Học cách hạ bớt kỳ vọng - bí quyết sống vui tuổi xế chiều

GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM, chia sẻ thông điệp trên tại hội nghị khoa học thường niên của Bệnh viện Thống Nhất vào cuối tuần qua. Ông Nhân cho rằng người già khó tránh khỏi việc suy giảm thể lực, khả năng vận động, trí nhớ và tốc độ hồi phục sức khỏe. Đồng thời, nguồn thu nhập, tài sản và mạng lưới quan hệ xã hội đều thu hẹp sau khi rời nhiệm sở. Nếu tiếp tục neo giữ những thước đo thành công thời trẻ, người lớn tuổi tự tạo áp lực vượt quá khả năng bản thân, rước lấy thất vọng và buồn chán.

Để giải quyết tình trạng này, GS Nhân nêu hai giải pháp then chốt. Trước hết, mỗi người cần điều chỉnh nhu cầu sống về mức vừa sức, tạo tiền đề cho những kế hoạch hành động thực tế và hiệu quả. Về ăn uống, người ngoài 60 tuổi chú trọng nạp đủ chất dinh dưỡng và ăn đúng khẩu vị, song không thể duy trì lượng thức ăn lớn như thanh niên, đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt chế độ kiêng theo bệnh án.

Về không gian ở, gia đình nên bố trí phòng ngủ gần nhà vệ sinh, có cửa sổ đón ánh sáng tự nhiên và gần gũi con cháu, tránh tuyệt đối việc leo cầu thang để phòng ngừa té ngã. Về tài chính, tuổi hưu là lúc duy trì dòng tiền ổn định phục vụ sinh hoạt thiết yếu, không phải thời điểm mạo hiểm làm giàu.

Giải pháp thứ hai đòi hỏi người cao tuổi chủ động trang bị kiến thức y tế cơ bản và rèn luyện kỹ năng tự chăm sóc. Những thói quen thường ngày cần tập luyện cẩn thận gồm nhai kỹ để tránh nghẹn, uống chậm ngừa sặc, cùng việc tự thao tác đo huyết áp, đường huyết và thân nhiệt tại nhà.

Chia sẻ trải nghiệm cá nhân, GS Nhân cho biết năm nay 72 tuổi, từng bị ngã trong lúc tắm sau bơi, nên đã mua một chiếc ghế nhựa. "Mỗi lần đi bơi tắm xong là tôi mang cái ghế nhựa vào, chắc chỉ có mình tôi làm vậy chứ không ai mang theo ghế nhựa cả", ông nói.

Người cao tuổi tham gia dịch vụ dưỡng lão bán trú tại bệnh viện. Ảnh: Quỳnh Trần

Đồng quan điểm về việc bảo vệ sức khỏe tuổi già, GS.TS.BS Nguyễn Đức Công, nguyên Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho rằng chăm sóc người cao tuổi không chỉ nhằm kéo dài tuổi thọ mà còn phải duy trì khả năng vận động, nhận thức và chất lượng sống.

Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, như bệnh tim mạch, cơ xương khớp và rối loạn chuyển hóa, đồng thời sử dụng nhiều loại thuốc. Vì vậy, bác sĩ cần đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe, cân nhắc tương tác thuốc và lựa chọn phương án điều trị phù hợp với từng người.

Ông cũng đề cập tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp có liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh lý. Đây là một hướng nghiên cứu về cơ chế lão hóa, song không phải giải pháp duy nhất để làm chậm quá trình này.

Nhằm cụ thể hóa các giải pháp nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi, GS Nhân kiến nghị Ban Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất hợp tác với Bộ môn Lão khoa, Đại học Y Dược TP HCM, biên soạn cuốn sách về việc học và thực hành để làm người già hạnh phúc.

Lê Phương