Theo công cụ theo dõi chi phí của Trường Quan hệ quốc tế và Công chúng Watson ( thuộc Đại học Brown), người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm 100,9 tỷ USD chỉ riêng cho xăng và dầu diesel kể từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra cuối tháng 2. Con số này tương đương 770 USD cho mỗi hộ gia đình và có thể còn tăng khi giá nhiên liệu vẫn ở mức cao.

"Chúng ta đang bước vào mùa thu có giá xăng đắt nhất từ trước đến nay, nhưng đáng lo ngại hơn cả là dầu diesel. Nhiên liệu này tăng giá sẽ khiến chi phí điều chỉnh trong mọi lĩnh vực", Tom Kloza - cố vấn trưởng về năng lượng tại Gulf Oil cho biết trên CNN cuối tuần qua.

Nghiên cứu của trường Watson đo lường gánh nặng tài chính phát sinh với người tiêu dùng bằng cách so giá năng lượng thực tế với một kịch bản "không có chiến sự". Dù giá năng lượng đến nay không tăng vọt như nhiều người từng lo ngại, công cụ theo dõi trên cũng cho thấy xung đột đang bào mòn thu nhập của người Mỹ.

Chỉ tính riêng xăng, người tiêu dùng phải chi thêm 55 tỷ USD, tương đương trung bình 422 USD cho mỗi hộ gia đình. Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng ngày 8/9 lập đỉnh ba tháng, khi vượt 4,15 USD một gallon (1,1 USD một lít).

Cùng kỳ năm ngoái, giá chỉ là 3,2 USD và trước chiến sự khoảng 2,98 USD. Dù vậy, giá xăng cũng đã hạ nhiệt đáng kể so với mức 4,56 USD hồi tháng 5 và kỷ lục 5,02 USD năm 2022 - sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Dầu diesel - nhiên liệu thiết yếu để vận hành xe tải, tàu hỏa, máy kéo và tàu thuyền hiện cũng đắt kỷ lục. Giá trung bình một gallon dầu diesel hiện là 5,90 USD, tăng từ 3,76 USD chiến sự. Mức này thậm chí vượt kỷ lục cũ năm 2022.

Theo trường Watson, người Mỹ đã phải chi thêm 46 tỷ USD cho riêng dầu diesel, tương đương trung bình 348 USD cho mỗi hộ gia đình.

Loại nhiên liệu này tăng hơn 60% từ đầu năm và gần như chắc chắn sẽ ghi nhận mức tăng lớn nhất 26 năm, theo số liệu của AAA. Một số nhà phân tích cảnh báo giá có thể còn tăng cao hơn nữa.

Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu Brent tháng 12 lên 85 USD một thùng. Nhà băng này dự báo giá trung bình năm tới đạt 80 USD thùng, tăng so với dự báo trước đó là 75 USD. Giá Brent hiện tại là 99,4 USD một thùng.

Goldman Sachs cho rằng sản lượng dầu của Trung Đông chỉ có thể phục hồi từ nửa cuối năm sau. Ngân hàng này cũng cảnh báo giá Brent vượt 120 USD nếu sản lượng tại vùng Vịnh vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến sự.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc giá dầu đắt đỏ. Thế giới hiện không có đủ nhà máy lọc dầu để biến dầu thô thành xăng, nhiên liệu máy bay và dầu diesel.

Ba trong 4 trung tâm lọc dầu lớn của thế giới - Trung Đông, Nga và Trung Quốc - đang bị hạn chế hoạt động do chiến sự và các biện pháp hạn chế xuất khẩu. Các nhà máy lọc dầu tại Mỹ đang hoạt động hết công suất để bù đắp phần thiếu hụt này.

"Đây là cuộc khủng hoảng diễn ra âm thầm nhưng rất đáng lo ngại", Kloza nói.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của Mỹ sẽ được công bố ngày 11/9, nhiều khả năng cho thấy giá cả tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Khi lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được cho là sẽ nghiêm túc cân nhắc tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tuần tới.

Hà Thu (theo CNN, Reuters)