"Tổng thống Donald Trump nói 'Chúng tôi bán vũ khí cho các nước trên thế giới'. Có thời điểm trong cuộc gặp, Tổng thống thực sự đã hỏi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng liệu ông ấy có muốn mua một số vũ khí Mỹ hay không", Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue trả lời phỏng vấn hôm 27/9, đề cập đến nội dung thảo luận giữa lãnh đạo hai nước trong hội đàm tuần trước.
Tuyên bố của Đại sứ Perdue gây chấn động, bởi một đạo luật được quốc hội Mỹ thông qua năm 1990 cấm hoàn toàn nước này bán vũ khí cho Trung Quốc. Đạo luật quy định Tổng thống Mỹ có quyền đình chỉ hoặc miễn áp dụng lệnh cấm nếu xác định điều đó phục vụ cho lợi ích an ninh quốc gia.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại quốc yến ở Nhà Trắng ngày 24/9. Ảnh: AP
Thông tin được ông Perdue tiết lộ trong cuộc phỏng vấn về chính sách của Mỹ đối với đảo Đài Loan, nơi nhiều tháng qua đang chờ đợi ông Trump phê duyệt gói bán vũ khí mới trị giá 14 tỷ USD. Tháng 12/2025, Mỹ phê duyệt thỏa thuận vũ khí trị giá 11 tỷ USD, lớn nhất từ trước đến nay, cho hòn đảo mà Trung Quốc tuyên bố là một phần lãnh thổ.
Khi thăm Bắc Kinh hồi tháng 5, ông Trump nói với ông Tập rằng đang tạm hoãn thương vụ vũ khí này, mô tả đây là "quân bài đàm phán rất tốt" trong quan hệ với Trung Quốc.
Sau cuộc phỏng vấn của ông Perdue, Nhà Trắng cho biết Mỹ không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng ra tuyên bố khẳng định "luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc và không có đề nghị hay kế hoạch nào" về động thái như vậy.
Bắc Kinh hiện chưa lên tiếng về thông tin trên.
Washington từ lâu duy trì lập trường mơ hồ chiến lược về việc liệu có bảo vệ Đài Loan nếu hòn đảo bị tấn công hay không. Tuy nhiên, theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan được ban hành từ nhiều thập kỷ trước, Mỹ có trách nhiệm cung cấp cho hòn đảo trang thiết bị quân sự đủ để tự vệ.
Bắc Kinh nhiều lần tuyên bố "kiên quyết phản đối" việc Washington bán vũ khí cho Đài Loan, đồng thời khẳng định chưa từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo. Trong cuộc gặp tại Washington tuần trước, ông Tập kêu gọi ông Trump phản đối "Đài Loan độc lập".
Người đứng đầu Nhà Trắng không đề cập thêm đến việc bán vũ khí cho Đài Loan kể từ hội nghị thượng đỉnh với lãnh đạo Trung Quốc tuần trước, chỉ nói hôm 26/9 rằng ông Tập hiểu lập trường của ông về vấn đề Đài Loan.
Trong cuộc phỏng vấn hôm 25/9, Đại sứ Perdue cho biết chính sách của ông Trump đối với Đài Loan, trong đó có vấn đề bán vũ khí, không thay đổi.
Huyền Lê (Theo Reuters, Guardian)