Tôi đọc được thông tin Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự kiến phương án tuyển sinh lớp 10 theo hướng nếu địa phương tổ chức thi tuyển vào lớp 10 không chuyên thì học sinh có thể chỉ thi hai môn Toán và Ngữ văn, thay vì ba môn như quy định hiện hành.

Đây mới là phương án đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định chính thức, nhưng ngay khi đọc thông tin này, tôi đã nghĩ rằng đây có thể là một thay đổi đáng để xã hội nhìn nhận từ một góc độ rất khác: Giảm một môn thi liệu có thể giúp giảm áp lực cho hàng triệu học sinh và phụ huynh hay không?

Bởi kỳ thi vào lớp 10 từ lâu đã trở thành một trong những kỳ thi khiến học sinh và phụ huynh lo lắng nhất.

Một học sinh lớp 9 chỉ mới khoảng 15 tuổi nhưng đã phải đứng trước một kỳ thi có thể quyết định việc mình được học ở trường công lập nào, môi trường học tập ra sao và đôi khi còn trở thành nguyên nhân khiến cả gia đình mất ngủ nhiều tháng.


Một môn thi tưởng như chỉ là một môn học, nhưng phía sau nó có thể là hàng trăm giờ học thêm, hàng chục bộ đề luyện tập, những buổi tối học đến khuya, những ngày cuối tuần kín lịch và không ít khoản chi phí mà cha mẹ phải bỏ ra.

Khi kỳ thi có ba môn, áp lực ấy được phân bổ trên ba môn học. Nếu giảm xuống còn hai môn, về lý thuyết, học sinh có thể có thêm thời gian để nghỉ ngơi, đọc sách, chơi thể thao, tham gia các hoạt động khác và quan trọng nhất là có thêm khoảng thở trong một năm học vốn đã rất căng thẳng.

Điều tôi kỳ vọng nhất ở việc giảm số môn thi chính là giảm áp lực cho học sinh. Chúng ta đang nói rất nhiều về việc trẻ em ngày nay chịu nhiều áp lực. Nhưng đôi khi chính cách tổ chức thi cử lại vô tình làm cho áp lực ấy lớn hơn. Một học sinh lớp 9 có thể phải học ở trường cả ngày, học thêm buổi tối, cuối tuần tiếp tục luyện đề. Có những em gần như không còn thời gian cho thể thao, đọc sách, vui chơi hay đơn giản là ngủ đủ giấc.

Đằng sau áp lực của học sinh còn có áp lực của phụ huynh. Cha mẹ phải tính toán chuyện chọn trường, điểm chuẩn, khả năng đỗ hay trượt, khoảng cách từ nhà đến trường, học phí và rất nhiều vấn đề khác. Có những gia đình bắt đầu lo lắng cho kỳ thi lớp 10 từ rất sớm. Nỗi lo của cha mẹ truyền sang con cái, rồi sự căng thẳng của con lại khiến cha mẹ càng lo lắng hơn. Một vòng tròn áp lực cứ thế hình thành.




Vì vậy, giảm một môn thi nếu được thực hiện hợp lý có thể không chỉ giảm một bài kiểm tra mà còn giảm cả một chuỗi áp lực phía sau nó. Học sinh có thể bớt một phần thời gian luyện thi. Phụ huynh có thể bớt một phần chi phí học thêm. Gia đình có thể có thêm thời gian cho nhau. Và quan trọng hơn, học sinh có thể có thêm thời gian để phát triển những năng lực khác ngoài việc giải đề.



Tôi nghĩ rằng phụ huynh cũng cần nhìn kỳ thi lớp 10 bằng một tâm thế khác. Cha mẹ nào cũng mong con mình đỗ vào một trường tốt. Đó là mong muốn hoàn toàn tự nhiên. Nhưng đôi khi chúng ta quá đặt nặng một kỳ thi mà quên rằng phía trước một đứa trẻ còn cả một chặng đường rất dài. Một lần thi không thể quyết định toàn bộ tương lai của một con người.


Tôi ủng hộ việc cân nhắc phương án thi lớp 10 không chuyên chỉ với Toán và Ngữ văn, nếu phương án này được xây dựng cùng một hệ thống tuyển sinh hợp lý và bảo đảm đánh giá đúng năng lực học sinh.

Điều quan trọng hơn là phải làm sao để kỳ thi thực sự phục vụ cho giáo dục, chứ không để cả quá trình giáo dục chạy theo một kỳ thi.

Giảm một môn thi không chỉ là giảm một bài kiểm tra. Đó còn có thể là cách chúng ta trả lại cho những đứa trẻ 15 tuổi một chút thời gian để được sống đúng với tuổi của mình, được học mà không quá sợ hãi, được cố gắng nhưng không kiệt sức, được bước vào tương lai bằng sự tự tin thay vì nỗi ám ảnh về một kỳ thi.

Đỗ Thị Bảo Ngọc