Chung kết marathon đi bộ nữ diễn ra ngày 27/9 tại Nagoya. Đây là nội dung có cự ly tương đương marathon truyền thống (42 km), nhưng các VĐV thi đấu theo luật đi bộ thể thao.
Môn này có những quy tắc nghiêm ngặt, như VĐV không được phép chạy, phải luôn để một chân tiếp xúc với mặt đất và "mắt người có thể nhìn thấy được". Trong quá trình thi đấu, VĐV sẽ bị phạt nếu bị nhìn thấy cùng lúc nâng cả hai chân lên khỏi mặt đất.
Toxanbayeva không được đánh giá cao trước giải, với thành tích đáng chú ý nhất là HC đồng giải vô địch châu Á đi bộ 20 km. Nhưng VĐV người Kazakhstan gây bất ngờ khi về nhất với thời gian 3 giờ 22 phút 20 giây, vượt qua thành tích tốt nhất châu Á ở nội dung này. VĐV Trung Quốc Dan Zengquzong về thứ hai với thành tích cá nhân tốt nhất (PB) đạt 3 giờ 26 phút 09 giây, còn đồng hương Ma Li đứng thứ ba với 3 giờ 32 phút 26 giây.
Yasmina Toxanbayeva (trái) và Dan Zengquzong ôm nhau ăn mừng sau chung kết marathon đi bộ nữ ASIAD 2026. Ảnh: Sina
Sau cuộc thi, các VĐV được kiểm tra trang thiết bị theo quy định. Đối với đôi giày mà Toxanbayeva sử dụng, Ban trọng tài không thể xác định được có hợp lệ hay không, bởi nó không nằm trong danh sách giày được đăng ký với Liên đoàn Điền kinh Thế giới (WA).
Ban tổ chức ASIAD 2026 sau đó báo cáo vụ việc lên WA để xin phán quyết.
Theo quy định của WA, các VĐV thi đấu ở những giải được công nhận phải sử dụng giày nằm trong danh sách được phê duyệt (Approved Shoe List). Giày thi đấu phải là sản phẩm thương mại được bán rộng rãi cho công chúng hoặc là nguyên mẫu đang phát triển đã được cấp phép sử dụng.
Sau quá trình xem xét, WA kết luận đôi giày của Toxanbayeva không đáp ứng yêu cầu và vi phạm quy định thi đấu. Kết quả được cập nhật, trong đó VĐV Kazakhstan bị đánh dấu DQ (hủy tư cách thi đấu). Nhờ đó, Zengquzong được đôn lên giành HC vàng, còn Li nhận HC bạc. Yukiko Umeno - ban đầu về thứ tư với 3 giờ 34 phút 59 giây - được đôn lên giành HC đồng.
Sau khi bị hủy kết quả, Toxanbayeva cho biết cô đã chiến đấu đến cùng nhưng phải chấp nhận quyết định của ban tổ chức. VĐV Kazakhstan không đưa ra thêm bình luận về việc đôi giày không nằm trong danh sách được phê duyệt.
Đồ họa: Hồng Duy (AI hỗ trợ)
Hồng Duy