Tôi vừa nhận được giấy mời của trường đại học cũ nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày thành lập. Đọc dòng đầu tiên của thành phần khách mời - "đại diện cựu sinh viên...", tôi thấy khá thân thuộc. Đó là những người từng học ở trường, ra trường rồi, nay được gọi về gặp nhau. Nhưng đọc xuống tên chương trình, tôi gặp một cách gọi khác: "Gặp mặt, giao lưu với cựu người học". Đến cuối giấy mời lại có thêm khai niệm "cựu người học tiêu biểu".
Tôi cứ dán mắt vào chữ "tiêu biểu". Cựu người học là ai? Và thế nào thì được gọi là "cựu người học tiêu biểu"? Tại sao trường không dùng thống nhất một cách gọi "cựu sinh viên" cho dễ hiểu hơn?
Tôi đem chuyện này nói với mấy người bạn cùng lớp. Cả bọn cười. Một người bảo: "Ngày xưa tao học bình thường, chắc không tiêu biểu". Người khác lại đùa: "Tao còn thi lại mấy môn cơ". Đứa khác lại nói vui: "Tao có thời gian còn trốn tiết". Rồi cả bọn quay sang hỏi nhau: "Thế trong đám mình, ai là cựu người học tiêu biểu?". Cuối cùng, không ai nhận.
Thật ra, "người học" không phải là một từ khó hiểu. Nhưng đó là một chuyện khi dùng trong văn bản quản lý, lại là chuyện khác khi đưa vào một lời mời gửi những người từng ngồi chung giảng đường. Bạn bè tôi không ai tự gọi mình là "cựu người học". Chúng tôi gọi nhau là "cựu sinh viên". Nghe một tiếng là hiểu ngay, chẳng phải nghĩ xem mình đang thuộc nhóm nào?
>> '16 năm tôi không dám đi họp lớp vì mặc cảm nhà nghèo'
Tôi không nghĩ "cựu người học" là sai về mặt ngữ nghĩa, chỉ là nghe hơi xa lạ với cách nói thông thường. Nhất là trong một cuộc gặp những người từng học cùng trường, sau nhiều năm mới có dịp ngồi lại với nhau. Có những cách gọi không sai, nhưng nghe vẫn không thuận tai.
Còn "tiêu biểu" lại là một chuyện khác. Nếu nhà trường muốn mời những người có thành tích nổi bật hoặc có nhiều đóng góp, có thể nói rõ tiêu chí. Người được mời cũng biết mình được mời vì điều gì? Còn nếu chỉ muốn những người từng học ở trường trở về gặp nhau, thì "cựu sinh viên" có lẽ đã đủ. Sau 20, 30 hay 35 năm, mỗi người đã đi một con đường khác nhau. Người thành đạt, người bình thường; người học giỏi, người từng thi lại; người còn nhớ từng thầy cô, người chỉ còn nhớ tên lớp. Nhưng có một điều chẳng thay đổi: họ đều từng là sinh viên của trường.
Một tấm giấy mời không cần dùng những từ thật sang, chỉ cần gọi đúng cách người ta vẫn gọi nhau. Ngay trên chính tờ giấy mời ấy, dòng đầu tiên đã dùng "cựu sinh viên". Vậy thì cứ gọi như thế từ đầu đến cuối. Còn nếu đã thêm chữ "tiêu biểu", xin hãy cho người ta biết: tiêu biểu vì điều gì? Đừng để những cựu sinh viên ngồi với nhau rồi hỏi: "Trong bọn mình, ai là cựu người học tiêu biểu?", mà chẳng ai dám nhận.
- 'Cấm nói chuyện công việc khi họp lớp'
- Họp lớp không hỏi chuyện giàu nghèo, kết hôn
- Họp lớp không cần veston váy áo cầu kỳ
- Họp lớp đáng giá khi không có chủ tịch, giám đốc
- 'Tư tưởng hơn thua khi đi họp lớp'
- Nỗi oan họp lớp