Bộ tư lệnh không quân Ukraine ngày 1/10 thông báo đại úy Mambetov Marat Redvanovich, 25 tuổi, chỉ huy Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 40, đã thiệt mạng khi điều khiển chiến đấu cơ MiG-29 thực hiện đòn tập kích bằng tên lửa và bom nhằm vào lực lượng Nga ở mặt trận.
"Tiêm kích của Redvanovich trúng tên lửa Nga trong quá trình làm nhiệm vụ chiến đấu. Redvanovich kịp phóng ghế thoát hiểm, nhưng không thể sống sót", cơ quan này cho hay. Vị trí xảy ra sự việc không được công bố.
Đại úy Mambetov Marat Redvanovich. Ảnh: Không quân Ukraine
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu nguồn mở về chiến sự, cho rằng Redvanovich đã bị tiêm kích Su-35S Nga bắn hạ bằng tên lửa tầm xa R-37M. "Chiếc MiG-29 ném bom lượn vào vị trí Nga trên mặt trận Orekhov tại tỉnh Zaporizhizhia, sau đó thoát ly về phía tây và bay qua thành phố Zaporizhzhia do Ukraine kiểm soát", AMK Mapping cho hay.
Cùng thời điểm này, một tiêm kích hạng nặng Su-35S Nga tuần tra trên bầu trời làng Mykhailivka ở khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Zaporizhzhia, cách chiến đấu cơ MiG-29 Ukraine khoảng 70-75 km.
"Chiếc Su-35S đã phóng hai tên lửa đối không R-37M nhằm vào tiêm kích MiG-29 Ukraine. Một vụ nổ được ghi nhận ở khu vực làng Dolinskoe, phía tây sông Dniper, nhiều khả năng là từ máy bay MiG-29 bị bắn rơi", AMK Mapping nhận định.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Mô phỏng diễn biến vụ tiêm kích MiG-29 Ukraine bị bắn rơi. Đồ họa: X/AMK Mapping
Ukraine thừa hưởng hơn 200 tiêm kích MiG-29 từ Liên Xô và đã tiếp nhận hàng loạt máy bay từ các nước NATO từ khi xung đột bùng phát. Tính tới năm 2025, không quân Ukraine được cho là còn 53 máy bay MiG-29 trong biên chế, không rõ bao nhiêu chiếc đủ khả năng làm nhiệm vụ.
Phi đội này thường được triển khai để đối phó UAV và tên lửa hành trình Nga, một số phi cơ còn được chỉnh sửa để phóng tên lửa và bom lượn do phương Tây viện trợ. Oryx, trang theo dõi thông tin tình báo mở có trụ sở tại Hà Lan, ước tính ít nhất 39 chiếc MiG-29 Ukraine đã bị phá hủy trong xung đột. Con số thực tế có thể cao hơn, do Oryx chỉ liệt kê những tổn thất có hình ảnh xác minh.
Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 40 Ukraine đang vận hành các phiên bản tiêm kích MiG-29 và máy bay huấn luyện L-39M1, đóng quân tại căn cứ Vasylkiv ở tỉnh Kiev. Đơn vị được Tổng thống Volodymyr Zelensky trao biệt hiệu "Bóng ma Kiev" vào năm 2024.
Câu chuyện về phi công huyền thoại có biệt danh "Bóng ma Kiev", người được cho là hạ 6 máy bay Nga trên bầu trời Kiev vào ngày 24/2/2022, từng lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội trong những tuần đầu chiến sự. Tờ The Times of London của Anh cho rằng phi công này là thiếu tá không Stepan Tarabilka, người tử trận ngày 13/3/2022 sau khi bắn hạ hơn 40 máy bay Nga.
Tiêm kích MiG-29 Ukraine trong ảnh công bố tháng 9/2025. Ảnh: Không quân Ukraine
Bộ Quốc phòng Ukraine khi đó chia sẻ một video đề cập đến "Bóng ma Kiev" kèm hình ảnh một phi công bắn hạ máy bay chiến đấu Nga. Tuy nhiên, giới phân tích hình ảnh phát hiện video không chiến được cho là của "Bóng ma Kiev" thực chất là hình ảnh lấy từ trò chơi điện tử.
Hai tháng sau, Bộ tư lệnh không quân Ukraine xác nhận "Bóng ma Kiev" chỉ là nhân vật thêu dệt, bác bỏ thông tin "một phi công bắn rơi 40 máy bay Nga" và cảnh báo người dân kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ.
Nguyễn Tiến (Theo Ukrainska Pravda, Reuters)