Sắc lệnh được Thống đốc Greg Abbott công bố ngày 28/9 sẽ cho phép chính quyền bang Texas nới một số quy định đối với vận tải thương mại, tăng nguồn cung và kiềm chế đội giá nhiên liệu. Tình trạng thảm họa trên toàn bang Texas sẽ được duy trì trong 30 ngày và có khả năng kéo dài vô thời hạn.

Texas cũng mở rộng sử dụng "diesel nhuộm" trên các tuyến đường trong bang, tăng tải trọng tối đa đối với xe chở nhiên liệu, nông sản và gỗ, đình chỉ các quy định về diesel phát thải thấp trong phạm vi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho phép. Ông Abbott cũng đề nghị EPA miễn yêu cầu liên bang về diesel có hàm lượng lưu huỳnh siêu thấp nhằm tăng nguồn cung nhiên liệu.

Giá dầu diesel tại trạm xăng của Chevron, thành phố Austin, bang Texas, ngày 26/8. Ảnh: Texas Tribune

Trạm xăng của Chevron tại thành phố Austin, bang Texas, ngày 26/8. Ảnh: Texas Tribune

Theo thống đốc Texas, những biện pháp trong sắc lệnh sẽ giảm chi phí tại trang trại, vận tải và giá bán tại cửa hàng. "Ngành nông nghiệp và vận tải hàng hóa của Texas sống bằng diesel. Giá bán cao kỷ lục đang đe dọa cả hai ngành và làm tăng chi phí đối với mọi gia đình Texas", ông nói.

"Diesel nhuộm" có cấu tạo hóa học giống với diesel thông thường bán tại các trạm xăng, nhưng được nhuộm màu đỏ. Loại nhiên liệu này chủ yếu dành cho các phương tiện, thiết bị hoạt động ngoài đường bộ như máy móc nông nghiệp và xây dựng. Do được miễn thuế nhiên liệu đường bộ của liên bang và bang Texas, diesel nhuộm thường không được phép sử dụng trên đường công cộng.

Lệnh mới của ông Abbott không miễn khoản thuế nhiên liệu hiện hành, đang ở mức cố định 20 cent mỗi gallon đối với cả xăng và diesel thông thường.

Giá dầu diesel trung bình tại Texas hiện rơi vào khoảng 5,86 USD mỗi gallon, tăng mạnh so với mức 3,30 USD mỗi gallon hồi đầu tháng 2. Giá diesel trung bình tại Mỹ tuần trước đã lên tới 6,53 USD mỗi gallon, trong khi cùng kỳ năm ngoái là 3,69 USD mỗi gallon.

Thống đốc Greg Abbott trả lời họp báo ở miền tây bang Texas ngày 8/7/2025. Ảnh: Reuters

Thống đốc Greg Abbott trả lời họp báo ở miền tây bang Texas ngày 8/7/2025. Ảnh: Reuters

Giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc, gây gián đoạn hoạt động xuất khẩu dầu khí từ khu vực. Eo biển Hormuz bị phong tỏa và cơ sở hạ tầng các nước vùng Vịnh chịu hư hại cũng tác động tiêu cực lên nguồn cung.

Các biện pháp khẩn cấp được ban bố giữa lúc vấn đề chi phí sinh hoạt đã trở thành trọng tâm đợt bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Đối thủ của ông Abbott trong cuộc tranh cử Thống đốc Texas là nghị viên Dân chủ Gina Hinojosa. Bà đã kêu gọi Thống đốc Abbott đình chỉ thuế xăng dầu của bang để giảm áp lực giá nhiên liệu.

Văn phòng Thống đốc Texas cho rằng ông không có thẩm quyền đơn phương đình chỉ loại thuế này.

Chi nhánh đảng Dân chủ tại Texas ngày 28/9 lặp lại yêu cầu, quy trách nhiệm cho chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump khiến giá nhiên liệu tăng cao. Hạ nghị sĩ James Talarico cũng kêu gọi Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton, người đang tranh cử vào Thượng viện Mỹ, ủng hộ đình chỉ thuế xăng liên bang.

Thanh Danh (Theo Texas Tribune, Houston Public Media, Post)