Lâu nay, khi nhắc đến cụm từ "con nhà người ta", nhiều người thường liên tưởng đến những hình ảnh lung linh của những bạn trẻ có thành tích học tập khủng, sự nghiệp lẫy lừng. Nhưng có một dạng "con nhà người ta" khác. Những bạn trẻ này không quá nổi bật, không có những thành tích hay phát ngôn đình đám. Vậy nhưng, nếu để ý về tính cách cũng như những gì họ đã và đang làm cho bản thân, cho gia đình và cả xã hội cũng thật đáng ngưỡng mộ.

Ở sát nhà tôi có một bạn nữ 8X, sinh ra trong một gia đình có bốn anh, chị, em. Bạn là con thứ ba trong gia đình. Gia đình bạn hết sức bình thường, như rất nhiều gia đình nông thôn ở miền Tây Nam Bộ. Ba mẹ bạn vừa làm ruộng, vừa có thêm nghề tay trái: ba làm thợ hồ, mẹ buôn bán thêm trái cây mỗi lúc nông nhàn.

Học chưa hết cấp hai, bạn theo mẹ đi buôn trái cây dạo. Sau đó, bạn gặp được chồng hiện tại và kết hôn khi chưa đầy 18 tuổi. Vốn nhạy bén và chăm chỉ, hai vợ chồng sau đó đã gây dựng được một vựa trái cây ở ngay một khu chợ đầu mối. Mỗi ngày vợ chồng bạn nhập, xuất trung bình khoảng 5-6 tấn trái cây, có ngày lên đến hàng chục tấn, thu lợi hàng triệu đồng. Đến hiện tại, vựa trái cây của vợ chồng bạn đã trở thành một trong những vựa lớn nhất khu chợ này.

>> Chúng ta chỉ hỏi tuổi 18 'cháu đỗ trường nào?' thay vì 'cháu biết làm gì?'

Sau nhiều năm làm ăn buôn bán, đến nay, vợ chồng bạn đã có trong tay một khối tài sản mà nhiều người mơ ước với hàng chục bất động sản có giá trị. Giỏi làm ăn thì không có gì phải bàn cãi, nhưng điều đáng quý nhất ở bạn chính là tính khiêm nhường, lòng nhân ái và đức hiếu thuận. Mặc dù khá thành công trong kinh doanh nhưng vợ chồng bạn luôn có thái độ rất khiêm tốn. Bạn chưa bao giờ phô trương ra bên ngoài sự giàu có của mình, rất lễ phép với những người lớn tuổi hơn và hòa đồng, nhã nhặn với bất kỳ ai.

Hằng năm, có ít nhất bốn, năm lần bạn tổ chức phát quà từ thiện cho hàng chục người có hoàn cảnh khó khăn trong vùng với số tiền chi ra hàng chục triệu đồng mỗi lần. Vì cha mẹ chồng đã mất hết nên vợ chồng bạn quyết định dọn về ở với cha mẹ vợ. Căn nhà của cha mẹ khá xập xệ, bạn bàn với chồng mua lại phần đất, sau đó phá bỏ căn nhà cũ và xây dựng một căn nhà mới rộng rãi, khang trang hơn để gia đình ở chung. Cha mẹ không có lương hưu và các khoản thu nhập khác nên kể từ đó toàn bộ chi phí ăn uống, sinh hoạt, khám chữa bệnh... đều do vợ chồng bạn lo.

Sợ mẹ phải làm lụng vất vả, bạn thuê thêm một người đến để phụ mẹ làm việc nhà. Còn cha thì hầu như không phải làm việc gì cả. Biết cha thường hay có tính sĩ diện và cũng có nhu cầu chi tiêu một số việc nên bạn cho ông hẳn tiền cho thuê một trong số những mảnh đất (bằng cả tháng lương của một người lao động bình thường) để chi tiêu. Hàng năm, bạn đều bắt cha mẹ đi khám bệnh định kỳ ở các bệnh viện lớn trên Sài Gòn. Cách đây khoảng bảy năm khi, cha bạn phát hiện ung thư đại tràng giai đoạn sớm, bạn đã bỏ cả công việc và chi ra hơn nửa tỷ đồng để đưa cha đi chạy chữa ở Sài Gòn và ra Hà Nội phẫu thuật ở một cơ sở y tế hàng đầu.

>> Tôi như đứa thất bại vì bạn bè 25 tuổi mua nhà, mở công ty startup

Trong khi đó, người em họ của cô gái nói trên, học hết lớp 12 thì đi học nghề công nhân kỹ thuật chế biến lương thực, thực phẩm (vì bản thân học không giỏi và gia đình cũng không có điều kiện để cho đi học đại học). Cha cậu trước đây chủ yếu làm nghề chăn vịt chạy đồng, còn mẹ thì vừa làm ruộng vừa đi làm mướn. Học xong, cậu lên Sài Gòn tìm việc. Sau một thời gian làm thuê cho các nhà hàng, cậu không cam phận làm thuê mà để ý học hỏi về các cách chế biến món ăn và quản lý.

Cũng với sự chăm chỉ và nhanh nhạy của mình, hai vợ chồng cậu đã có một cơ sở làm ăn khá phát đạt và ổn định ở Sài Gòn. Cậu về quê mua thêm đất và cất hai căn biệt thự khang trang cho cha mẹ ở và cũng làm chỗ cho vợ chồng con cái mỗi lần về quê có nơi lưu trú đàng hoàng. Ngoài ra, vợ chồng cậu còn tậu được mấy căn nhà ở Sài Gòn, mua được rất nhiều đất đai ở quê, cho con học trường quốc tế với chi phí cực khủng.

Có lần tôi nghe cha mẹ cậu thật thà tâm sự: "Trước đây tụi tôi chẳng bao giờ dám mơ đến một căn nhà cấp bốn khang trang chứ nói gì đến được ở trong những căn biệt thự hai ba tầng như thế này". Khác với sự kín đáo dè chừng của người chị họ ở trên, cậu lại sẵn sàng thể hiện ra bên ngoài sự thành đạt của mình như xây biệt thự hoành tráng, mua xe sang... nhưng vẫn có chừng mực, không đến nỗi phô trương, dị hợm. Tất nhiên, cũng như người chị bà con của mình, mỗi năm cậu cũng nhờ cha mẹ tổ chức phát quà từ thiện vài ba lần với số tiền không nhỏ.

Ngoài ra, tôi còn biết một chàng trai 9X đời cuối, con của một chủ doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng và san lấp mặt bằng. Học xong lớp 12, cậu không chọn học tiếp lên đại học, cao đẳng mà đi học lái xe sau đó về phụ cha mẹ quán xuyến công việc làm ăn. Mặc dù con nhà khá giả nhưng cậu lại không ăn chơi tiêu xài như nhiều "cậu ấm, cô chiêu" khác. Cậu không hút thuốc, không ăn nhậu, không chơi bời tụ tập bạn bè, không la cà quán cà phê... Mỗi buổi sáng đi làm cậu ta chỉ ghé quán của vợ tôi mua một ly cà phê sữa mang đi.

Không những thế, ngoài việc chạy xe tải chở hàng, cậu còn sử dụng thành thạo các loại xe máy khác mà gia đình có như: xe xúc, xe cuốc, xe máy cẩu thậm chí là xe ba gác. Cậu ta làm việc gần như không ngưng nghỉ, hết việc này là nhanh chóng sang làm việc khác, đúng như người ta hay nói "buông dầm, cầm chèo". Đặc biệt, tôi gặp cậu mỗi ngày nhưng chưa bao giờ thấy cậu ta tỏ ra mệt mỏi, chán nản hay cáu gắt, khó chịu mà luôn toát lên sự vui vẻ, lạc quan. Kể từ ngày có vợ con, sau thời gian làm việc ở cơ sở, hầu như cậu đều dành thời gian rảnh rỗi bên gia đình nhỏ.

Điểm chung ở các bạn trẻ này là họ không sinh ra trong những gia đình danh gia vọng tộc, cha mẹ cũng không phải là những người có nhiều thời gian, tâm huyết cũng như khả năng giáo dục định hướng nghề nghiệp cho con cái. Sự thành công hay lựa chọn nghề nghiệp của họ đều đến từ sự nỗ lực phấn đấu của bản thân. Tôi cũng tin rằng ở đâu đó trên mọi miền đất nước đều có những người "con nhà người ta" như thế. Họ không hào nhoáng, không ồn ào, không phải là những ngôi sao truyền thông, nhưng xứng đáng là những tấm gương cho các bạn trẻ học hỏi noi theo.

Lê Quảng Đại

  • 'Khủng hoảng học dốt' vì bị bố so sánh với con nhà người ta
  • Ép con ăn đến mức nôn ói vì sợ 'gầy hơn con hàng xóm'
  • Tôi đối mặt khi bị bố mẹ so sánh với con nhà người ta
  • Áp lực thành công như 'con nhà người ta'
  • 'Sao không được như con nhà người ta'
  • Con nhà người ta