Người hoặc tổ chức đoạt giải Nobel Hòa bình 2026 sẽ được công bố vào lúc 11h hôm nay (16h giờ Hà Nội). Tổng cộng 287 cá nhân và tổ chức đã được đề cử, nhưng danh tính của họ sẽ được giữ bí mật trong 50 năm.
Giải thưởng năm ngoái được trao cho lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado. Bà Machado sau đó tặng huy chương Nobel của mình cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, với lý do ông "xứng đáng được ghi nhận" sau khi tiến hành chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Nicolas Maduro.
Tuy nhiên, bà Machado không nhận được sự ủng hộ chính trị của ông Trump như mong đợi.
Những sự kiện này có thể khiến Ủy ban Nobel Na Uy trao giải cho những bên nhận được sự đồng thuận rộng rãi, như cá nhân hoặc tổ chức hoạt động bảo vệ trẻ em, cứu trợ nhân đạo.
Huy chương Nobel Hòa bình được trưng bày tại một diễn đàn an ninh ở Kiev, Ukraine năm 2023. Ảnh: AFP
Các ứng viên tiềm năng có thể gồm tổ chức từ thiện Save the Children và Mykola Kuleba, nhà hoạt động bảo vệ quyền trẻ em người Ukraine đang vận động hồi hương những trẻ em ở Nga. Đây cũng là vấn đề được Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đặc biệt quan tâm.
Một ứng viên khác có thể đoạt giải là Các nhóm Ứng phó khẩn cấp Sudan (ERR), mạng lưới tình nguyện viên rộng khắp đang giúp đỡ những người phải đối mặt với chiến tranh và nạn đói.
Ủy ban cũng có thể trao giải cho những người khiến Tổng thống Trump không hài lòng. Những ứng viên tiềm năng trong nhóm này có thể gồm Francesca Albanese, báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng; Giáo hoàng Leo XIV; Ủy ban Bảo vệ Nhà báo; Tòa Hình sự Quốc tế và Tòa Công lý Quốc tế.
Hòa bình vẫn là mục tiêu xa vời tại nhiều nơi. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình ở Oslo (PRIO), thế giới trong năm 2025 chứng kiến 65 cuộc xung đột vũ trang có sự tham gia của ít nhất một bên là cấp nhà nước, mức cao nhất kể từ năm 1946.
"Nhìn tổng thể, rõ ràng thế giới đang phát triển theo chiều hướng không tốt. Cũng không thiếu những sáng kiến tốt, các tổ chức hay cá nhân đang làm những công việc có ích. Giải Nobel Hòa bình có lẽ đang mang nhiều ý nghĩa hơn bao giờ hết", lãnh đạo PRIO Haakon Gjerlow nói.
Bà Maria Corina Machado tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump huy chương Nobel Hòa bình tại Nhà Trắng hồi tháng 1. Ảnh: Reuters
Nobel Hòa bình được lựa chọn bởi một ủy ban gồm 5 người do quốc hội Na Uy lựa chọn. Theo di chúc của nhà sáng lập Alfred Nobel, nó được trao cho những cá nhân đã nỗ lực xây dựng "tình anh em" giữa các quốc gia, giảm bớt chạy đua quân sự và tổ chức các sự kiện hòa bình.
Giải thưởng sau đó được mở rộng để thu hút mọi hình thức vận động, từ các tổ chức quốc tế như Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) đến nhóm các bác sĩ giúp đỡ những nạn nhân của bạo lực tình dục.
Nobel Hòa bình luôn được dư luận quan tâm bởi thông điệp mà nó có thể gửi đến thế giới. Ông Trump hôm 7/10 tiếp tục khẳng định bản thân xứng đáng nhận Nobel Hòa bình vì đã "chấm dứt 8 cuộc chiến".
Huyền Lê (Theo AFP, Nobelpeaceprize.org)