Theo thông báo của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) tuần trước, Ma sẽ đảm nhận vị trí giáo sư kiêm nhiệm tại Viện Hình học và Vật lý, cùng Viện Trí tuệ nhân tạo đa năng vừa thành lập.

Trước đó, Ma là phó giáo sư nghiên cứu Donald J. Lewis tại Đại học Michigan (Mỹ). Chàng trai 28 tuổi được biết đến nhiều nhất nhờ công trình giải quyết Bài toán thứ 6 của Hilbert - một câu hỏi về cơ học chất lỏng do nhà toán học David Hilbert đặt ra vào năm 1900, đã không có bước tiến triển suốt nửa thế kỷ.

Công trình được cho là không chỉ vượt qua "bức tường" 50 năm của giới toán học, tạo ra chiếc cầu nối hoàn chỉnh cho vật lý lý thuyết mà còn khai phá một phương pháp luận hoàn toàn mới - phân rã phân tử.

Đây cũng là bệ phóng đưa Yu Deng, tác giả chính, giành giải thưởng Fields 2026 danh giá, được ví như "Nobel Toán học".

Quyết định trở về Trung Quốc đánh dấu bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của Ma. Thay vì tiếp tục theo đuổi các định lý toán học phức tạp, anh chọn đứng ở tuyến đầu của trí tuệ nhân tạo đa năng (AGI), với niềm tin rằng tương lai của các phát kiến toán học sẽ được tự động hóa.

"Trong 2 đến 3 năm tới, trọng tâm chính của tôi có thể sẽ chuyển sang các tác vụ của tác nhân AI", Ma chia sẻ trên DeepTech hồi tháng 7.

Ma Xiao. Ảnh: Xinxiang Daily

Ma Xiao. Ảnh: Xinxiang Daily

Ma bộc lộ tài năng toán học từ nhỏ, tự học kiến thức giải tích ở bậc đại học từ năm lớp 6. Ma trúng tuyển vào Lớp Tài năng trẻ của USTC năm 2014, khi mới 16 tuổi. Chỉ khoảng 40 học sinh chưa tốt nghiệp cấp ba trên khắp Trung Quốc được tuyển chọn mỗi năm vào lớp này, theo SCMP.

Tốt nghiệp cử nhân năm 2018, Ma sang Đại học Princeton (Mỹ) làm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Năm 2022, anh bắt tay vào giải bài toán Hilbert thứ sáu cùng Yu Deng và cố vấn Zaher Hani.

Sau khi nhận bằng Tiến sĩ Toán học năm 2023, Ma làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Michigan và được bổ nhiệm làm phó giáo sư nghiên cứu tại đây. Một năm sau, nhóm nghiên cứu đạt kết quả quan trọng, được chấp nhận công bố trên tạp chí toán học danh giá bậc nhất Annals of Mathematics.

"Nếu không có sự tham gia của Ma, chúng tôi đã phải đi vòng rất nhiều", Yu Deng chia sẻ trong bài phỏng vấn trên tờ Xinxiang Daily hồi tháng 7, sau khi đoạt giải Fields.

Mọi dấu hiệu đều cho thấy Ma đang trên đường tiến tới đỉnh cao của toán học thuần túy. Tuy nhiên, anh quyết định rẽ hướng sang AI, rời bỏ công việc tại Mỹ để hồi hương.

Ma cho hay đã sẵn sàng cho thử thách mới khi ứng dụng AI vào công việc tại USTC. Anh đã phát triển một hệ thống tác nhân chuyên chứng minh toán học mang tên qmd - prover, đồng thời nỗ lực kết nối các khâu từ lên ý tưởng, chứng minh, kiểm chứng đến tự động tạo bài báo khoa học thành một quy trình khép kín.

"Tôi nhận sinh viên và Codex, Claude Code hay Git là những công cụ họ bắt buộc phải biết. Nếu không sử dụng được chúng, bạn rất có thể sẽ trở thành một 'kẻ mù công nghệ' trong thời đại mới", Ma khẳng định.

USTC hiện xếp thứ 20 trên bảng xếp hạng đại học châu Á 2027 của QS. Viện Trí tuệ nhân tạo đa năng của trường vừa được thành lập hồi tháng 1, nhằm thực hiện các nghiên cứu đột phá và đào tạo nhân tài có tầm ảnh hưởng quốc tế trong lĩnh vực này.

Khánh Linh tổng hợp