Mỗi mùa Trung thu về, tôi đều được thấy những sắc mầu của các thương hiệu bánh lớn nhỏ hiện diện khắp mọi ngả đường, đó là hình ảnh vô cùng quen thuộc trong nhiều năm.

Bánh Trung thu với tôi khi còn nhỏ có là một thứ rất thòm thèm, hấp dẫn và đáng chờ đợi mỗi khi Thu về. Ở cuối những năm 80, khu phố chỗ tôi ở thường tổ chức Trung thu cho các bạn nhỏ bằng những trò chơi truyền thống có thưởng, bạn nào tham gia cũng có quà, chủ yếu là bánh Trung thu và quả theo mùa như na, hồng, bưởi...

Háo hức lắm, vì lúc đó đồ ngọt là thứ gì đó rất khó kiếm, do đó bánh Trung thu trở nên vô cùng thu hút bọn trẻ chúng tôi. Thường thì mỗi đứa chỉ được một góc bánh nhỏ nhưng đó là niềm vui và sự thích thú, mấy đứa xung quanh hiếm có nhà nào dư bánh sau đợt Trung thu.

Trung thu ngày nay, mọi thứ đã thay đổi và nhu cầu thưởng thức bánh Trung thu đã hoàn toàn khác, đặc biệt là ở các thành phố.

Lượng bánh của các hãng cung cấp ra thị trường thường là dư thừa so với nhu cầu thưởng thức. Bánh được bán từ trước Trung thu nhiều tháng, chủ yếu phục vụ cho các công tác ngoại giao, quà tặng hay lễ nghĩa.

Tất nhiên, trẻ nhỏ ngày nay cũng được thưởng thức bánh Trung thu nhiều hơn so với thế hệ chúng tôi.

Xét trên phương diện các nhà sản xuất, chúng ta đang có dải sản phẩm bánh Trung thu từ bình dân đến cao cấp. Giá từ vài chục nghìn đồng đến vài triệu đồng tùy mức độ sang trọng, chất lượng và thương hiệu được truyền thông rộng rãi.

Các nhà sản xuất cũng tăng nhiều doanh thu mỗi khi vào mùa Trung thu, đây là một trong hai mùa có doanh số sản xuất bánh kẹo cao nhất trong năm bên cạnh tết Nguyên Đán.

Tuy nhiên, khi tôi tìm hiểu anh em trong doanh nghiệp và bạn bè xung quanh, hầu như mọi người không quan tâm lắm đến bánh Trung thu. Tôi có hỏi qua thì anh em có trả lời là: "Bánh quá ngọt so với nhu cầu, số lượng được biếu tặng dư thừa và bánh không để được lâu dẫn đến không thể kiếm soát nếu tiêu thụ hết trong một thời gian ngắn".

Do đó với những gia đình hiện nay ở thành phố lớn, bánh Trung thu thường bị "bỏ mặc" dẫn đến lãng phí nghiêm trọng.

Một hộp bánh Trung thu được biếu tặng là một hành động đẹp, một nét văn hóa rất đáng trân trọng. Nhưng nó chỉ đẹp khi bánh được tiêu thụ đúng và không lãng phí. Tôi từng bắt gặp nhiều cửa hàng bán bánh thanh lý sau mỗi dịp Trung thu đi qua.

Tôi cũng nghe bà con chia sẻ là bánh còn hạn dài và rất rẻ nên có thể mua về dùng dần mà không thấy hệ lụy từ tiêu thụ nhiều đường. Ý nghĩa của bánh Trung thu không còn nữa và trở thành một loại sản phẩm dư thừa sau mỗi dịp lễ đi qua.

Lượng đường trong mỗi chiếc bánh Trung thu nhiều và ai cũng biết là bánh thường rất ngọt. Hệ lụy của việc ăn cố, tiêu thụ liên tục tránh hết hạn dẫn đến thừa Calo tiêu chuẩn, tăng nguy cơ béo phì, đặc biệt là tiểu đường. Vậy là sinh một vòng tròn khép kín duy trì nhiều năm dẫn đến sự lãng phí lớn.

Sản xuất dư thừa trước nhiều tháng để làm quà tặng, dư thừa không sử dụng vẫn phải mua nhiều quà biếu, dư thừa khi hấp thụ quá nhiều đường dẫn đến suy giảm sức khỏe cộng đồng.

Trong khi chúng ta chỉ một lượng hợp lý để thưởng thức và giữ nét truyền thống. Các nhà sản xuất vẫn chạy đua trong mùa Trung thu vì chính thói quen của người tiêu dùng lãng phí. Mọi người vẫn mua sắm, vẫn gửi trọn tình cảm trong những gói quà, nhưng hãy thật sự nghĩ đến sự lãng phí nếu việc mua sắm này không cần thiết.

Tôi hiểu là phía sau cuộc chạy đua của mỗi doanh nghiệp là nhiều vấn đề của phát triển kinh tế, tôi tin là doanh nghiệp bán nhiều hàng sẽ có những mặt tích cực với đời sống.

Tuy nhiên lãng phí đang ở chính người tiêu dùng. Mỗi mùa Trung thu qua, chúng ta nên nghiêm túc nhìn nhận món bánh Trung thu chỉ cần đủ để giữ nét truyền thống, tránh những lãng phí để tập trung vào những điều cần thiết hơn.

Dũng Anh Lê