Kết quả cuộc tổng tuyển cử ngày 27/9 được Văn phòng Thống kê Liên bang Thụy Sĩ công bố cho thấy 70,1% cử tri phản đối đề xuất siết chặt hơn nữa chính sách trung lập. "Đây không phải là cuộc bỏ phiếu chống lại chính sách trung lập. Thụy Sĩ đã, đang và sẽ tiếp tục trung lập", Ngoại trưởng Ignazio Cassis phát biểu trong cuộc họp báo sau đó.
Đề xuất được tổ chức Vì Thụy Sĩ thúc đẩy sau khi thu thập đủ chữ ký để tổ chức trưng cầu ý dân theo cơ chế dân chủ trực tiếp. Chiến dịch nhằm đưa nguyên tắc trung lập vào hiến pháp một cách chặt chẽ hơn, trong bối cảnh Thụy Sĩ ủng hộ các biện pháp gây sức ép kinh tế của Liên minh châu Âu (EU) nhằm vào Nga.
Quân nhân Thụy Sĩ tham gia diễn tập hồi tháng 5/2023. Ảnh: Reuters
Theo đề xuất, hiến pháp Thụy Sĩ sẽ quy định chính sách trung lập của nước này là "trung lập có vũ trang và vĩnh viễn". Thụy Sĩ sẽ không tham gia hoặc hợp tác với các liên minh quân sự, trong đó có NATO, trừ trường hợp bị tấn công. Thụy Sĩ cũng không được áp đặt các biện pháp trừng phạt chưa được Liên Hợp Quốc thông qua.
Chính phủ, quốc hội và hầu hết các đảng chính trị lớn ở Thụy Sĩ đã phản đối đề xuất. Chỉ có đảng Nhân dân Thụy Sĩ (SVP), lực lượng chính trị lớn nhất nước, tuyên bố ủng hộ và cho rằng trung lập vĩnh viễn, có vũ trang sẽ giúp đất nước duy trì uy tín trong vai trò thúc đẩy hòa bình, ngoại giao và đối thoại.
Chính phủ và quốc hội Thụy Sĩ cho rằng các quy định quá cứng nhắc có thể hạn chế khả năng hành động trong bối cảnh địa chính trị biến động. "Trung lập cần được áp dụng với mức độ linh hoạt nhất định", Ngoại trưởng Cassis nói trong một cuộc tranh luận trên truyền hình trước bỏ phiếu.
Theo ông, Thụy Sĩ không có kế hoạch dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho các quốc gia đang xảy ra xung đột, trong đó có Ukraine. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh "trung lập không có nghĩa là thờ ơ" và cho rằng Bern không thể làm ngơ trước "những hành động vi phạm các quy tắc quốc tế".
Các chính trị gia đảng Dân chủ Xã hội Thụy Sĩ tập họp theo dõi kết quả bỏ phiếu ngày 27/9. Ảnh: AP
Sau cuộc bỏ phiếu, Ngoại trưởng Cassis cho biết kết quả sẽ cho phép chính phủ Thụy Sĩ tiếp tục quyết định áp đặt các biện pháp trừng phạt theo từng trường hợp và hợp tác với đối tác khi điều đó giúp tăng cường an ninh của đất nước.
Thụy Sĩ duy trì chính sách trung lập từ năm 1516, được quốc tế công nhận từ năm 1815. Tuy nhiên, xung đột Ukraine đã làm dấy lên tranh luận về cách nước này áp dụng chính sách trên trong các khủng hoảng hiện đại.
Thanh Danh (Theo AFP, Reuters)