Theo quan điểm của tôi, việc lựa chọn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh làm 3 môn thi vào lớp 10 là một phương án hợp lý, có tính thực tế và phù hợp với yêu cầu học tập hiện nay.
Tôi cho rằng nếu chỉ vì muốn giảm áp lực thi cử mà bỏ Tiếng Anh khỏi kỳ thi thì chưa thật sự thuyết phục, bởi ngoại ngữ không còn là một môn học phụ có thể dễ dàng thay thế mà đã trở thành một năng lực cần thiết đối với học sinh trong quá trình học tập và hội nhập.
Trước hết, Toán và Ngữ văn là hai môn học nền tảng, giúp đánh giá những năng lực quan trọng của học sinh. Toán rèn luyện tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề. Ngữ văn giúp học sinh phát triển khả năng đọc hiểu, diễn đạt, lập luận và nhìn nhận vấn đề.
Trong khi đó, Tiếng Anh bổ sung một năng lực hoàn toàn khác: Khả năng sử dụng ngoại ngữ để tiếp nhận và trao đổi thông tin. Ba môn này không trùng lặp hoàn toàn về năng lực mà bổ trợ cho nhau, từ tư duy logic, khả năng ngôn ngữ tiếng Việt đến năng lực ngoại ngữ.
Vì vậy, tôi cho rằng bộ ba Toán - Văn - Anh tạo ra sự cân bằng tương đối rõ ràng. Nếu Toán thiên về tư duy và xử lý vấn đề, Văn thiên về ngôn ngữ và lập luận thì Anh giúp học sinh tiếp cận với nguồn tri thức rộng lớn hơn bên ngoài môi trường tiếng Việt. Đây là ba năng lực rất cơ bản đối với một học sinh bước vào bậc THPT.
Đặc biệt, tôi không đồng tình với quan điểm cho rằng có thể bỏ môn Anh khỏi kỳ thi chỉ vì đây là môn khiến một số học sinh cảm thấy áp lực. Áp lực thi cử cần được giải quyết bằng cách điều chỉnh chương trình, mức độ đề thi và phương pháp kiểm tra phù hợp, chứ không nhất thiết phải loại bỏ một môn học quan trọng.
Nếu một môn học có ý nghĩa đối với tương lai của học sinh thì điều cần làm là tìm cách đánh giá nó công bằng hơn, thay vì bỏ hoàn toàn môn đó.
Tiếng Anh hiện nay xuất hiện trong rất nhiều lĩnh vực của đời sống và giáo dục. Học sinh có thể gặp tiếng Anh trong sách, tài liệu học tập, công nghệ, Internet, các khóa học trực tuyến hay những nguồn kiến thức quốc tế.
Rất nhiều tài liệu mới được cập nhật bằng tiếng Anh trước khi có bản dịch. Nếu có nền tảng ngoại ngữ, học sinh sẽ có thêm một cánh cửa để tự tìm hiểu kiến thức thay vì chỉ phụ thuộc vào những tài liệu đã được dịch sẵn.
Không chỉ vậy, Tiếng Anh còn có vai trò quan trọng trong quá trình học tập lâu dài. Lên THPT, rồi đại học và sau này bước vào môi trường nghề nghiệp, ngoại ngữ có thể trở thành một lợi thế rất lớn. Việc duy trì Tiếng Anh trong kỳ thi vào lớp 10 cũng giúp học sinh có động lực học nghiêm túc ngay từ THCS, thay vì xem đây là môn có thể bỏ qua.
Có người cho rằng không phải học sinh nào cũng có điều kiện học thêm ngoại ngữ nên việc đưa Tiếng Anh vào kỳ thi sẽ tạo ra sự bất bình đẳng. Đây là một vấn đề đáng suy nghĩ, nhưng theo tôi, nguyên nhân không nằm ở bản thân việc thi Tiếng Anh mà nằm ở cách tổ chức dạy và học.
Nếu đề thi bám sát chương trình chính khóa, không đánh đố, không phụ thuộc quá nhiều vào kiến thức học thêm thì học sinh vẫn có thể chuẩn bị bằng việc học chắc kiến thức trên lớp.
Nói cách khác, vấn đề cần giải quyết là làm sao để đề thi đánh giá đúng năng lực thực chất của học sinh. Một đề thi Tiếng Anh tốt không nên biến kỳ thi thành cuộc cạnh tranh về tiền học thêm. Đề cần tập trung vào những kiến thức và kỹ năng học sinh được học trong chương trình, đồng thời có mức độ phân hóa hợp lý. Khi đó, việc giữ môn Anh không những không gây bất công mà còn tạo ra một chuẩn chung để đánh giá năng lực ngoại ngữ.
Bên cạnh đó, việc bỏ Tiếng Anh cũng có thể khiến một bộ phận học sinh giảm sự chú trọng đối với môn học này. Thực tế, học sinh thường dành nhiều thời gian hơn cho những môn có trong kỳ thi quan trọng. Nếu Tiếng Anh không còn là môn thi vào lớp 10, không khó để hình dung một số học sinh sẽ ưu tiên Toán và Văn, còn việc học ngoại ngữ bị đẩy xuống thứ yếu. Điều này có thể tạo ra khoảng trống kiến thức mà đến những năm học sau mới nhận ra.
Tôi cũng cho rằng việc lựa chọn ba môn Toán - Văn - Anh không đồng nghĩa với việc xem nhẹ các môn học khác. Mỗi môn học đều có giá trị riêng và có thể phù hợp với những định hướng khác nhau.
Tuy nhiên, một kỳ thi tuyển sinh cần có giới hạn về số lượng môn để tránh gây áp lực quá lớn cho học sinh. Khi chỉ chọn ba môn, cần ưu tiên những môn vừa có tính nền tảng, vừa có giá trị sử dụng lâu dài. Theo em, Toán, Văn và Anh đáp ứng được yêu cầu đó.
Hơn nữa, việc chỉ thi ba môn cũng giúp kỳ thi không trở nên quá nặng nề. Theo quy định, phương thức thi tuyển vào lớp 10 được xây dựng theo hướng kỳ thi gọn nhẹ, không gây tốn kém; Toán và Ngữ văn là hai môn chung, còn môn thứ ba do địa phương lựa chọn. Vì vậy, nếu chọn Tiếng Anh làm môn thứ ba thì học sinh vẫn chỉ cần tập trung vào ba môn chính thay vì phải ôn quá nhiều môn cùng lúc.
Một lý do khác khiến tôi muốn giữ Tiếng Anh là tính liên tục. Nếu học sinh đã được học ngoại ngữ trong suốt những năm THCS thì việc sử dụng kết quả môn học này để đánh giá khi tuyển sinh vào lớp 10 là hoàn toàn có cơ sở. Nó tạo ra sự nối tiếp giữa quá trình học tập và kỳ thi, thay vì để một môn học được học trong nhiều năm nhưng đến thời điểm tuyển sinh lại không được coi trọng.
Tôi cũng không cho rằng việc giữ môn Anh là bắt buộc mọi học sinh phải giỏi ngoại ngữ mới có cơ hội vào THPT. Mục tiêu của kỳ thi không phải biến tất cả học sinh thành những người sử dụng tiếng Anh xuất sắc, mà là kiểm tra mức độ nắm vững kiến thức cơ bản và khả năng vận dụng của học sinh. Nếu cấu trúc đề hợp lý, học sinh có nền tảng kiến thức trên lớp hoàn toàn có thể làm bài.
Quan trọng hơn, việc giữ Tiếng Anh còn thể hiện định hướng giáo dục phù hợp với một xã hội ngày càng kết nối. Chúng ta đang sống trong thời đại mà khoảng cách giữa các quốc gia về thông tin và tri thức ngày càng được rút ngắn.
Học sinh Việt Nam không chỉ học để sử dụng kiến thức trong phạm vi lớp học mà còn cần khả năng tiếp cận nguồn thông tin rộng hơn. Ngoại ngữ chính là một trong những công cụ giúp thực hiện điều đó.
Ngay trong thực tế tuyển sinh năm 2026, Hà Nội đã lựa chọn Ngoại ngữ làm môn thi thứ ba bên cạnh Toán và Ngữ văn, đồng thời cho phép thí sinh lựa chọn một trong các ngoại ngữ theo quy định. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng nêu việc lựa chọn Ngoại ngữ phù hợp với định hướng tăng cường dạy và học ngoại ngữ. Điều này cho thấy việc đưa Ngoại ngữ vào kỳ thi không phải là một lựa chọn thiếu cơ sở.
Tất nhiên, tôi hiểu rằng mỗi học sinh có một năng lực khác nhau. Có bạn mạnh Toán, có bạn mạnh Văn, có bạn học tốt Ngoại ngữ, cũng có bạn có thế mạnh ở các môn Khoa học tự nhiên hoặc Khoa học xã hội.
Vì vậy, việc lựa chọn môn thi thứ ba cần được cân nhắc sao cho vừa phù hợp với mục tiêu giáo dục, vừa không tạo ra áp lực không cần thiết. Nhưng nếu đặt câu hỏi Tiếng Anh có nên bị loại khỏi kỳ thi chỉ vì một số học sinh gặp khó khăn hay không, thì theo em, câu trả lời là không.
Không thể vì một môn khó mà bỏ môn đó. Nếu áp dụng cách suy nghĩ ấy, bất kỳ môn học nào cũng có thể bị loại vì luôn có những học sinh cảm thấy khó khăn. Điều quan trọng là làm cho việc đánh giá trở nên công bằng, minh bạch và phù hợp với năng lực thực tế của học sinh.
Theo em, thay vì tranh luận đơn giản rằng "giữ hay bỏ môn Anh", chúng ta nên đặt câu hỏi lớn hơn: "Làm thế nào để môn Anh được thi theo cách công bằng nhất?". Có thể giảm những câu hỏi quá nặng về mẹo, tăng khả năng đọc hiểu và sử dụng ngôn ngữ, bám sát chương trình THCS, phân bố mức độ nhận biết - thông hiểu - vận dụng hợp lý. Khi đó, kỳ thi vừa có thể đánh giá năng lực, vừa hạn chế tình trạng học sinh phải chạy theo học thêm.
Tóm lại, tôi ủng hộ việc lựa chọn ba môn Toán - Ngữ văn - Tiếng Anh trong kỳ thi vào lớp 10. Toán giúp rèn tư duy, Văn giúp rèn khả năng ngôn ngữ và lập luận, còn Anh mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và hội nhập. Ba môn có vai trò khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau, tạo thành một bộ môn thi tương đối cân bằng.
Tôi không cho rằng giữ Tiếng Anh là để gây thêm áp lực cho học sinh. Ngược lại, nếu được xây dựng với một đề thi phù hợp, môn Anh có thể trở thành cách đánh giá một năng lực thiết thực mà học sinh cần sử dụng trong nhiều năm sau này.
Vì vậy, thay vì bỏ môn Anh, em mong việc xây dựng kỳ thi sẽ tập trung hơn vào tính công bằng, bám sát chương trình và đánh giá đúng năng lực thực chất của học sinh.
Một kỳ thi tốt không phải là kỳ thi có càng ít môn càng tốt, mà là kỳ thi lựa chọn được những môn thực sự cần thiết và đánh giá học sinh một cách hợp lý. Với em, Toán - Văn - Anh là một lựa chọn như vậy.
Nguyen Minh Thu