Nội dung được các chuyên gia chia sẻ tại Vodcast "Kế hoạch chuyển giao di sản: Từ mong muốn đến hành động" phát sóng trên VnExpress ngày 25/9. Chương trình với sự tham gia của bà Trần Thị Sen, Chuyên viên tư vấn tài chính Prudential Việt Nam và bà Trần Hạnh Nhung, Quản lý cấp cao bộ phận sản phẩm Prudential Việt Nam.
Theo các khách mời, mong muốn để lại những giá trị đã tạo dựng cho người thân thường bắt đầu từ quá trình làm việc, tích lũy và xây dựng tài sản trong nhiều năm. Tuy nhiên, để những giá trị này có thể tiếp tục phục vụ gia đình theo đúng mong muốn, việc sở hữu tài sản là chưa đủ mà cần tính đến khả năng sử dụng nguồn lực vào từng thời điểm.
Ví dụ, một căn nhà có thể có giá trị lớn nhưng cần thời gian để chuyển nhượng. Khoản đầu tư dài hạn cũng có thể chưa phù hợp để rút tại một thời điểm nhất định. Trong khi đó, những nhu cầu như học tập của con, chăm sóc cha mẹ hay duy trì sinh hoạt gia đình vẫn cần được đáp ứng nếu nguồn thu nhập chính bị gián đoạn.
Vì vậy, để mong muốn chuyển giao tài sản trở thành một kế hoạch, gia đình có thể bắt đầu từ ba câu hỏi: Muốn bảo vệ ai? Khi nào người đó cần nguồn lực? Và cần chuẩn bị bao nhiêu?
Vodcast "Kế hoạch chuyển giao di sản: Từ mong muốn đến hành động".
Yếu tố cần xác định đầu tiên là "Đúng người", bà Trần Thị Sen lý giải, "đúng người" là việc xác định cụ thể ai là người gia đình muốn bảo vệ, bởi mỗi thành viên có thể gắn với một nhu cầu khác nhau.
Trong thực tế tư vấn, bà Sen từng gặp một khách hàng có con lớn đang học đại học, con thứ hai ở bậc tiểu học, đồng thời có trách nhiệm chăm sóc cha mẹ lớn tuổi. Người chồng là nguồn thu nhập chính của gia đình nên cùng lúc phải bảo đảm việc học và tương lai của các con, cũng như duy trì trách nhiệm chăm sóc cha mẹ.
Vodcast "Kế hoạch chuyển giao di sản: Từ mong muốn đến hành động". Ảnh: Đức Duy
Từ trường hợp này, nếu chỉ đặt câu hỏi "ai là người thụ hưởng", kế hoạch có thể chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu của gia đình. Điều cần làm rõ hơn là nếu người tạo ra thu nhập chính gặp biến cố, nguồn lực cần được chuẩn bị cho từng người thân là gì, phục vụ mục đích nào và trong khoảng thời gian bao lâu. Với con đang học đại học, nhu cầu có thể gắn với việc hoàn tất quá trình học tập; với con nhỏ, nguồn lực có thể cần được chuẩn bị cho chặng đường học tập dài hơn; trong khi với cha mẹ lớn tuổi, đó có thể là chi phí chăm sóc và hỗ trợ.
"Gia đình không phải là một nhu cầu duy nhất", bà Trần Hạnh Nhung nói. Theo bà, mọi người có thể muốn bảo đảm việc học cho con, duy trì chất lượng cuộc sống cho người bạn đời hoặc hỗ trợ cha mẹ. Khi xác định rõ ai là người muốn bảo vệ, khách hàng mới có thể đi tiếp đến câu hỏi người đó cần được bảo vệ điều gì và trong bao lâu.
Vì vậy, "đúng người" là bước giúp gia đình chuyển từ một mong muốn chung là bảo vệ người thân sang việc xác định cụ thể từng nhu cầu. Từ đó, khách hàng có thể tính toán giá trị cần chuẩn bị cho từng người, thay vì chỉ dừng ở việc ghi tên người thụ hưởng trong hợp đồng.
Nếu "đúng người" trả lời câu hỏi ai cần được bảo vệ, thì "đúng thời điểm" trả lời câu hỏi khi nào nguồn lực cần có sẵn để đáp ứng nhu cầu của người đó. Đây có thể là thời điểm con cần chi phí học tập, gia đình cần duy trì sinh hoạt hoặc phát sinh nhu cầu tài chính khi nguồn thu nhập chính gặp biến cố.
Bà Sen dẫn chứng về một trường hợp gia đình có người chồng là nguồn thu nhập chính, thu nhập khá tốt và sở hữu nhiều bất động sản. Tuy nhiên, khi sự cố bất ngờ xảy ra, phần lớn tài sản của gia đình chưa có tính thanh khoản nên không thể nhanh chóng chuyển nhượng để trang trải các chi phí phát sinh.
Theo bà Sen, trường hợp này cho thấy việc sở hữu tài sản và khả năng đáp ứng nhu cầu tài chính tại một thời điểm cụ thể là hai vấn đề khác nhau. Một gia đình có thể có nhiều tài sản nhưng vẫn gặp khó khăn về nguồn lực nếu những tài sản đó chưa thể sử dụng ngay khi cần.
"Việc chuẩn bị cần phù hợp với nguồn lực tài chính hiện tại, đồng thời không ảnh hưởng đến chi tiêu thường ngày và các kế hoạch của gia đình", bà Sen nói.
Từ góc độ thiết kế giải pháp, bà Nhung cho rằng một gia đình có thể sở hữu bất động sản, doanh nghiệp hoặc các khoản đầu tư dài hạn, nhưng những tài sản này không đồng nghĩa với việc có thể ngay lập tức trở thành nguồn lực tài chính khi biến cố xảy ra.
Bà Trần Hạnh Nhung, Quản lý cấp cao bộ phận sản phẩm Prudential Việt Nam. Ảnh: Đức Duy
Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm thuộc phạm vi hợp đồng, quyền lợi được giải quyết theo các điều khoản đã thỏa thuận, qua đó có thể bổ sung nguồn lực tài chính cho gia đình tại thời điểm cần thiết. Vì vậy, "đúng thời điểm" nhằm giúp kế hoạch dài hạn không bị gián đoạn chỉ vì nguồn lực chưa sẵn sàng vào lúc gia đình cần.
Theo chuyên gia, sau khi xác định bảo vệ ai và khi nào người đó cần nguồn lực, bước tiếp theo là xác định cần chuẩn bị bao nhiêu. "Đúng giá trị" vì vậy không có nghĩa là chuẩn bị một khoản tiền càng lớn càng tốt, mà là tính toán mức nguồn lực phù hợp với nhu cầu thực tế của gia đình.
Theo bà Trần Thị Sen, mức chuẩn bị cần được tính từ khả năng tài chính và các nghĩa vụ hiện tại của gia đình. Các yếu tố cần xem xét gồm thu nhập, khoản vay, chi phí học tập của con, trách nhiệm chăm sóc cha mẹ và những khoản chi tiêu thường xuyên. Từ đó, gia đình có thể xác định phần nguồn lực còn lại để dành cho kế hoạch dài hạn mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt và các mục tiêu đang theo đuổi.
Bà Sen cho rằng vấn đề không nằm ở việc chuẩn bị một khoản tiền càng lớn càng tốt, mà ở việc xác định mức phù hợp và có thể duy trì trong thời gian dài. "Một kế hoạch tài chính chỉ có ý nghĩa khi nguồn lực được chuẩn bị đủ cho nhu cầu và phù hợp với khả năng của gia đình", bà Sen nói.
Dưới góc nhìn về tài chính, bà Trần Hạnh Nhung cho rằng không có một con số chung về mức chuẩn bị cho tất cả gia đình. Một gia đình có hai con nhỏ, khoản vay dài hạn và phụ thuộc vào một nguồn thu nhập chính sẽ có nhu cầu khác với gia đình có con đã trưởng thành và nhiều tài sản tích lũy.
Vì vậy, việc tính toán nên bắt đầu từ nhu cầu thực tế. Gia đình có thể đặt câu hỏi nếu nguồn thu nhập chính bị gián đoạn thì cần bao nhiêu để duy trì các nghĩa vụ hiện tại và tiếp tục những kế hoạch quan trọng trong tương lai. Sau đó, các nguồn lực đang có được đối chiếu để xác định phần đã chuẩn bị và khoảng thiếu cần bổ sung.
Bên cạnh mức nguồn lực tại thời điểm bắt đầu, bà Nhung cho rằng kế hoạch cũng cần được nhìn trong dài hạn, gồm khả năng duy trì và tích lũy giá trị theo thời gian. Một số giải pháp tài chính có cơ chế tích lũy dài hạn, lãi suất cam kết tối thiểu và thưởng có điều kiện theo quy định sản phẩm có thể được cân nhắc để bổ sung nguồn lực cho các kế hoạch tương lai.
Khoảng thiếu sau khi đối chiếu giữa nhu cầu và nguồn lực hiện có là cơ sở để gia đình cân nhắc các giải pháp bổ sung. Bên cạnh tài sản tích lũy, bảo hiểm có thể được xem xét như một trong những giải pháp bổ sung nguồn lực hoặc dự phòng cho kế hoạch dài hạn, tùy nhu cầu, khả năng tài chính và điều khoản của từng sản phẩm.
Theo bà Nhung, sản phẩm bảo hiểm liên kết chung PRUBảo Vệ Tối Đa 2.0 được thiết kế để hỗ trợ khách hàng trên ba phương diện này. Đây cũng là cơ sở của thông điệp "Tối đa bảo toàn, trao truyền di sản", hướng đến việc không chỉ tạo dựng giá trị mà còn chủ động chuẩn bị để những giá trị đó có thể được tiếp nối theo mong muốn của mỗi gia đình.
Thái Anh
Tìm hiểu thêm về giải pháp PRUBảo Vệ Tối Đa 2.0 tại đây.