Tôi là một phụ huynh có con học tiểu học ở Hà Nội. Như rất nhiều gia đình khác, hai vợ chồng tôi đi làm cả ngày, con học bán trú nên bữa trưa ở trường gần như là chuyện đương nhiên.

Trước đây, tôi cũng không suy nghĩ quá nhiều về chuyện con ăn gì ở trường. Nhà trường thông báo thực đơn, phụ huynh đóng tiền, con ăn ở trường rồi chiều về. Tôi vẫn nghĩ chỉ cần nhà trường lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn đủ uy tín, thực hiện đúng quy định thì bố mẹ có thể yên tâm.

Nhưng những câu chuyện về suất ăn bán trú được chia sẻ những ngày qua khiến tôi phải nghĩ lại. Tôi bắt đầu tự hỏi: mỗi ngày con mình ăn gì ở trường, thực phẩm ấy từ đâu mà có? Tôi biết hôm nay con ăn thịt, cá hay trứng. Tôi cũng có thể biết thực đơn của cả tuần. Nhưng đó mới chỉ là biết "ăn món gì", còn những thứ phía sau thì hầu như phụ huynh chúng tôi không biết.

Miếng thịt con ăn được nhập từ đâu? Rau được lấy của nhà cung cấp nào? Thực phẩm được nhập vào trường từ ngày nào? Có được kiểm tra, lưu lại thông tin hay không?

Tôi không có ý nghi ngờ nhà trường hay đơn vị cung cấp suất ăn. Ngược lại, tôi hiểu để tổ chức hàng trăm, thậm chí hàng nghìn suất ăn mỗi ngày không phải chuyện đơn giản. Nhưng càng vì không đơn giản, tôi càng nghĩ việc kiểm soát phải được làm thật chặt.

Tôi không cần biết mọi thứ, nhưng muốn có câu trả lời khi cần. Ở nhà, tôi nấu cho con một bữa cơm thì mọi thứ khá rõ ràng. Tôi mua thịt ở đâu, mua ngày nào, mua bao nhiêu, rau của nhà nào, quả trứng mua từ đâu... Nếu có vấn đề, ít nhất tôi biết mình đã mua những gì.

Còn bữa ăn của con ở trường thì khác. Một suất cơm đi qua rất nhiều khâu trước khi đến tay con: từ nơi cung cấp nguyên liệu, vận chuyển, tiếp nhận, bảo quản, sơ chế, nấu nướng rồi chia suất. Chỉ nhìn vào một khay cơm, phụ huynh rất khó biết được phía sau nó là cả một quá trình như thế nào.

Vì thế, điều tôi mong muốn không phải là ngày nào phụ huynh cũng phải vào bếp kiểm tra hay yêu cầu nhà trường đưa ra hàng loạt giấy tờ. Tôi chỉ mong nếu một ngày nào đó có vấn đề xảy ra, chúng ta có thể truy lại được nguồn gốc của thực phẩm.

Ví dụ, nếu phát hiện một lô nguyên liệu có vấn đề, có thể biết nguyên liệu đó được nhập ngày nào, từ đâu và đã được sử dụng cho những bữa ăn nào hay không?

Theo tôi, đó là một yêu cầu rất bình thường. Điều khiến phụ huynh lo không chỉ là "khay cơm ít hay nhiều". Những ngày qua, tôi thấy nhiều phụ huynh tranh luận về việc một suất ăn như thế nào là đủ, món ăn có ít hay không, giá một suất bao nhiêu là hợp lý.

Đó đều là những vấn đề đáng quan tâm. Nhưng với tôi, có một câu hỏi còn lớn hơn: Chất lượng và nguồn gốc của những thứ con mình ăn mỗi ngày được kiểm soát như thế nào? Một suất ăn nhìn đầy đặn chưa chắc đã nói hết được chất lượng của nguyên liệu. Ngược lại, một suất ăn nhìn không bắt mắt cũng chưa đủ để kết luận cả quy trình phía sau có vấn đề.

Là phụ huynh, đôi khi chúng tôi đứng giữa hai thái cực ấy: nhìn thấy một bức ảnh thì lo lắng, nhưng lại không có đủ thông tin để biết thực tế phía sau là gì. Tôi nghĩ cái phụ huynh cần chính là thông tin rõ ràng và khả năng kiểm chứng. Nếu thực phẩm được quản lý theo từng lô, có thông tin nhà cung cấp, ngày nhập, quá trình sử dụng và những dữ liệu cần thiết, việc kiểm tra khi có vấn đề sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Bữa ăn của con không nên chỉ dựa vào niềm tin. Tôi tin phần lớn phụ huynh đều muốn tin nhà trường. Chúng tôi gửi con đến trường mỗi ngày vì tin thầy cô, tin nhà trường và tin rằng con được chăm sóc trong môi trường an toàn. Nhưng niềm tin sẽ bền vững hơn nếu đi cùng với sự minh bạch.

Tôi không nghĩ nhà trường có thể kiểm soát từng bó rau, từng miếng thịt bằng cách để phụ huynh đứng cạnh căn bếp mỗi ngày. Cách làm đó cũng không thực tế. Thứ cần có là một quy trình đủ rõ để khi cần, người có trách nhiệm có thể trả lời được: thực phẩm đến từ đâu, được tiếp nhận lúc nào, đã qua những khâu nào và được sử dụng ra sao.

Có thể với người lớn, một bữa ăn chỉ là một bữa ăn. Nhưng với một đứa trẻ tiểu học, đó là bữa trưa của con sau mấy tiết học buổi sáng. Là thực phẩm con ăn đều đặn hàng ngày, hàng tháng, thậm chí suốt nhiều năm học. Là cha mẹ, chúng tôi không mong điều gì quá lớn.

Chúng tôi chỉ mong mỗi khi nhìn vào thực đơn của con, ngoài câu hỏi "hôm nay con ăn món gì?", chúng tôi có thể yên tâm rằng phía sau bữa ăn ấy là một quy trình được kiểm soát tử tế.

Bởi điều phụ huynh cần sau cùng không phải là một lời hứa rằng "hãy yên tâm", mà là một hệ thống đủ minh bạch để chúng tôi có lý do để yên tâm. Và nếu một ngày con tôi hỏi: "Mẹ ơi, hôm nay con ăn gì ở trường?", tôi muốn mình có thể trả lời con bằng một sự yên tâm thật sự, chứ không chỉ là: "Mẹ cũng không biết, nhưng chắc là không sao đâu con".

Nguyễn Thị Lộc