Có một câu mà tôi thường nhắc các sinh viên năm cuối, những người trẻ mới ra trường và cả những người đang muốn chuyển việc: Khi bước ra khỏi phòng phỏng vấn, cảm xúc đọng lại trong bạn là gì? Nghe có vẻ cảm tính, nhưng thực tế đây lại là một trong những thước đo khá chính xác để đánh giá một môi trường làm việc.
Nếu sau cuộc gặp, bạn cảm thấy được lắng nghe, được tôn trọng, được trao đổi bình đẳng dù chưa chắc sẽ được tuyển dụng, đó thường là dấu hiệu của một tổ chức có văn hóa tích cực. Ngược lại, nếu bạn bước ra với cảm giác như vừa trải qua một cuộc thẩm vấn kéo dài, liên tục bị chất vấn, bị nghi ngờ, bị soi xét nhân phẩm nhiều hơn năng lực, có lẽ bạn nên suy nghĩ kỹ trước khi gật đầu nhận lời mời làm việc.
Trước khi nhận lời mời làm việc, hãy xem mình có cảm giác bị thẩm vấn hay không. Đằng sau câu nói tưởng chừng đơn giản ấy lại là câu chuyện lớn hơn về văn hóa tuyển dụng, về sự tôn trọng con người và về cách doanh nghiệp đối xử với người lao động ngay từ lần gặp đầu tiên.
Nhiều người thường nghĩ rằng phỏng vấn chỉ là quá trình doanh nghiệp đánh giá ứng viên. Thực ra không phải vậy. Đó là quá trình hai bên cùng đánh giá lẫn nhau. Nhà tuyển dụng xem ứng viên có phù hợp hay không? Ứng viên cũng phải quan sát xem doanh nghiệp ấy có xứng đáng để mình cống hiến hay không?
>> Bài học khi tôi thất nghiệp ở Đức và viết 100 CV xin việc bằng AI
Đáng tiếc là ở Việt Nam, không ít người vẫn bước vào phòng phỏng vấn với tâm thế "xin việc". Khi đã mang tâm lý xin xỏ, người lao động dễ chấp nhận mọi cách ứng xử từ phía nhà tuyển dụng. Họ có thể bị hỏi những câu hỏi thiếu tôn trọng nhưng vẫn cố cười, có thể bị ép chứng minh bản thân quá mức nhưng vẫn gật đầu, có thể cảm thấy khó chịu nhưng lại tự an ủi rằng "có việc là may rồi".
Tôi từng gặp nhiều sinh viên sau khi đi phỏng vấn trở về với vẻ mặt thất thần. Có em kể bị hỏi liên tục về chuyện gia đình, bị xoáy vào ngoại hình, bị đặt những câu hỏi mang tính áp đặt hơn là tìm hiểu năng lực. Lúc ấy, các em chỉ quan tâm đến việc liệu mình có được nhận hay không thay vì thắc mắc tại sao một doanh nghiệp lại lựa chọn cách tiếp cận như vậy với ứng viên của mình?
Một quan niệm khá cũ vẫn tồn tại ở nhiều nơi là phải gây áp lực thật mạnh trong phỏng vấn để "thử lửa" ứng viên. Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng không hẳn đúng. Người giỏi không phải lúc nào cũng là người chịu áp lực tốt nhất trong một buổi phỏng vấn. Người giỏi thường là người có năng lực chuyên môn, có tư duy giải quyết vấn đề và có khả năng học hỏi. Nếu chỉ dựa vào việc tạo sức ép để đánh giá con người, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ nhiều nhân sự chất lượng.
Thực tế, xu hướng tuyển dụng hiện đại đang chuyển từ tư duy "sàng lọc" sang tư duy "kết nối". Nhà tuyển dụng không chỉ đánh giá năng lực mà còn phải tạo trải nghiệm tích cực cho ứng viên. Ngay cả khi không tuyển dụng, ứng viên vẫn nên rời đi với cảm giác được tôn trọng. Đó mới là thương hiệu tuyển dụng bền vững. Một môi trường làm việc tốt không cần khiến người lao động sợ hãi để chứng minh quyền lực. Họ khiến nhân viên nỗ lực vì được truyền cảm hứng. Hai điều này hoàn toàn khác nhau.
- Tôi bỏ việc để khởi nghiệp nhưng tháng chỉ kiếm được 4 triệu đồng
- '20 năm kinh nghiệm đầy mình giờ thất nghiệp tuổi 42'
- '7 năm thất nghiệp vì nghĩ đại học là nơi sản xuất việc làm'
- Bất ngờ khi tôi đi 'xin việc' ở tuổi U50
- Tôi mỏi mắt tìm ứng viên chấp nhận lương thấp 3 năm đầu
- Kinh nghiệm bán hàng thuê, làm web dạo giúp tôi trúng tuyển công ty nước ngoài