hiện tại chỉ là để tiện cho việc đi lại của mình, và đỡ tốn thêm ít tiền, thời gian, chứ không phải vì sự phát triển chung của thành phố.

Theo tôi, bây giờ không những phải di dời ga đường sắt mà còn phải chuyển hết những bến xe khách như Giáp Bát, Nước Ngầm, rút bớt bệnh viện, trường đại học ra ngoại vi thì may ra mới đỡ ách tắc, chen chúc, nội đô mới có chỗ mà mở đường, xây dựng hạ tầng cho cuộc sống dễ thở hơn".

Lê Phạm tổng hợp