Lê Văn Thưởng, 36 tuổi, cựu điều tra viên của Cơ quan CSĐT Công an Hà Nội (PC04), là một trong 65 người đang bị xét xử tại TAND Hà Nội, đối mặt hai cáo buộc Làm sai lệch hồ sơ vụ án và Đưa hối lộ.
Sai phạm của Thưởng thuộc chuỗi 27 vụ nhận hối lộ của lãnh đạo Viện pháp y Tâm thần trung ương, biến tội phạm nguy hiểm thành những người có bệnh tâm thần. Từ đó, họ được đi chữa bệnh bắt buộc tại Viện và rồi trốn ra ngoài phạm tội mà vẫn được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt.
Chi hàng trăm triệu đồng để được thành "người tâm thần"
Tháng 9/2019, Công an Hà Nội khởi tố, tạm giam một phụ nữ tên Thủy về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy. Quá trình giam giữ, gã bán ma túy cho Thủy nhờ người nhắn: Nếu không khai ra hắn, Thủy sẽ được lo "chạy" bệnh án tâm thần.
Thủy khi này không bị tâm thần song có nhận xét của gia đình, hàng xóm, trại tạm giam là "có biểu hiện khác thường". Công an Hà Nội vì thế trưng cầu Viện Pháp y tâm thần Trung ương giám định tâm thần với Thủy, bàn giao cho đơn vị này theo dõi giám định nội trú.
Thủy được những người cùng diện giám định 'truyền bí kíp' như bỏ ăn, thức đêm, giả vờ ‘có người nói trong đầu’... Vì vậy, cô ta được Viện kết luận "trầm cảm nặng kèm triệu chứng loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi".
Khi được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Thủy trốn viện, tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy, và lại bị khởi tố tháng 10/2022.
Tháng 3/2023, Công an Hà Nội lần thứ hai trưng cầu giám định tâm thần với Thủy.
Bị cáo Thưởng khi này là điều tra viên thụ lý vụ án, đã bàn giao Thủy cho Viện Pháp y tâm thần Trung ương theo dõi giám định nội trú.
Trong thời gian này, Thủy tiếp tục "diễn" các triệu chứng tâm thần vì nghĩ kẻ bán ma túy cho mình sẽ tiếp tục "lo hồ sơ". Và thực tế đã có người làm việc đó cho Thủy, chính là điều tra viên Thưởng.
VKS cáo buộc Thưởng đã mang 200 triệu đồng đến gặp 2 viện phó khi đó là Dương Văn Lương và Trần Văn Trường (sau này là Viện trưởng); đưa 40 triệu đồng cho Phó trưởng Khoa giám định Dương Văn Biết. Ba bác sĩ này kết luận Thủy mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, đủ điều kiện áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.
Đúng mong muốn, vài ngày sau, Thuỷ nhận kết luận "mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi" và tiếp tục được đi "chữa bệnh".
Theo cáo trạng, Thủy sau đó tiếp tục phạm tội "đặc biệt nghiêm trọng" trong thời gian chữa bệnh.
Viện trưởng Trần Văn Trường bị xác định nhận tiền để giám định tâm thần sai cho tội phạm, từ khi còn là viện phó. Ảnh: Danh Lam
"Các bị cáo quá liều"
Tại cơ quan điều tra, cựu công an Thưởng phủ nhận đưa tiền cho 3 bác sĩ để làm sai lệch kết luận giám định của Thủy.
Song tại phiên tòa hôm 29/9, Thưởng thay đổi thái độ, "nhận hết" và thuật lại các tình tiết phạm tội như cáo trạng.
Chủ tọa Nguyễn Xuân Văn nghe xong đã bày tỏ sự bức xúc trước hành vi của cựu công an khi giúp tội phạm ma túy "chạy" giám định tâm thần để trốn thi hành án.
"Khi trốn ra ngoài lại tiếp tục buôn bán ma túy quy mô lớn, rồi được đưa đi giám định để kết luận mất năng lực hành vi. Toàn là công an, bác sĩ mà làm thế được hả? Các bị cáo quá là liều", chủ toạ nói.
HĐXX nhấn mạnh, đây là hành vi dùng thủ đoạn "tinh vi, xảo quyệt", không chỉ xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan tư pháp mà còn "chà đạp lên đạo đức nghề nghiệp và làm ảnh hưởng những người đồng đội đang làm việc chuẩn chỉnh".
Thưởng đứng im nghe, không nói câu gì.
Theo cáo trạng, kẻ bán ma túy hứa "chạy giấy tâm thần" cho Thủy và cũng chính là người đưa tiền cho Thưởng để đi hối lộ. Cơ quan điều tra hiện chưa xác định được nhân thân nên tách hành vi, tài liệu để xử lý sau.
Phạm Dự - Thanh Lam